Pump en dump
Pump en dump is een vorm van marktmisbruik of oplichting waarbij de prijs van een effect kunstmatig wordt opgedreven door middel van valse en misleidende positieve verklaringen (pump), om de goedkoop gekochte effecten tegen een hogere prijs weer te verkopen (dump). Zodra de uitvoerders van een dergelijke actie hun overgewaardeerde effecten verkopen, dan daalt de prijs en beleggers die later zijn ingestapt verliezen hun geld. Dit komt het meest voor kleine beursgenoteerde ondernemingen, penny stocks of microcaps, en bij cryptovaluta. Omdat er sprake is van valse en misleidende verklaringen, kan pump en dump tot beleggingsfraude worden gerekend.
Verloop
De fraudeurs richten zich op effecten, met name aandelen of cryptogeld, met een lage prijs per eenheid, waarvan de uitstaande hoeveelheden beperkt is en het handelsvolume laag. Met een relatief klein bedrag kan de eerste aanzet worden gegeven voor een prijsstijging, door in een illiquide markt relatief grote hoeveelheden aandelen of cryptomunten te kopen.
De volgende stap is een breder publiek te informeren. Dit kan op allerlei manieren, een gerucht verspreiden binnen een bepaalde groep, het sturen van brieven, via telemarketing door boiler rooms, zoals gedramatiseerd in de film Boiler Room, een e-mailspamcampagne, sociale mediakanalen, inclusief chatrooms en internetforums, enzovoorts. Finfluencers kunnen hierbij ook worden ingezet. Centraal staat het positieve nieuws teneinde de onwetende beleggers te verleiden om het betreffende effect te kopen.
Als deze campagne succesvol is, zal de vraag naar het aandeel of cryptomunt stijgen. De toegenomen vraag, handelsvolume en prijs kan meer mensen overtuigen om de hype te geloven en ook de effecten te kopen, een vliegwieleffect treedt in werking.
Wanneer de prijs veel is gestegen, gaan de fraudeurs hun effecten verkopen (dumpen) en stoppen met de promotie van het effect waardoor de prijs keldert en andere beleggers achterblijven met effecten die veel minder waard zijn dan wat ze ervoor betaald hebben.
Short en distort
Een variant van de pump en dump is short en distort, ook wel bekend als lure en squeeze. Hetzelfde principe, maar het werkt tegenovergesteld. Hier verkoopt de fraudeur eerst de effecten, short gaan, en verlaagt zo de prijs. Vervolgens gebruikt hij dezelfde methoden als bij de pump en dump, maar dan met kritische of negatieve voorspellingen over het effect. De prijs daalt verder en dan koopt de fraudeur het effect en dekt hiermee de shortpositie.
Verbod
Vanaf 30 december 2024 is binnen de Europese Unie de cryptowetgeving MiCAR ingegaan en is pump en dump verboden.
Zie ook
Externe links
- AFM pump en dump
- (en) SEC Pump and Dump Schemes
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Pump and dump op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.