Paul Greengrass

Paul Greengrass
Paul Greengrass
Geboren 13 augustus 1955
Geboorteland Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Jaren actief 1978 – heden
Beroep Regisseur, scenarist, journalist
Genre Historisch drama, thriller
(en) IMDb-profiel
(nl) Moviemeter-profiel
(mul) TMDB-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film
Televisie

Paul Greengrass (Cheam, 13 augustus 1955) is een Brits filmregisseur, scenarioschrijver en producent.

Biografie

Paul Greengrass werd in 1955 geboren in Cheam (Surrey). Zijn vader was een zeeman in de koopvaardij en rivierloods. Zijn moeder was een onderwijzeres.[1] Zijn broer, Mark Greengrass, is een bekende historicus.

Greengrass studeerde achtereenvolgens aan Westcourt Primary School, Gravesend Grammar School en Sevenoaks School. Nadien volgde hij de studierichting Engelse literatuur aan de Universiteit van Cambridge.

Carrière

Beginjaren

In de jaren 1980 ging Greengrass als regisseur en onderzoeksjournalist aan de slag bij World in Action, een actualiteitenprogramma van ITV. In 1987 schreef hij samen met Peter Wright, een topfunctionaris van de Britse inlichtingendienst, diens controversiële memoires Spycatcher. De Britse regering probeerde destijds tevergeefs om de publicatie van het boek tegen te houden.[1]

In de daaropvolgende jaren maakte Greengrass de overstap naar dramaproducties, met een voorkeur voor waargebeurde (militaire) verhalen. In 1989 maakte hij met Resurrected zijn officieel regiedebuut. De dramafilm was een verfilming van soldaat Philip Williams' controversiële deelname aan de Falklandoorlog. In 1996 regisseerde hij de televisiefilm The One That Got Away (1996), een verfilming van Chris Ryans gelijknamig non-fictieboek over de SAS-patrouille Bravo Two Zero.

Met de televisiefilm The Murder of Stephen Lawrence (1999) ging hij dieper in op de moord op de zwarte tiener Stephen Lawrence, een zaak die institutioneel racisme bij de Metropolitan Police Service aan het licht bracht.

Doorbraak

Begin jaren 2000 volgde met Bloody Sunday (2002) zijn grote doorbraak. De historische dramafilm, die gebaseerd werd op het gelijknamig bloedbad uit 1972 waarbij veertien Ierse demonstranten in Derry (Noord-Ierland) door Britse soldaten doodgeschoten werden, werd op het filmfestival van Berlijn bekroond met de Gouden Beer.

Enkele jaren later werd Greengrass in dienst genomen om de spionagethriller The Bourne Supremacy (2004) te regisseren, een vervolg op The Bourne Identity (2002), waarin acteur Matt Damon voor het eerst de aan geheugenverlies lijdende CIA-agent Jason Bourne vertolkte. De sequel was net als de eerste film een financieel succes. Greengrass en Damon werkten nadien ook samen aan de sequels The Bourne Ultimatum (2007) en Jason Bourne (2016). Tussendoor filmden de twee ook de oorlogsthriller Green Zone (2010).

In 2006 schreef en regisseerde hij met United 93 een docudrama over de terreuraanslagen van 11 september 2001. De film spitste zich toe op United Airlines-vlucht 93, een van de vier vliegtuigen die die dag als onderdeel van een grootschalige terreuraanslag gekaapt werden. Voor de film werkte Greengrass samen met hoofdzakelijk onbekende acteurs. De productie leverde hem de BAFTA voor beste regisseur op. In 2018 filmde hij met 22 July ook een docudrama over de Noorse terreuraanslag van 22 juli 2011.

In 2013 werkte Greengrass met Tom Hanks samen aan Captain Phillips, een historische thriller over de kaping van het cargoschip Maersk Alabama door Somalische piraten. Enkele jaren later namen Greengrass en Hanks ook samen de western News of the World op, een verfilming van Paulette Jiles' gelijknamige roman.

Filmstijl

Greengrass verfilmt regelmatig waargebeurde verhalen met een militair schandaal, terreuraanslag of kaping als onderwerp. Ook zijn fictiefilms spelen zich vaak af in de wereld van militairen en inlichtingenofficieren. Kenmerkend voor zijn films is het gebruik van de zogenoemde shaky camera-stijl, in combinatie met een snelle montage.[2] Om een documentaire-achtige en realistische uitstraling te bekomen, laat Greengrass veel scènes met de camera in de hand in plaats van op een statief opnemen.[3] (Om dezelfde reden gebruikt hij ook regelmatig onbekende of niet-professionele acteurs.) In scènes met veel actie en beweging heeft dit als gevolg dat het beeld schuddende bewegingen maakt. Greengrass' gebruik van de shaky camera-stijl zorgt dan ook voor verdeeldheid onder filmcritici. Voorstanders prijzen de stijl als realistisch, intens en energetisch, tegenstanders bestempelen het dan weer als een chaotische, onoverzichtelijke en goedkope stijl.[4][5][6] Het succes van de door Greengrass geregisseerde actiethrillers The Bourne Supremacy en The Bourne Ultimatum wordt vaak aangehaald als de hoofdreden waarom zoveel actiefilms uit de jaren 2000 en 2010 de controversiële stijl zijn beginnen toepassen.[3][5][7]

Filmografie

Film

Jaar Titel Regisseur Scenarist
1989Resurrected
1998The Theory of Flight
2002Bloody Sunday
2004The Bourne Supremacy
2006United 93
2007The Bourne Ultimatum
2010Green Zone
2013Captain Phillips
2016Jason Bourne
201822 July
2020News of the World

Televisie

Jaar Titel Regisseur Scenarist Opmerking
1985–1987World in Action
1992Cutting Edge1 aflevering
1993Crime Story1 aflevering
1994Open FireTelevisiefilm
1995Kavanagh QC1 aflevering
1995The Late Show1 aflevering
1996The One That Got AwayTelevisiefilm
1997The FixTelevisiefilm
1999The Murder of Stephen LawrenceTelevisiefilm
2004OmaghTelevisiefilm

Bibliografie

Prijzen en nominaties

Film Categorie Uitslag
Academy Awards
United 93 (2006)Beste regieGenomineerd
Golden Globes
Captain Phillips (2013)Beste regieGenomineerd
BAFTA Awards (Film)
United 93 (2006)Beste Britse filmGenomineerd
Beste regieGewonnen
Beste scenarioGenomineerd
Captain Phillips (2013)Beste regieGenomineerd
BAFTA Awards (Televisie)
The Murder of Stephen Lawrence (1999)Beste tv-filmGewonnen
Bloody Sunday (2002)Beste tv-filmGenomineerd
Omagh (2004)Beste tv-filmGewonnen
Alan Clarke AwardGewonnen
Filmfestival van Berlijn
Resurrected (1989)Gouden BeerGenomineerd
OCIC AwardGewonnen
Interfilm Award – Otto Dibelius Film AwardGewonnen
Bloody Sunday (2002)Gouden BeerGewonnen
Oecumenische JuryprijsGewonnen
Filmfestival van Venetië
22 July (2018)Gouden LeeuwGenomineerd