Paxtafel

Een paxtafel of peisbord of pax (Latijn: osculatorium, tabula pacis, lapis pacis) is een liturgisch object voor het uitwisselen van de vredeskus in de katholieke mis. Materieel gaat het om een tafeltje met een handvat aan de achterzijde, uitgevoerd in (geëmailleerd) goud, ivoor, hout of een ander materiaal, versierd met taferelen uit het evangelie, van heiligen of met een christelijk symbool.^[1].

Het gebruik ervan gaat terug naar de late middeleeuwen, een tijd waarin men afkerig was van wederzijds kussen in de mis. De vredeskus werd dan op het paxtafeltje gegeven, afgeveegd en dan doorgegeven aan de persoon die de op zijn beurt doorgaf aan concelebrerende priesters.

• 
  Paxtafel met herrijzenis van Christus, Antonio di Salvi, 1515. Sanctuary of Santa Maria dell'Impruneta, Italië.
• 
  Idem, achterzijde
• 
  Paxtafel met Jakobus de Meerdere, circa 1450-1500. Museum Catharijneconvent, Utrecht.
• 
  Paxtafel met de geboorte van Christus, circa 1480-1500. Rijksmuseum, Amsterdam.
• 
  Paxtafel met de kruisiging van Christus, circa 1500-1510. Museum Catharijneconvent, Utrecht.
• 
  Paxtafel met het sterfbed en de hemelvaart van Maria, circa 1500-1520. Rijksmuseum, Amsterdam.
• 
  Paxtafel met de doop in de Jordaan, circa 1500. Rijksmuseum, Amsterdam.

• Vredesbord

Zie de categorie Osculum pacis van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.