Petrus Verhoeven
| Petrus Verhoeven | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Peeter Hendrickx Verhoeven[1] | |||
| Geboren | Uden, 16 september 1729 | |||
| Overleden | Uden, 15 mei 1816 | |||
| Geboorteland | Nederland | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | Houtsnijder en beeldhouwer | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Stijl | Vlaamse barok | |||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
Petrus Verhoeven (Uden, 16 september 1729 - aldaar, 15 mei 1816) was een houtsnijder.
Verhoeven werd in Uden gedoopt als zoon van Hendrik Wouters Verhoeven en van Petronella Aart Heijmerix.[2] Hij was de zoon van een boer en grootgrondbezitter, en we weten niet veel van zijn jeugd en opleiding. Mogelijk heeft hij de Latijnse school bezocht en een opleiding in Antwerpen genoten. Hij is in ieder geval sterk beïnvloed door de Vlaamse barok.
Verhoeven maakte veel werk voor de schuurkerken in de omgeving. In zijn woonplaats Uden, behorend tot het Land van Ravenstein, bestond godsdienstvrijheid. Hij vervaardigde niet alleen beelden, maar ook altaren en zelfs een houten monstrans uit 1782, gemodelleerd naar een voorbeeld van een gelijksoortig zilveren voorwerp dat zich in de kerk van Uden bevond. In Holthees bevindt zich een altaar van zijn hand voor de Mariakapel.
Petrus Verhoeven werkte vooral voor katholieke kerken, maar hij heeft ook het interieur van de Hervormde kerk in Waspik vormgegeven. Hiertoe bediende hij zich van de rococostijl. Tot zijn weinige niet-religieuze werken behoort een houten barometer.
Verhoeven signeerde zijn werken veelal met een monogram P.H.V. of P.H.V.B (of misschien te lezen als P.V.H.B.?). Een voorbeeld hiervan is "P.H.V.B. Fecit 17 25/6 78" op een beeld van Anna met Maria uit 1778.
Uit een akte van 1765 blijkt dat Verhoeven al getrouwd is met Maria Randaxe, '.. Peeter Hendrickx Verhoeven ende Maria Randax echteluijdens ..'[1]
Werken (selectie)
- Twee vergulde reliekhouders van onder andere Antonius Abt 1759 - (St. Rochuskapel in Deursen >> Museum Krona Uden).[3]
- H. Petrus in de boeien 1760 - (in de R.K. kerk in Macharen)
- Sint Joris te paard die de draak overwint, gepolychromeerd eikenhout 1765 - Goirle[4]
- Rouwbord 1767 - (Ned. Hervormde kerk ravenstein)
- Twee biechtstoelen ca. 1770 - (Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopnemingskerk in Handel)
- Eiken kansel en doophek 1771 - (in de Ned. Hervormde kerk in Waspik).[5]
- Anna en Maria lindehout kleuren 78cm 1778 - (Antonius Abt kerk Overasselt >> Museum Krona Uden)
- Willibrordus met staf in open kuip Iepenhout polychromie 81cm 1780 - (foto BC0021214 collecties.stadsarchief Oss)
- Antonius Abt gekleed in onderkleed iepenhout 82,5cm ca.1780 - (geen polychromie, zonder varken) (foto BC0021216 collecties.stadsarchief Oss)
- Monstrans hout gepolychromeerd 55cm 1782 PVHB - (Kerk St.Jan de Doper Ewijk >> Museum Krona Uden)
- Communiebank 1782 - (voormalige RK Kerk in Heumen. De bank ging in 1944 verloren)
- Lucia 1783 - ( kerk van Sint Antonius Abt in Eerde)
- Willibrordus 1784, Machutus, Lucia en Cecilia - (Lambertuskerk in Escharen).[6]
- Harpspelende David en twee musicerende engelen 1785 - (St.Luciakerk Ravenstein)
- Tabernakel 1790 - (in de voormalige kerk der 7 Weeën in de Vugterstraat in 's-Hertogenbosch. Het tabernakel is later waarschijnlijk verloren gegaan)
- Sint Anna met Maria lindenhout gepolychromeerd 94,5cm 1790
- Maria met kind afgeloogd lindehout 71cm 1800 - (Hervormde kerk in Batenburg)
- Stadswapen en kroon 1802 - (aan stadhuis 's-Hertogenbosch)[7]
- Antonius Abt 1803 - (Sint Antonius Abt kerk in Malden)[8]
- H.Ambrosius en H.Lambertus 1807 - (St.Lambertuskerk in Someren)
- Antonius Abt perenhout 87cm ca.1810 (Anthonius in orde habijt, met opengeslagen boek en varken met bel) - (foto BC0021218 collecties.stadsarchief Oss)
Toegeschreven werken
- Antonius abt beeld 78cm hout witte verf (met boek, staf en varken) - (Antonius Abt kerk Overasselt >> Museum Krona Uden)
- H.Machutus met staf zegent een kind dat knielt - (Lambertuskerk in Escharen)
- Kruisbeeld - (St.Antonius Abt kerk in Overasselt)
- Reliekhouder met een lindehouten beeldje van paus Cornelius - (Jacobuskerk in Zeeland)
- Zevental aan Petrus Verhoeven toegeschreven beelden waaronder de groep van Christus en Johannes de Doper - (R.K. St.-Elisabethskerk in Grave).[9]
Afbeeldingen
- H. Machutus in Escharen
Anna en Maria Overasselt
St.Ambrosius Ravenstein
Stadswapen met kroon Den Bosch
Geraadpleegde literatuur, noten en verwijzingen
- Lemmens, G., Petrus Verhoeven (Uden 1729-1816) : beeldhouwer uit de laatste periode van de schuurkerken, Museum voor Religieuze Kunst, Uden, 1976
- 1 2 W.H.TH. Knippenberg in Brabants Heem 1963 jaargang 15 (XV) p.128. 'De Veste van het huijs van Petrus Verhoeven Beeldhouwer', een oorconde getekent Uden den 5 september 1765.
- ↑ Lemmens, G., Petrus Verhoeven (Uden 1729-1816) : beeldhouwer uit de laatste periode van de schuurkerken, Museum voor Religieuze Kunst, Uden, 1976, p.11
- ↑ Deursen Rochuskapel p.133 - Geraadpleegd 21 oktober 2025
- ↑ Canon van gilde St.Joris Goirle - Geraadpleegd 7 oktober 2025
- ↑ Kansel en doophek Waspik
- ↑ Lambertuskek Escharen RCE
- ↑ Silva Online cultuurhistorisch tijdschrift over ’s-Hertogenbosch 2024 nr.2 p.12 - Geraadpleegd 11 oktober 2025
- ↑ Malden in de Canon van de gemeente Heumen p.95- Geraadpleegd 23 oktober 2025
- ↑ Elisabethskerk in Grave p.174