Pol de Mont

Pol de Mont
Algemene informatie
Geboortedatum	15 april 1857
Geboorteplaats	Wambeek
Overlijdensdatum	29 juni 1931
Overlijdensplaats	Berlijn
Werk
Beroep	dichter, schrijver, politicus, journalist, leerkracht, conservator,[1] hoofdredacteur, kunstschilder[2]
Werkgever(s)	Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, De Schelde, Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen, Koninklijk Atheneum Antwerpen, Koninklijk Atheneum Moeskroen
Werkplaats	Doornik, Antwerpen
Studie
School/universiteit	Katholieke Universiteit te Leuven, Berthoutinstituut Klein Seminarie
Familie
Kinderen	Frits De Mont
Persoonlijk
Talen	Nederlands, Frans, Duits
Diversen
Lid van	Met Tijd en Vlijt, De Jonge Taalvrienden
Prijzen en onderscheidingen	Oeuvreprijs van de Vlaamse Gemeenschap
Archieflocatie(s)	Mu.Zee,[3] Letterenhuis,[4] Rijksarchief te Antwerpen[5]
De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken.

Karel Maria Polydoor (Pol) de Mont (Wambeek, 15 april 1857 – Berlijn, 29 juni 1931) was een Vlaams schrijver en dichter. Hij is niet te verwarren met zijn neef Paul de Mont.

Pol de Mont is afkomstig uit het Pajottenland, dicht bij Brussel. Na zijn middelbare studies in het Frans te Ninove gevolgd te hebben, ging hij naar het Klein Seminarie in Mechelen. Hier schreef hij zijn eerste gedichten en liet er in 1877 zijn eerste bundel Klimoprankske drukken. Twee jaar later ging hij wijsbegeerte en letteren studeren aan de universiteit van Leuven. Samen met Albrecht Rodenbach stichtte hij hier Het Pennoen. In 1880 werd zijn bundel Gedichten gepubliceerd, dat met de Vijfjaarlijkse Staatsprijs voor Vlaamse Letterkunde werd bekroond.

Pol de Mont begon zijn carrière als leerkracht eerst aan het atheneum van Doornik, dan aan dat van Antwerpen, waar de latere schrijver Alfons de Ridder (Willem Elsschot) en de latere kunstenaar Eugeen Van Mieghem tot zijn leerlingen behoorden. In 1904 werd hij benoemd tot conservator van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen. Een jaar later was hij een van de stichters van het tijdschrift De Vlaamse Gids. In 1919 nam hij ontslag als conservator nadat hij in de pers beschuldigd was van activisme. Hij werd hoofdredacteur van de Vlaamsgezinde krant De Schelde. Enkele van zijn medewerkers daar waren Paul van Ostaijen en Alice Nahon.

Een lied van zijn hand (getoonzet door Jos de Klerk) werd opgenomen in de populaire liedbundel Kun je nog zingen, zing dan mee. De eerste regels luiden: 'Gaan wandelen dat staat ons aan'. Het gedicht Aan mijn Payottenland geeft uitdrukking aan zijn heimwee en bewondering voor zijn geboortestreek.

Pol de Mont stond samen met Omer Wattez op de Geuzentoren in het Muziekbos in Ronse in de Vlaamse Ardennen. Pol kende de streek en zijn heuvelachtige reliëf niet. Toen hij over de rand keek en de heuvels zag riep hij verbaasd: "Maar dat zijn hier de Vlaamse Ardennen". Pol de Mont is dus eigenlijk de uitvinder van de naam 'Vlaamse Ardennen'.^[6]

In 1888 stichtte Pol De Mont het tijdschrift Volkskunde, dat handelt over de cultuur van het dagelijks leven. Dit academisch tijdschrift wordt nog steeds uitgegeven. In de huidige redactie zitten onder meer professoren Hans Geybels, Maarten Larmuseau en Marc Jacobs.

In 2015 werd in zijn geboortedorp het Pol de Montgenootschap opgericht. Het genootschap liet in 2018 aan zijn (intussen sterk verbouwd) geboortehuis een nieuwe gedenkplaat aanbrengen ter verbetering van de gedenkplaat die al een vervanging was van de oorspronkelijk door de Vlaamse Toeristenbond aangebrachte gedenkplaat.

Pol de Mont was, met August Vermeylen, een van de eerste bewonderaars van Guido Gezelle en bevorderaar, buiten West-Vlaanderen en tot in Nederland, van zijn poëtisch oeuvre.

In 1870 schreef de Mont, toen nog student, een brief naar de Brugse onderpastoor die hij aanschreef als Geachte Zanger, Eerwaarde Heer. Hij stuurde een gedicht mee dat hij had geschreven als een nederig liedje, onder 't lover der wilgen gekweeld, uit hulde en genegenheid. Hij had zelf 'Dichtoefeningen' en 'Kerkhofblommen' gelezen en was gansch verrukt, terwijl zijn hart beminde den zanger.

Later werd hij een echte propagandist van Gezelle. Hij gaf over hem en zijn werk voordrachten, zowel in België als in Nederland. In een essay, gepubliceerd in De Gids, plaatste hij Gezelle als levendige taalvirtuoos, naast de dichters van de groep van Tachtigers. Hij schreef ook een portret over de fysieke verschijning van Gezelle en beschreef hem als een christelijke Socrates en besloot zijn beschrijving als volgt: Het geheel maakt op ons een drievoudige indruk van eenvoud, adel en innige welwillendheid.

