Plompe Toren (Koudekerke)
| Plompe Toren | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
De Plompe Toren, rijksmonument in Koudekerke | ||||
| Locatie | ||||
| Land |  Nederland | |||
| Plaats | Koudekerke | |||
| Adres | Koudekerkseweg 12 | |||
| Coördinaten | 51° 41′ NB, 3° 47′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Gebouwd in | 1468 | |||
| Monumentale status | Rijksmonument | |||
| Monumentnummer | 38807 | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Bouwmateriaal | Baksteen | |||
| Toren | 23 meter | |||
| Kerkprovincie en -genootschap | ||||
| Denominatie | Nederlandse Hervormde Kerk | |||
| (en) Atlas Obscura-pagina | ||||
| ||||
De Plompe Toren (ook wel Plompetoren) is een kerktoren aan de Oosterschelde, een paar kilometer ten zuiden van Burgh-Haamstede. De toren (23 meter hoog) is het enige restant van Koudekerke, een inmiddels in de Oosterschelde verdwenen dorp op Schouwen-Duiveland. De toren staat net binnendijks en in het dijklichaam: in de binnen glooiing van de Oosterscheldedijk is een uitholling rond de voet gemaakt. De Plompe Toren trekt vanwege de bijzondere plek die hij in het landschap inneemt veel bezoekers.
Geschiedenis
In 1468 kocht Lodewijk van Gruuthu(u)se het ambacht "Coudekerk". Hij bouwde een nieuwe kerk, omdat de oude rond 1400 in verval was geraakt. De Schelde verlegde zijn loop noordwaarts ten koste van het zuidelijk deel van Schouwen. In 1581 werd de dijk langs de Plompe Toren als inlaagdijk dwars door het dorp aangelegd. Mensen verlieten het dorp en in 1583 sloopte men de kerk, maar de toren bleef staan. Deze diende als baken voor de scheepvaart op de rivier. Alle schepen die naar Antwerpen voeren, zeilden hier langs. De Westerschelde was nog niet bevaarbaar.
Instandhouding
In het begin van de 20e eeuw stonden er nog een paar woningen rond de toren, die toen tot ruïne vervallen was. Het verhaal gaat dat er kauwen (of kraaien) in de toren nestelden, waar men overlast van had. Er kwam dan ook een voorstel om de toren maar te slopen, zodat deze overlast van de vogels verleden tijd zou zijn. Echter, op initiatief van jonkheer C. A. van Citters, burgemeester van het dorp Noordgouwe, vond er in 1935 een restauratie plaats. Deels met giften van burgers en zelfs van het Koningshuis (totaal iets meer dan 1.400 gulden), maar vooral door de 5.000 gulden bijdrage van het Rijk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden op last van de Duitse bezetter bijna alle woningen rond de toren gesloopt en liep de toren nogal wat schade op.
In 1962 volgde restauratie. In 1974 liet de stad Zierikzee de buitenkant van de toren herstellen. Later kwam de toren in beheer van de stichting Het Zeeuwse Landschap. De Stichting Renesse, die op Schouwen-Duiveland meerdere monumenten bezit, werd eigenaar. Sinds 1997 is de Vereniging Natuurmonumenten de exploitant. Eind 2019, begin 2020 is de buitenzijde van de toren gerestaureerd. De voegen zijn vernieuwd met kalk metselmortel en verweerde stenen zijn vervangen.
Externe link
