Oscar Borg

Alfred Oscar Johannessen Borg (eigenlijk: Alfred Oscar Johannessen) (Frederikshald, nu: Halden, 11 juni 1851 – aldaar, 29 december 1930) was een Noors componist, muziekpedagoog, dirigent, fluitist en organist. Hij is vooral bekend voor zijn marsen voor blaasmuziek.

Zijn vader Ole Peter Johannessen (1816-1890) kwam van de boerderij Borg in Solør, vlak bij de bron van de Rotna, waar de hele familie vandaan komt. In 1870 koos Alfred Oscar de naam van de boerderij als zijn achternaam en heette sindsdien Oscar Borg. Zijn vader was muzieksergeant in het Militaire muziekkorps van de 1e brigade, die gestationeerd is op de vesting Fredriksten op een heuvel bij de stad Halden. Al op zesjarige leeftijd begeleidde Oscar zijn vader op de trom bij dansmuziek. Verder leerde hij de viool, de dwarsfluit en het kornet te bespelen. Samen met andere jeugdige muzikanten (6 tot 7 jongens) richtte hij een kleine muziekkapel op en begon te componeren; tot zijn eerste werken behoorde de Tistedal galop. Op 13-jarige leeftijd werd hij als muziekstudent toegelaten in de muziekkapel van de 1e brigade (1. Brigades Musikkorps i Halden), die toen onder leiding stond van Friedrich August Reißiger. Als spoedig speelde hij dwarsfluit in het militaire harmonieorkest.

Bij een bezoek aan Noorwegen hoorde de toenmalige kroonprins Oscar II van Zweden tijdens een concert het talent van de fluitist Oscar Borg en haalde hem in 1869 met een studiebeurs naar de Musikaliska Akademien, zoals de huidige Kungliga Musikhögskolan in Stockholm toen nog heette. In de lente van 1872 studeerde hij aldaar af als Primus inter pares in zijn klas. Hij keerde terug als muzikant in de Brigade muziek in Halden. Op 26 oktober 1872 verzorgde hij als solist op dwarsfluit en viool met dit militaire orkest in zijn geboortestad een concert. In hetzelfde jaar richtte Borg als instructeur het Saugbrugs hoornsextet op. Een van de laatste gezamenlijke optredens van Reißiger en Borg in Halden was de feestelijke opening door koning Oscar II van Zweden van de "Smaalensbanen" en de "Dalslandsbanen". Voor deze gelegenheid schreef Borg zijn beroemde humoristische Jernbane-Galop (Spoorweg galop). Toen Friedrich August Reißiger in 1881 ontslag nam bij het militaire orkest, werd Oscar Borg zijn opvolger. Ook bij het civiele koor "Fredrikshalds Sangforening" werd hij dirigent (1881–1918) als opvolger van Reißiger. Met dit koor voerde hij zijn hoofdwerk uit, het dramatisch gedicht over de ontdekking van Amerika door Leif Eriksson, voor solisten, mannenkoor en orkest op een tekst van Hans Woll. In 1882 werd hij ook opvolger van Reißiger als organist aan de Immanuels kirke (Immanuelskerk) in Halden (1882–1928). Hij was dirigent van Det Musikalske Selskab - Tistedalens Musikkforening van 1920 tot 1929.

Borg was eveneens van 1887 tot 1915 zangleraar aan de "Fredrikshalds offentlige høiere Almenskole (Fredrikshalds openbare hoger Almen School)".

Hij wordt vaak aangeduid als de Noorse mars koning en schreef vele bekende liederen, waaronder Gud signe Noregs Land (God zegent het Noorse land) op een tekst van Arne Garborg. Zijn werken worden gekenmerkt door goede melodieën, goedklinkende harmonieën en een professionele instrumentatie. Borg schreef 60 marsen, 275 liederen en koorwerken en rond 170 bewerkingen van klassieke muziek. Hij was erelid van de Noorse zangersfederatie.

Hij ontving prijzen en onderscheidingen in Noorwegen, Zweden en de Verenigde Staten, zoals de Gouden koninklijke Orde van Verdienste, ridder der Eerste Klasse in de Zweedse Orde van Vasa, met de Kong Oscar IIs medalje til belønning for fortjenstlig virksomhet (Koning Oscar II gouden medaille voor verdiensten) en de keizer Wilhelm II medaille voor verdiensten in de oorlog.

• Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
• Egil Arnt Gundersen: Oscar Borg. Norges Marsjkonge, Skien: Småskriftserien (IMMS Norge), 1991, ISBN 82-992488-0-9
• Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music : composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
• Hanna-Marie Weydahl: Oscar Borg, in: Norsk musikktidsskrift 17, 1980, pp. 99-102
• T. Elnes: Divisjonsmusikken i Halden, dens historie og plass i musikklivet, UiO, 1980.
• S. Hjorthaug: Oscar Borg. Hans betydning for musikklivet i Fredrikshald og hans mannskorsanger, Oslo: University of Oslo, 1970.
• Erik Lileng: De no fa Lilleborg musikkorps - 50 Ar, Jubileumsberetning, 1969.

• (no) Biografie op de internetpagina van Norsk biografisk leksikon
• (no) Biografie op de internetpagina van Store norske leksikon
• (en) Korte biografie en werklijst in Marchdb.net (gearchiveerd)