Past Reality Integration

Dit is de diepste laag van afweer. Angst geeft het kind de illusie nog te kunnen vluchten uit de situatie waarin het niet krijgt wat het nodig heeft om te overleven. Voor de volwassene betekent angst o.a.: niet naar feestjes durven, het eng vinden in het openbaar te spreken, bang zijn dat je een ziekte hebt of dat je dierbaren iets ergs overkomt.

Dit is de eerste cognitieve afweer, het kind denkt dat het niet krijgt wat het nodig heeft omdat er iets mis is met zichzelf. Als volwassene vind je van jezelf dat je niet deugt en voel je je snel schuldig of slecht. PA maakt je somber, gevoelig voor depressies, je hebt gebrek aan energie en ervaart het leven als 'te zwaar'.

Het kind hoopt toch te krijgen wat het nodig heeft door maar beter zijn best te doen. Als volwassene doe je hetzelfde omdat je gelooft alsnog te kunnen krijgen wat in je jeugd ontbrak: liefde, warmte, acceptatie. VH maakt je perfectionistisch, geeft lichamelijke stressklachten als bijvoorbeeld nek- en schouderklachten, muisarm, en doet je opbranden.

Het kind legt de schuld bij de ouders; het komt door hen dat het kind niet krijgt wat het nodig heeft. Als volwassene vind je dat de ander niet deugt of jou benadeelt, je denkt snel dat anderen tegen je zijn. Dit kan leiden tot irritatie, woede, stressklachten, agressieve gedachten/daden en superioriteitsgevoelens.

Het kind overtuigt zichzelf dat het niets nodig heeft. Als volwassene ben je vaak meester in het relativeren, wegredeneren van je eigen behoeften. Je stopt je gevoelens weg en verdooft jezelf door bijvoorbeeld heel veel te werken, veel te roken/drinken/eten. Hoofdpijn, verslavingen en eetstoornissen liggen op de loer.

Het identificeren en loslaten van afweermechanismes is ook een onderdeel van zelfactualisatie. Ook boeddhistische vipassana-meditatie kan een manier zijn om afweermechanismes te identificeren en los te laten. De combinatie van psycho-therapie en boeddhistische meditatie en inzichten in de menselijke psyche wordt sinds de jaren zeventig onderzocht.^{[3][4][5][6][7][8]} Ook in andere therapievormen wordt aandacht besteed aan het loslaten van afweermechanismes.^[9]

PRI is dus niet uniek in haar streven om de invloed van afweermechanismes te verminderen. Wel wijkt het af door de veronderstelling dat afweermechanismes verdrongen herinneringen verbergen. De nadruk in andere therapieën ligt juist op het herkennen en leren verdragen van datgene dat in het heden pijn doet. Ervaringen en vormende gebeurtenissen uit het verleden kunnen hier een rol in spelen, maar worden niet gezien als iets dat 'verdrongen' is.

In PRI ligt wel sterk de nadruk op het idee van verdrongen herinneringen. Het is hier gecombineerd met het idee van het ware zelf.

Het idee van 'verdrongen herinneringen' heeft volgens critici als Elizabeth Loftus en Harald Merckelbach geen wetenschappelijke onderbouwing.^[10][11] In de jaren negentig is het onderwerp geweest van debat in met name de Verenigde Staten, toen de populariteit van dit idee een grote vlucht nam en ouders onterecht beschuldigd werden van seksueel misbruik van hun kinderen.

In essentie is het gebaseerd op het werk van Freud, die op zijn beurt geïnspireerd werd door zijn leermeesters Charcot en Breuer.
Charcot deed eind 19e eeuw onderzoek naar 'hysterie', een verzamelterm voor onverklaarbaar gedrag dat volgens hem veroorzaakt zou zijn door psycho-trauma's, naar analogie van fysieke trauma's. Waarschijnlijker is dat er sprake was van miniem hersenletsel en epileptische verschijnselen, die in die tijd niet waarneembaar waren met gewone microscopen.^[12] Breuer stelde dat elk hysterisch symptoom een causale oorzaak had, die onbewust was. Het bewust maken hiervan zou het symptoom doen verdwijnen. Deze theorie vindt haar oorsprong in de beroemde gevalsbeschrijving van Anna O., die onder behandeling was van Breuer. Freud was diep onder de indruk van de resultaten van Breuer's onderzoek. In werkelijkheid is Anna O. jarenlang onder behandeling geweest, omdat de behandeling van Breuer geen effect had.^[12]

Ook het idee van het 'ware zelf' is afkomstig uit de psycho-analyse en is geïntroduceerd door Donald Winnicott.^[13] Het ware zelf is het gevoel 'levend' te zijn, het lichaam en haar sensaties waar te nemen. Het 'valse zelf' ontwikkelt zich als reactie op 'not good enough mothers', en bestaat uit een overdreven aanpassing van het kind aan de verwachtingen van de moeder. Normale aanpassing evenwel is noodzakelijk, om te kunnen functioneren in de samenleving. De kunst is dus om een evenwicht te vinden in aanpassing en het bewustzijn van de eigen primaire gewaarwordingen.

