Praedicate Evangelium

Praedicate Evangelium ((la) Predikt het evangelie) is een apostolische constitutie van de Rooms-Katholieke Kerk die op 19 maart 2022 werd afgekondigd door paus Franciscus.^[1] In de constitutie is de structuur vastgelegd van de Romeinse Curie.

Al langere tijd was de brede stemming dat de Romeinse Curie aan hervorming toe was. Franciscus stelde daarom in april 2013, vrijwel direct na zijn benoeming, de Raad van Kardinalen in. Vlak voor Kerstmis 2014 bekritiseerde hij leden van de Romeinse Curie in stevige bewoordingen: hij somde vijftien 'mentale kwalen' op waaraan zij in hun hoedanigheid als Curiemedewerkers leden, onder andere "spirituele alzheimer".^[2] De genoemde raad, ook wel C9 genoemd, heeft het concept voor Praedicate Evangelium opgesteld. Dit is naar de voorzitters van de nationale bisschoppenconferenties, de synoden van de Oosterse Kerken, de afdelingen van de Romeinse Curie, de conferenties van Oversten en Hogere Oversten en naar een aantal pauselijke universiteiten gezonden voor commentaar.^[3] Deze Apostolische Constitutie werd gepubliceerd op de feestdag van Sint-Jozef op 19 maart 2022 en is op 5 juni 2022 (Pinksteren) van kracht geworden ter vervanging van Pastor Bonus uit 1988.

Primaire focus van de curie wordt de evangelisatie. Alle zestien dicasteries (departementen) van de curie zijn voor de kerkelijke wet gelijkwaardig. Wel werd de paus zelf prefect van het Dicasterie voor Evangelisatie. De curie moet meer een dienstencentrum zijn dan een bestuursapparaat en moet ten dienste staan van de paus en de bisschoppen. Voortaan kan elke katholiek, priester of leek, man of vrouw, in aanmerking komen om leiding te geven aan een dicasterie. Simona Brambilla werd in 2025 door Franciscus benoemd tot prefect van het Dicasterie voor Instituten van Gewijd Leven en voor Gemeenschappen van Apostolisch Leven en werd daarmee de eerste vrouwelijke leider van een dicasterie.^[4] Tot de nieuw gevormde dicasteries behoren die voor de Bevordering van de Integrale Menselijke Ontwikkeling en voor de Communicatie.

De op basis van de constitutie Pastor Bonus ingestelde structuur die sinds 1988 van kracht was (met congregaties en pauselijke raden), werd met ingang van 5 juni 2022 vervangen door een opstelling waarbij de volgende instellingen onderscheiden werden:

De organisatie van het staatssecretariaat zoals dit al sinds 2017 werkzaam was, is geformaliseerd. Het Staatssecretariaat omvat drie secties: een sectie Algemene Zaken, een sectie voor de Betrekkingen met Staten en Internationale Organisaties en een sectie voor de Diplomatieke Staf van de Heilige Stoel.

De volgende dicasteries worden onderscheiden:

1. Dicasterie voor Evangelisatie

   Hierin zijn de pauselijke raad voor de Bevordering van de Nieuwe Evangelisatie en de congregatie voor de Evangelisatie van de Volkeren opgenomen. Aan het hoofd van deze dicasterie staat de paus. De dicasterie omvat twee afdelingen: een sectie voor de Fundamentele Kwesties van de Evangelisatie in de Wereld en een sectie voor de Eerste Evangelisatie en de Nieuwe Particuliere Kerken.

2. Dicasterie voor de Geloofsleer

   Hierin is de congregatie voor de Geloofsleer opgenomen. De Pauselijke Bijbelcommissie, de Internationale Theologische Commissie en de Pauselijke Commissie voor de Bescherming van Minderjarigen vallen ook onder de verantwoordelijkheid van deze dicasterie. De dicasterie omvat twee secties: een doctrinaire sectie en een disciplinaire sectie.

3. Dicasterie voor de Dienst van Naastenliefde

   Hierin is het bureau voor Pauselijke Liefdadigheid opgenomen.

4. Dicasterie voor de Oosterse Kerken

   Hierin is de congregatie voor de Oosterse Kerken opgenomen.

5. Dicasterie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten

   Hierin is de congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten opgenomen.

6. Dicasterie voor de Heiligverklaringen
   

   Hierin is de congregatie voor de Heilig- en Zaligsprekingsprocessen opgenomen.

7. Dicasterie voor de Bisschoppen

   Hierin is de congregatie voor de Bisschoppen opgenomen. De Pauselijke Commissie voor Latijns-Amerika valt ook onder de verantwoordelijkheid van deze dicasterie.

8. Dicasterie voor de Clerus

   Hierin is de congregatie voor de Clerus opgenomen. Het Pauselijke Genootschap voor de Priesterroepingen en de Permanente Interdicasteriale Commissie voor de Vorming van de Heilige Wijding vallen ook onder de verantwoordelijkheid van deze dicasterie.

9. Dicasterie voor Instituten van Gewijd Leven en voor Gemeenschappen van Apostolisch Leven

   Hierin is de congregatie voor de Instituten van Gewijd Leven en Gemeenschappen van Apostolisch Leven opgenomen.

10. Dicasterie voor Leken, Gezin en Leven

    Deze was al ingesteld in 2016.

11. Dicasterie voor Bevordering van de Eenheid van de Christenen

    Hierin is de Pauselijke Raad ter bevordering van de Eenheid van de Christenen opgenomen. De Commissie voor de Religieuze Betrekkingen met het Jodendom valt ook onder de verantwoordelijkheid van deze dicasterie.

12. Dicasterie voor de Interreligieuze Dialoog

    Hierin is de pauselijke raad voor de Interreligieuze Dialoog opgenomen.

13. Dicasterie voor Cultuur en Onderwijs

    Hierin zijn de congregatie voor de Katholieke Opvoeding en de Pauselijke Raad voor de Cultuur opgenomen.

    De dicasterie omvat twee secties: een sectie voor Cultuur en een sectie voor Onderwijs.

14. Dicasterie voor de Bevordering van de Integrale Menselijke Ontwikkeling

    Deze was al ingesteld in 2016.

15. Dicasterie voor de Wetteksten

    Hierin is de pauselijke raad voor de Wetteksten opgenomen.

16. Dicasterie voor Communicatie

    Deze was al ingesteld in 2016.^[5]

De volgende, al eerder ingestelde juridische instellingen worden onderscheiden:

• de Apostolische Penitentiarie
• de Hoogste Rechtbank van de Apostolische Signatuur
• het Tribunaal van de Rota Romana

De volgende, al eerder ingestelde financieel-economische instellingen worden onderscheiden:

• de Raad voor de Economie
• het Secretariaat voor de Economie
• de Administratie van het Patrimonium van de Apostolische Stoel
• het Bureau van de auditeur-generaal
• de Commissie voor Gereserveerde Zaken
• het Investeringscomité

De volgende, al eerder ingestelde instellingen worden onderscheiden:

• de Prefectuur voor het Pauselijke Huishouden
• het Bureau voor de Liturgische Vieringen van de Paus
• de Camerlengo van de Heilige Roomse Kerk

Alle functies bij de Romeinse Curie zijn nu opengesteld voor mannen en vrouwen. De enige voorwaarde is dat men rooms-katholiek gedoopt is.^[6]