Peapark

Peapark was een paleisachtige villa ca. in de Warande in Helmond die mede vanwege de roemruchte geschiedenis in combinatie met het kortstondige bestaan nog altijd tot Helmonds historische verbeelding spreekt.

Textielfabrikant Piet de Wit liet voor zijn gezin in 1914 een enorm landhuis met omringende tuin bouwen die hij de naam Peapark gaf, afgeleid van de beginletter van de voornamen van het echtpaar Piet de Wit en Anna Arts, de voormalig huishoudster van de familie. Het landhuis stond aan de Aarle-Rixtelseweg in Helmond. Aan deze uitvalsweg zouden de daarop volgende decennia meerdere villa´s van fabrikanten komen te staan.

Het eigenlijke landhuis Peapark betrof een grote witte villa met 45 vertrekken, een 27 meter hoge toren, een fundering van 8 meter, statige trappen, bordessen, een garage, een koetshuis. Daarnaast omvatte het een grote aangelegde tuin met pergola’s, vijvers en fonteinen. Het huis werd ontworpen door architect August van Spaendonck uit Tilburg.

Piet de Wit leefde op te grote voet en voerde ook zo zijn zaken. De schuldenberg werd steeds groter, totdat in 1925 een faillissement volgde. Als gevolg hiervan kwam ook zijn persoonlijk bezit onder de hamer (Piet failliet!) zoals het Peapark en andere bezittingen, waaronder ook landgoed De Dompt. Dat landgoed bracht uiteindelijk ook het meeste op.

Het park met de villa Peapark werd bij de veiling op 27 juli 1926 voor f 24.000 (minder dan 1/10 van de bouwprijs) gekocht door de plaatselijke metaalfabrikant Antoon van Thiel. Hij liet het in 1928 afbreken. Bij de sloop van Peapark kwamen de genietroepen in actie om met dynamiet de villa op te blazen. Enkele betonblokken herinneren nog de plek waar Peapark gestaan heeft. De blokken zijn te zien in de dierenweide van het huidige Warandepark.

Piet de Wit bleef in Helmond, 'zijn' bedrijf maakte een doorstart waar hij als mededirecteur bij betrokken was. Het gezin De Wit betrok na enige tijd een nieuwe, voor hen gebouwde villa in Helmond, gelegen aan de Warandelaan, voltooid in 1927. De familie woonde hier tot 1930, waarna ze naar Brussel vertrok. De villa werd cynisch genoeg wéér gekocht door een lid van de familie Van Thiel. De familie van de latere voorzitter van de Tweede Kamer Frans-Joseph van Thiel kwam er te wonen en bleef er 50 jaar wonen. De villa doet anno 2021 nog steeds dienst als woonhuis.

• Het 'drama' van Piet en Anna de Wit is volgens de overlevering beschreven in een roman van Edmond Nicolas, Brocaat en Boerenbont. Nicolas zelf ontkende echter dat het boek is gebaseerd op het leven van Piet en Anna.
• Cor de Vries schreef Piet en Anna, met ondertitel Helmond-Brussel. Het boek (1988) bevat afbeeldingen en foto's.
• In 2007 verscheen De Hemel van Helmond, met ondertitel Opkomst en ondergang van een groot-industrieel van de hand van schrijver en cultureel antropoloog Jef de Jager (ISBN 90-5730-473-2). De auteur weerlegt in zijn boek een aantal gangbare opvattingen m.b.t. het leven van Piet en Anna.

• Het industrieel atrium