De combinatie van de emotionele verdringing van mishandeling, verwaarlozing en seksueel misbruik in iemands jeugd en de psychische gevolgen die dat in het latere leven heeft, werd in de jaren tachtig populair, mede door het werk van Alice Miller. Het werk van Miller is de primaire bron voor het werk van Jean Jenson en Ingeborg Bosch. Op haar website distantieerde Miller zich echter van de ideeën van zowel Jenson als Bosch. In antwoord op een ingezonden brief stelde Miller: "Naar mijn mening is de filosofie van Ingeborg Bosch helemaal niet gebaseerd op mijn werk. Als zij denkt dat dat wel het geval is, heeft zij het bij het verkeerde eind en laat zij zien dat ze mijn boodschap helemaal niet begrijpt."^[14] Alice Miller was van mening dat de concepten van Ingeborg Bosch (spiritualiteit als einddoel van een succesvolle therapie, woede als valse macht) diep geworteld zijn in de conventionele moraal ('zwarte pedagogiek') die Miller in haar gehele werk heeft bekritiseerd en afgewezen. Volgens Miller zijn woede en boosheid natuurlijke gevoelens en logische reacties op ervaren pijn, die niet mogen worden onderdrukt, zoals Bosch suggereert. Miller vindt het een belangrijke voorwaarde dat deze emoties worden gevoeld in de therapie, om de symptomen bij de cliënt op te heffen. Daarvoor is het noodzakelijk dat woede en boosheid worden gerespecteerd door een therapeut die niet bang is voor deze emoties.^[15][16]

De Vereniging tegen de Kwakzalverij beschouwt haar behandelmethoden als kwakzalverij.^[1] In 2019 verscheen in de Volkskrant een uiterst kritisch artikel over Bosch en de opleiding tot PRI-therapeut.^[17] Ook Vittorio Busato, hoofdredacteur van het psychologenvakblad De Psycholoog publiceerde in 2020 een kritisch artikel in Skepter.^[18]

In 2023 publiceerde Wietske de Blocq van Scheltinga haar boek De Firma Intimidatie en Bedrog - Ervaringen van een therapeut in opleiding, waarin zij verslag doet van haar ervaringen tijdens de opleiding tot PRI-therapeut.^[19] Naar aanleiding van het boek kwamen in juli 2023 drie andere voormalige PRI-therapeuten naar voren met vergelijkbare verhalen.^[20]

Op 17 februari en 2 maart 2024 publiceerde Renate Curfs in dagblad De Telegraaf artikelen over PRI en de behandeling van anorexia nervosa ('Wat ik heb doorgemaakt, gun ik niemand') respectievelijk over PRI als sekte ('Opgezogen in een sekte'). Naar aanleiding van beide publicaties is ook een Telegraaf-journaal gemaakt.^[21] Ook voormalig PRI-therapeut Carry van Gils noemde de PRI-opleiding "sektarisch".^[2]

Vanuit verschillende hoeken kwam er kritiek op het feit dat er voor de PRI-opleiding geen vooropleiding of werkervaring in de geestelijke gezondheidszorg nodig is; een HBO-'denkniveau' zou voldoende zijn om met de opleiding te starten.^[2] Bovendien zouden, volgens Sandra Mulkens, bijzonder hoogleraar voedings- en eetstoornissen aan de Universiteit Maastricht en voorzitter van de Nederlandse Academie voor Eetstoornissen, de meeste PRI-therapeuten niet gereigstreerd zijn in het BIG-register en daardoor niet gebonden aan het daarbij geldende klacht- of tuchtrecht.^[2]

De Vereniging tegen de Kwakzalverij, de Nederlandse Vereniging voor Gezondheidspsychologie en haar specialismen (NVGzP) en Kees Jan van der Boom, voorzitter van de Bestuurscommissie Ethische Zaken van het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), vinden het bedenkelijk en zeer ongebruikelijk dat Bosch de PRI-methode van een geregistreerd handelsmerk-teken heeft voorzien en van PRI-therapeuten licentiegelden vraagt voor het gebruiken van de door haar ontwikkelde methode, al zou het volgens Van der Boom ook weer niet direct indruisen tegen de beroepscode voor psychologen.^[2]