• Klimoprankskens (1877)
• Waarheid en leven. Gedichten (1877)
• Rijzende sterren (1879)
• Concertaria (1879) Digitale versie)
• Snowa. Ballade (1879) Digitale versie)
• Gedichten (1880) - Bekroond met de Staatsprijs voor Letterkunde
• Lentesotternijen. Poezie April-Juli 1880 van Pol de Mont; met een gedicht van Klaus Groth (1881) Digitale versie)
• Idyllen (1882) Digitale versie)
• Loreley. Verstrooide bladzijden uit het boek der lijdenschappen. Poëzie (1882) Digitale versie)
• Hendrik Conscience : zijn leven en zijne werken (1883)
• Idyllen en andere gedichten (1884) Digitale versie)
• Fladderende vlinders (1885) Digitale versie)
• Op mijn dorpken (1886)
• In noord en zuid. Idyllen en andere gedichten (1887) Digitale versie)
• Jan van Beers (1889)
• Losse schetsen uit de letterkundige geschiedenis van onzen tijd (1889)
  • Eerste bundel: Duitschland Digitale versie)
  • Tweede bundel: Frankrijk en Provence Digitale versie)
  • Derde bundel: Nederland Digitale versie)
• Peter Benoit (1892) Digitale versie)
• Claribella (1893) Digitale versie)
• Iris (1894) Digitale versie)
• Dit zijn Vlaamsche wondersprookjes, het volk naverteld door Pol de Mont en Alfons de Cock (1896) Digitale versie)
• Modernités : anthologie des meilleurs poètes belges d'expression française 1880-1898; avec un frontispice et quatre portraits, [réd.] Pol de Mont (1897) Digitale versie)
• Van Jezus (1897)
• Dit zijn Vlaamsche vertelsels (1898)
• Inleiding tot de poëzie. Schets van een moderne poëtiek in vier boeken: algemeene begrippen, lyriek, epiek, dramatiek (1898) Digitale versie)
• Anton van Dijck. De mens en de meester. Een studie (1899)
• Drie groote Vlamingen. Hendrik Consience, Jan van Beers, Peter Benoit (1901) Digitale versie)
• Het schildersboek. Vlaamsche schilders der negentiende eeuw in monographiën (1901) Digitale versie)
• Prinses Zonneschijn. Sprookjesspel in vier bedrijven (1902)
• Koppen en Busten. Aanteekeningen over de kunstbeweging van dezen tijd (1903), Uitgeverij Lamertin, Brussel
• De Amman van Antwerpen (1903) Digitale versie)
• Zoo vertellen de Vlamingen. Ten believe en gerieve van de Waalsche schooljeugd, die gaarne Nederlandsch wil leeren. Pol de Mont en Alfons De Cock (1903) Digitale versie)
• De paneelschildering in de Nederlanden gedurende de XIVe, XVe en de eerste helft van de XVIe eeuw. Naar aanleiding van de in 1902 te Brugge gehouden tentoonstelling, gezeid "van Vlaamse priemietieven" (1905) Digitale versie)
• Pieter Breughel, dit le vieux. l'Homme et son oeuvre (1905)
• Openingsrede uitgesproken in de eerste alg. vergaderings van het 32ste Nederlandsch taal- en letterkundig Kongres, den 26 Aug. 1912 (1912) Digitale versie)
• Een bundel letterkundige opstellen (1914) Digitale versie)
• Meivuur. Landelijk spel in 2 bedrijven (1916 Digitale versie)
• Een-en-twintig redevoeringen (1921)
• De schilderkunst in België van 1830 tot 1921 (1921), Martinus Nijhoff, 's-Gravenhage Digitale versie)
• Zomervlammen. Verzen (1922) Digitale versie)
• Wondervertelsels uit Vlaanderen. Uit den volksmond opgeteekend door Pol De Mont en Alfons De Cock (1924) Digitale versie)
• Aan mijn Payottenland (1924), Geschied- en Oudheidskundigen Kring van West-Brabant ^[7]
• Schilders van Hier en Nu (1929), Uitgeverij Regenboog, Antwerpen
• De gouden distel. Legenden en kronijken (1930) Digitale versie)
• Bloemlezing uit zijn poëzie (1932)
• Vier legenden (193-?)
• Keurbladzijden uit het werk (1942)
• Het Paaschfeest in de Nederlandsche Volkskunde'(1944)
• Artevelde. De mythe en de man (1948) Digitale versie)
• De gouden distel; legenden en kronijken (z.j.), G.J.A. Ruys' uitgevers-Mij, Zeist

• 

• F. SWAGERS, Pol de Mont. Zijn leven en zijne werken, 1888.
• A. DE RIDDER & G. VAN ROOSBROECK, Pol de Mont, 1910.
• Fritz FRANCKEN, Pol de Mont, 1919 (= Vlamingen van Beteekenis III).
• G. MEIR, Pol de Mont. Een studie over zijn leven en zijn werk, 1932.
• Pol de Mont, Reeks 73-5, Chromodienst de Beukelaar (zw/w foto) 1950(?).
• Fernand BONNEURE, Pol de Mont, in: Brugge Beschreven. Hoe een stad in teksten verschijnt, Brussel, Elsevier, 1984.
• Michel VAN DER PLAS, Mijnheer Gezelle, Tielt, 1990.
• Raymond VERVLIET, Pol de Mont, in: Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse Beweging, Tielt, Lannoo, 1998.
• Ludo STYNEN, Pol de Mont. Een tragisch schrijversleven, Kalmthout, Polis, 2017, ISBN 978-94-6310-084-7

• Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
• Biografie en bibliografie Pol de Mont, in : Schrijversgewijs, Vlaamse schrijvers van 1830 - heden
• In Memoriam Pol De Mont
• Pol De Mont binnen de Gezellegemeenschap: Gezelle | Pol De Mont

Zie de categorie Pol de Mont van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.