Paulodon

Paulodon is een geslacht van plantenetende ornithischische dinosauriërs behorende tot de Euornithopoda, dat tijdens het vroege Krijt leefde in het gebied van het huidige Spanje. De enige benoemde soort is Paulodon galvensis. De typesoort is Iguanodon galvensis.

In 1984 vond de amateurpaleontoloog José María Herrero, die talloze fossielen ontdekt heeft, in een leemmijn bij San Cristóbal een rijke vindplaats, "SC-1" van euornithopode botten die ten dele opgegraven werd door het Museo Paleontologico de Galve. In 2008 en 2011 werden er veel meer beenderen opgegraven door de Fundación Conjunto Paleontologico de Teruel-Dinópolis. In 2008 werd een tweede vindplaats ontdekt, "SC-2", die in 2011 werd uitgegraven. Onder de botten daar gevonden bevonden zich voornamelijk exemplaren van dieren die net uit het ei kwamen en ook zeldzame embryo's.

Volgens de onderzoekers was de vorm een nieuwe soort nauw verwant aan Iguanodon bernissartensis. In 2015 werd die soort door Francisco Javier Verdú, Rafael Royo-Torres, Alberto Cobos en Luis Alcala benoemd als Iguanodon galvensis. De soortaanduiding verwijst naar Galve.

Het holotype, MAP-4787, is in 2008 en 2011 gevonden in een laag leem van de Camarillasformatie gelegen in het Maestrazgobekken en daterend uit het vroege Barremien. Het bestaat uit een gedeeltelijk skelet met schedel. Het omvat een praemaxilla, een dentarium, een postorbitale, een quadratum, maxillaire tanden, de wervelboog van de atlas, delen van de halswervels, een sacrale wervel, ribben, een ravenbeksbeen, een schouderblad, beide schaambeenderen, beide zitbeenderen en een rechterdijbeen. Een ander dentarium van vermoedelijk het typespecimen werd al in 1984 gevonden.

Het paratype is SCH-10, een rechterdentarium van een jong dier, en deel van de collectie van het Museo Paleontologico de Galve. Daarnaast zijn uit SC-2 toegewezen de specimina MAP-4791 tot MAP 6004), waaronder resten van minstens dertien pas uitgekomen jongen. Ze zijn ongeveer even groot. Verder zijn er twaalf wervels van embryo's. In 2021 werd een groter volwassen exemplaar beschreven.

In 2008 stelde Gregory S. Paul dat veel resten ten onrechte in het geslacht Iguanodon waren geplaatst. Een groep natuurvorsers was het daar mee eens. In 2025 benoemden Franco Sancarlo, Davide Mandorlo en Tracy Lee Ford voor Iguanodon galvensis het aparte geslacht Paulodon. De geslachtsnaam verbindt een verwijzing naar Paul met het Klassiek Grieks odoon, "tand". De typesoort is het oorspronkelijke Iguanodon galvensis. De combinatio nova is Paulodon galvensis. De publicatie van het benoemende artikel leidde al de eerste dag tot een enorme controverse. Het bleek dat de auteurs niet de moeite hadden genomen eerst met de Spaanse onderzoekers te overleggen. Dat is niet relevant voor de geldigheid van de naam maar paleontologen maken er bezwaar tegen als anderen zonder toestemming taxa benoemen gebaseerd op exemplaren die zich in hun collectie bevinden, zeker als de anderen die niet eens persoonlijk bestudeerd hebben. Wat de zaak verergerde was dat tot het Spaanse team een student behoorde die het materiaal nog eens opnieuw aan het beschrijven was en de hoop had gekoesterd zelf een nieuwe geslachtsnaam te geven. Men riep op de naam Paulodon te negeren en uiteindelijk de Spaanse naam te gaan gebruiken.

Het in 2021 beschreven exemplaar had een geschatte lengte van negen tot tien meter.

In 2015 werden twee onderscheidende kenmerken aangegeven. Het dentarium van de onderkaak heeft een bovenrand die dicht bij symfyse ligt met een korte, abrupte en opvallende bolling. Het onderste uiteinde van het zitbeen heeft een relatief grote (45 tot 50%) afgeronde verbreding vergeleken met het bovenste uiteinde.

In 2025 werd een aantal aanvullende autapomorfieën gegeven, unieke afgeleide eigenschappen, waarvan het in dit geval nog maar de vraag is of die werkelijk in het materiaal aanwezig zijn of slechts gebaseerd zijn op foute interpretaties van de illustraties uit 2015. Het derde middenhandsbeen articuleert proximaal, dus aan de polszijde, voor de helft met het eerste carpale en voor de helft met het tweede carpale. Op de buitenzijde van het dijbeen bevindt zich een ruwe gezwollen richel nabij de buitenste gewrichtsknobbel. De buitenste trochanter vormt een benige spoor. Er bevindt zich een opvallende bult op het gewrichtsvlak van het voetstuk van het zitbeen dat het darmbeen ondersteunt.

In 2015 werd I. galvensis in de Iguanodontidae geplaatst, als zustersoort van I. bernissartensis.

In 2025 werd Paulodon basaler geplaatst, basaal in de Styracosterna, onder Lanzhousaurus en boven Proa in de stamboom.

• Verdú, Francisco J., Rafael Royo-Torres, Alberto Cobos, and Luis Alcalá. 2015. “Perinates of a New Species of Iguanodon (Ornithischia: Ornithopoda) from the Lower Barremian of Galve (Teruel, Spain).” Cretaceous Research 56: 250–264
• Verdú, F.J. 2017. Sistemática, Filogenia y Paleobiología de Iguanodon galvensis (Ornithopoda, Dinosauria) del Barremiense Inferior (Cretácico Inferior) de Teruel (España). Ph.D. Thesis, Universidad de Valencia, Valencia, Spain
• Verdú, F.J.; Royo-Torres, R.; Cobos, A. & Alcalá, L. 2018. "New systematic and phylogenetic data about the early Barremian Iguanodon galvensis (Ornithopoda: Iguanodontoidea) from Spain". Historical Biology. 30: 437–474
• Verdú, F.J.; Royo-Torres, R.; Cobos, A. & Alcalá, L. 2020. "Systematics and paleobiology of a new articulated axial specimen referred to Iguanodon cf. galvensis (Ornithopoda, Iguanodontoidea). Journal of Vertebrate Paleontology 40: e1878202
• Sancarlo, F.; Mandorlo, D.; Ford, T.L. 2025. "Reassessment of Iguanodon galvensis classification". Mesozoic. 2(4): 302–312