Oude Haven (Nijmegen)
De Oude Haven van Nijmegen was vanaf het begin van de 17e tot en met de eerste helft van de 19e eeuw de belangrijkste haven van deze stad. De haven lag ongeveer aan het midden van de Waalkade.
Deze haven is in 1884 definitief gedempt, nadat de Waalhaven de functie van stadshaven volledig had overgenomen. Tegenwoordig loopt er in de nabijheid van waar de Oude Haven lag een gelijknamige straat.
Geschiedenis
De voor zover bekend alleroudste haven van Nijmegen moet in de loop van de 13e eeuw zijn aangelegd. Nadat de stad bij het beleg van 1591 (de "Reductie") was ingenomen, moest deze eerste haven worden verlegd.[1]
In 1602 werd op een nieuwe plek aan de Waal, destijds binnen de stadswallen, de haven aangelegd die later algemeen bekend zou worden als de Oude Haven.[2] Deze haven kreeg een hoge aarden wal, die was bekleed met baksteen en een glacis had.[3] De Oude Haven was hierna gedurende meerdere eeuwen van grote economische betekenis voor de Nijmeegse Benedenstad, die profiteerde van haar gunstige ligging rechtstreeks aan de Waal. Dit stadsdeel kende zodoende tot ca. het begin van de 19e eeuw meer welvaart en economische voorspoed dan de geïsoleerde Bovenstad (sinds het verdwijnen van de stadswallen na 1874 is deze situatie andersom).
Omstreeks 1852 werd wat westelijker aan de Waal, buiten de toen nog bestaande oude Hezelpoort en vlak achter de latere spoorbrug, de huidige Waalhaven voltooid. In de periode 1881-1884 werd de nu overbodige Oude Haven helemaal gedempt, na een besluit hiertoe van het gemeentebestuur op 5 februari 1881.
Op de plek van de Oude Haven werd het Waalplein aangelegd.[4] Omstreeks 1908 werd hier een elektriciteitscentrale gebouwd, waarvoor ook de Bottelpoort werd afgebroken. In 1977 is deze centrale ook weer afgebroken.[1] Op dezelfde plek staat sinds 1982 het labyrint aan de Waalkade, een kunstwerk gemaakt door Klaus van de Locht.[5][6][7]
Varia
- De oude haven met de Bottelpoort in Nijmegen is een beroemd schilderij van Jan Weissenbruch, gemaakt omstreeks 1850.
- 1 2 Oude haven, Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
- ↑ Ronald Stenvert, Chris Kolman, Sabine Broekhoven, Ben Olde Meierink en Marc Tenten (2000): Monumenten in Nederland. Gelderland Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist / Waanders Uitgevers, Zwolle
- ↑ Bunge, J.W.F., C.Peeters (1989). Rondgezicht vanaf de Stevenstoren. SUN, p. 18. ISBN 90 6168 320 3.
- ↑ Brinkhoff, J. (2004). Nijmegen verleden tijd. Elmar B.V., Rijswijk, p. 26. ISBN 90-389-1529-2.
- ↑ Oude binnenhaven, Huis van de Nijmeegse Geschiedenis
- ↑ Bottelpoort in Nijmegen, AbsoluteFacts.nl
- ↑ Labyrint op de Waalkade in Nijmegen, AbsoluteFacts.nl
