Oude gemeentehuis van Ruinerwold

Vóór de bouw van een officieel overheidsgebouw vonden de raadsvergaderingen van de gemeente Ruinerwold plaats in de herberg van de familie Van der Woude aan het Haakswold. In deze herberg was tevens een cel aanwezig voor arrestanten.

In 1846 brandde het naast de herberg gelegen armhuis van de diaconie af. De vrijgekomen grond in de buurtschap Dijkhuizen werd door de kerkenraad geruild met de gemeente. Op deze plek werd in 1849 het eerste gemeentehuis van Drenthe gebouwd dat specifiek voor deze functie was ontworpen. Hiervoor moest de gemeente de personele omslag (een vroege vorm van belasting) aanzienlijk verhogen om de kosten te dekken.

Tegen het einde van de 19e eeuw voldeed het eerste gebouw niet meer aan de eisen van de tijd. Er ontbrak een brandvrije kluis, de ruimte voor het stembureau was te primitief en er was geen fatsoenlijk onderdak voor "doortrekkende armen". In 1903 besloot de gemeenteraad met een krappe meerderheid (4 tegen 3 stemmen) tot nieuwbouw in plaats van renovatie.

De Meppeler architect Gerhardus Otten kreeg de opdracht voor het ontwerp. Tijdens de bouw werd de secretarie tijdelijk gehuisvest in de woning van raadslid Van der Woude aan de Kerkweg. Het nieuwe pand werd op 27 januari 1904 officieel in gebruik genomen. De bouwkosten bedroegen destijds ruim 9.700 gulden.

In de loop van de 20e eeuw onderging het pand diverse wijzigingen:

• 1950: Onder leiding van architect F.O. Bloembergen vond een grote verbouwing plaats (kosten: f 50.000,-), mede om te voldoen aan de strengere eisen van de rijksarchiefdienst voor de opslag van documenten.

• 1972: De raads- en trouwzaal werd uitgebreid. Tot die tijd moesten voor huwelijken de schuifdeuren tussen de burgemeesterskamer en de commissiekamer worden geopend, wat onpraktisch was voor de dagelijkse werkzaamheden.

• 1993: Een laatste grote uitbreiding als gemeentehuis werd gerealiseerd door architectenbureau Wouda & Van der Schaaf.

Bij de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1998 ging Ruinerwold op in de nieuwe gemeente De Wolden. Hierdoor verloor het gebouw in 1999 definitief zijn functie als gemeentehuis. Na een periode van verschillende invullingen werd het pand in 2023 getransformeerd tot een appartementencomplex.