Rijksstraat

De rijksstraat is de middeleeuwse term voor een specifiek type transportroute.

De rijksstraat stond onder koninklijk verbod. De openbare orde van de vrede gold erlangs, die zich vanaf de 10e eeuw uitbreidde naar bruggen en veerponten. Onder Hendrik I werd voor het eerst de term "rijksstraat strata imperialis" gebruikt, later de Middelhoogduitse vertaling "riches strâze".

Volgens de wetgeving van Karel de Grote, evenals het Gallische volksrecht, behoorden het onderhoud van wegen, de zorg voor transportfaciliteiten en veiligheid tot de plichten en rechten van de koning, de regalen. In ruil daarvoor ontving de koning tol. Hij vertrouwde de landheren door wier gebied de rijksstraat liep, de uitoefening van escorte toe. Een vrijgeleide, de "dode geleide", of gewapende bescherming, de "levende escorte", garandeerde de veiligheid van reizigers. De escorte werd bij specifieke gelegenheden verleend, waarvan de processie voor de verkiezing en kroning van de koning de meest voorname was, en de processie naar jaarmarkten en kermissen het meest frequent.

Belangrijke rijksstraten waren de Via Imperii, de Via Regia, de Via Carolina, de hellweg, de Bourgondische Weg en de Via Francigena (ook wel de Via Romea genoemd).