Zachte duizendknoop

Zachte duizendknoop
Taxonomische indeling
Rijk:	Plantae (planten)
Stam:	Embryophyta (landplanten)
Klasse:	Spermatopsida (zaadplanten)
Clade:	Bedektzadigen
Clade:	'Nieuwe' tweezaadlobbigen
Clade:	Geavanceerde tweezaadlobbigen
Orde:	Caryophyllales
Familie:	Polygonaceae (duizendknoopfamilie)
Geslacht:	Persicaria (duizendknoop)
Soort
	Persicaria mitis; (Schrank) Holub
Synoniemen
	Polygonum mite Schrank; Persicaria dubia (Stein) Fourr.;
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Zachte duizendknoop op Wikispecies
Portaal	Biologie

Zachte duizendknoop (Persicaria mitis) is een plantensoort uit de duizendknoopfamilie (Polygonaceae).

Determinatie

Zachte duizendknoop is een eenjarige, kruidachtige plant. Ze bereikt een hoogte van 10–50 cm en heeft meestal een opgerichte, vrij stevige, vertakte, kale stengel. De dof donkergroene, nauwelijks gesteelde, lancetvormige, 0,5–2 cm brede, 3–6 maal zo lange als brede bladeren versmallen geleidelijk naar zowel de bladvoet als de top. De middennerf van het blad is behaard. Aan de voet van het blad zit een roodpaars, 1,0–1,5 cm lang, buisvormig, aangedrukt behaard tuitje met tamelijk lange (1–2 mm) haarachtige uitsteeksels, waarvan in de meeste een voortzetting van de nerf zit.

Zachte duizendknoop bloeit van juli tot in oktober met witte of donkerroze, 4- of 5-tallige bloemen die in een meestal rechtopstaande, losbloemige en slanke aar zitten. De bloemdekbladen zijn 1,25–2,5 mm lang en 0,5–1,5 mm breed en zijn aan de voet vergroeid. Op de bloemdekbladen (inclusief het vergroeide deel) zitten 0–15 klierpuntjes. De bloem heeft acht meeldraden en drie, grijze stijlen.

De vrucht is een glanzend donkerbruine tot bijna zwarte, eenzadige, driehoekige, 3–4 mm lange en 1–2 mm brede dopvrucht. Het aantal chromosomen is 2n = 40.^[1]

Gelijkende taxa

Zachte duizendknoop lijkt zeer sterk op waterpeper, waarmee ze vaak samen voorkomt. Het belangrijkste verschil met waterpeper zit in de beharing op het oppervlak van het tuitje. Bij waterpeper is het oppervlak van het tuitje geheel kaal (bij zachte duizendknoop is het behaard). Verder lijkt zachte duizendknoop op kleine duizendknoop, maar de bladvorm is verschillend. Bij zachte duizendknoop versmallen de bladeren geleidelijk naar zowel de voet als de top; bij kleine duizendknoop is het blad naar de voet plotseling versmald en afgerond.^[2] Kleine duizendknoop heeft vrij tere stengels, die aan de voet meestal liggen, terwijl zachte duizendknoop meestal opgerichte, vrij stevige stengels heeft.

Een opvallende verschil is de scherpe smaak van waterpeper tegenover de milde smaak van de zachte duizendknoop.

Ecologie

Zachte duizendknoop is een pioniersoort. Ze komt voor op open, eutrofe, zonnige tot beschaduwde, vochtige tot meestal natte, niet sterk zure, zand-, leem-, zavel- of lichte kleigrond. De soort groeit langs sloten, rivieren en rivierarmen, langs beken, vijvers en geëutrofieerde vennen, in drooggevallen drinkputten en greppels, op vochtige, verlaten akkers, aan bosranden en op natte bospaden.

Syntaxonomie

In de syntaxonomie staat zachte duizendknoop te boek als kensoort voor de associatie van waterpeper en tandzaad.

Verspreiding

Het natuurlijke verspreidingsgebied van zachte duizendknoop strekt zich uit over de gematigde streken van Europa en Klein-Azië, maar komt ook verspreid voor in Centraal-Azië. In Nederland is het landelijk gezien een vrij algemene soort, maar zeldzamer in Zuid-Limburg, Zeeland, de Wadden, Flevoland en de noordelijke kleigebieden.^[2] Zachte duizendknoop staat op de Nederlandse Rode Lijst als algemeen voorkomend en stabiel of toegenomen.