Rijpschildmos

Rijpschildmos
Taxonomische indeling
Rijk: Fungi (Schimmels) Stam: Ascomycota (zakjeszwammen) Klasse: Lecanoromycetes Orde: Lecanorales Familie: Parmeliaceae Geslacht: Punctelia (stippelschildmos)
Soort
Punctelia jeckeri (Roum.) Kalb (2007)
Synoniemen
Punctelia ulophylla (Ach.) van Herk & Aptroot, 2000 Parmelia dubia sensu auct. brit. p.p., 2002 Parmelia subrudecta sensu auct. brit. p.p. pre-2000 Parmelia ulophylla (Ach.) F.Wilson, 1893 Sticta jeckeri Roum., 1881 Parmelia borreri var. ulophylla (Ach.) Nyl., 1872 Parmelia caperata ß ulophylla Ach., 1810
Afbeeldingen op Wikimedia Commons
Rijpschildmos op Wikispecies
Portaal    Biologie Schimmels

Rijpschildmos (Punctelia jeckeri) is een korstmossoort uit de familie Parmeliaceae. Het leeft samen met een alg uit het geslacht Trebouxia.

Rijpschildmos is een groot, bladvormig korstmos. Het thallus heeft lijnvormige, randstandige soralen met name op de lobranden. Het bovenoppervlak is grijsgroen als het vochtig is, bruingrijs tot bruinachtig als het droog is of jong is. Het onderoppervlak witachtig tot bleek rozebruin met rhizinen (bundels van hyfen aan de onderkant van het thallus). Het thallus heeft wittige soralen die vanuit het centrum van het thallus naar de buitenrand zigzaggen aan de zijrand van de lobben. Het rozet is tussen 3 en 6 cm groot. De lobben zijn vrij langwerpig en 3–7 mm breed. De toppen van de lobben zijn afgerond, soms opstaand, behaard, bruingrijs tot bruinachtig. De lobben bevatten soms weinig ronde, geelwitte pseudocyphellen, die qua grootte gelijk zijn. Isidiën zijn nooit aanwezig en pycnidiën doorgaans afwezig. In Nederland komen apotheciën op deze soort nooit voor.

Het heeft de volgende kenmerkende kleurreacties:

• cortex (schorslaag): K+ geel
• medulla (merglaag): C+ rood, K-, KC+ rood, Pd-, UV-.

Rijpschilmos lijkt op:

• gestippeld schildmos (Punctelia subrudecta), maar deze heeft puntvomige soralen en soralen vooral op het midden van de lobben
• witstippelschildmos (Punctelia borreri), maar deze heeft puntvomige soralen en soralen vooral op het midden van de lobben
• gewoon schildmos (Parmelia sulcata), maar deze heeft lijnvormige structuren midden op de lobben

Rijpschildmos leeft meestal als epifyt op bomen met een niet te zure schors. Ook komt het soms voor op rottend hout en incidenteel op steen.

In Nederland is rijpschildmos een algemene soort. Het is niet bedreigd en staat niet op de Nederlandse Rode Lijst.