Politieke geschiedenis

Politieke geschiedenis is de geschiedschrijving van politieke gebeurtenissen, ontwikkelingen, ideeën, bewegingen en politieke leiders.

Naast de krijgsgeschiedenis en de religieuze geschiedenis, was dit lang de voornaamste vorm van geschiedschrijving. Het idee was dat de geschiedenis bepaald wordt door rationele beslissingen van koningen en overheden. Thucydides stelde in de Griekse oudheid dat geschiedschrijving slechts de politiek en de staat moest beschrijven.

2000 jaar later legde Leopold von Ranke de basis van de moderne geschiedwetenschap, maar ook bij hem lag de nadruk op politieke geschiedenis. In deze periode ontstonden in Europa veel nieuwe staten, die op zoek waren naar een rechtvaardiging voor hun bestaan. Historici wilden in deze behoefte voorzien, waardoor de politieke geschiedenis er vooral een was van de natiestaat. Dit heeft tot op heden zijn sporen nagelaten.

Na Ranke vatte het idee post dat de menselijke geschiedenis meer was dan de Great Man van Thomas Carlyle. Echter pas vanaf 1900 zou de politieke geschiedenis aan belang inboeten binnen de geschiedschrijving. In Frankrijk zette vanaf 1950, de Annales-school zich af tegen de zogenaamde evenementiële geschiedenis, die zich slechts op feiten en eenmalige gebeurtenissen richtte. In plaats daarvan wilde deze nieuwe historiografische stroming zich richten op de lange termijn of longue durée, en zo historische patronen ontdekken.

Zo ontstonden nieuwe historiografische disciplines als economische-, sociale-, cultuur- en vrouwengeschiedenis.