Reichsschule Flandern

Het domein Mariagaard was oorspronkelijk privébezit van de familie Van Pottelsberghe de la Potterie. In 1921 werd het domein van ongeveer 56 hectare verkocht aan de provincie Oost-Vlaanderen. Er werd een landbouwschool gebouwd voor jongens en een huishoudschool voor meisjes. Het derde deel, de originele hoeve met stallen, werd voorbehouden voor praktijklessen. De architect van het project was Vaerwyck-Suys uit Sint-Amandsberg.

In 1925 was de bouw voltooid.

Tijdens de meidagen van 1940, na zware gevechten, ontstond er op het terrein van Mariagaard een voorlopig Duits soldatenkerkhof.

In 1942 maakte de Duitse bezetter plannen om het terrein te gebruiken. Begin 1943 werd het schoolgebouw opgeëist voor de oprichting van de Reichsschule Flandern, ondanks protesten van het bisdom. In deze zeer selecte en strenge middelbare school (een internaat) zouden Vlaamse jongeren opgeleid worden tot het elitekader van het nationaalsocialisme.^[1]

De verbouwingen werden gefinancierd door de Duitse Auslanddiensten van de NSDAP, de SS en door beurzen van de Hermann Göring-stichting. De bouw werd geleid door de Duitse architect Breitenbach, in samenwerking met de architecten Verstraeten en Verwilghen. De uitvoering was voor aannemer Bijtebier.

De eerste directeur was Dr. Steck, een Duitse SS-gezinde filoloog. De lerarenpopulatie bestond grotendeels uit Vlaamse collaborateurs uit de middenklasse. De school opende formeel op 1 september 1943.

Ondanks wervingsbureaus in Brussel, Antwerpen, Gent, Brugge, Hasselt, Oostende en Ieper, specifiek gericht op ouders van kinderen die lid waren van nationaalsocialistische organisaties als DeVlag, Hitlerjugend Flandern en Algemeen Vlaams Nationaal Jeugdverbond kende de school op haar hoogtepunt slechts ongeveer 120 leerlingen, ver onder de nagestreefde 800.

Terwijl de Reichsschulen in andere landen ressorteerden onder het NSDAP, was de de Reichsschule Flandern de enige die rechtstreeks afhing van de Duitse SS.

Eind augustus 1944, door het oprukken van de geallieerden, werd de school ontruimd. Het materiaal en de leerlingen werden door vrachtwagens geëvacueerd. De leerlingen werden eerste naar Ballenstedt gebracht, maar later naar Burg Strechau en Posen, waar de school in slot Wollstein opnieuw opgestart werd.

Eind april 1945 werd de school in Polen definitief ontbonden. Bij de bevrijding werden de overgebleven leerlingen met Amerikaanse transporten teruggebracht naar België.

In 1946 werden de gebouwen officieel vrijgegeven en heropend als gewone school. De Zusters van Liefde richtten er de Hogere Landelijke Huishoudschool met internaat onder de naam Mariagaard op, de vroegere landbouwschool voor meisjes in Zaffelare. In de jaren 1980 werd de school omgevormd tot een secundaire school met internaat met afdelingen voor jongens en meisjes.