Orde van het IJzeren Drieblad
| Orde van het IJzeren Drieblad | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Orde van het IJzeren Drieblad, 2e Klasse | ||||
Uitgereikt door .svg.png){kind=small} Onafhankelijke Staat Kroatië | ||||
| Type | Militaire onderscheiding | |||
| Bestemd voor | Militair personeel en burgerlijke verdienste[1] | |||
| Status | In onbruik geraakt | |||
| Statistieken | ||||
| Instelling | 27 december 1941[1][2] | |||
| Totaal uitgereikt | 968 | |||
| Volgorde | ||||
| Volgende (hoger) | Geen | |||
| Volgende (lager) | Orde van de Kroon van Koning Zvonimir | |||
 | ||||
Baton van de Orde van het IJzeren Drieblad | ||||
| ||||
De Militaire Orde van het IJzeren Drieblad, in het Kroatisch: "Vojnički red Željezni trolist" geheten, was de voornaamste onderscheiding van de "Onafhankelijke Staat Kroatië", een fascistische Duitse vazalstaat. "Trolist", van het Latijn "trifolium", wat driebladige plant betekent, is verwant aan het Franse "trèfle", de Duitse woorden "Dreiblatt" en "Dreiblattbogen". In het Nederlands is de architectonische term "Gotisch driepasje" verwant.
De vorm is gebaseerd op drie elkaar overlappende cirkels en kan ook als symbool van de christelijke drievuldigheid worden gezien. De fascistische Ustašabeweging was fanatiek katholiek.
De dragers van de orde der Eerste en Tweede klasse droegen de titel van "vitez", wat "ridder" betekent. De orde was de Kroatische evenknie van de Duitse Orde van het IJzeren Kruis.
De ondergang van de Duitse Wehrmacht in de strijd tegen de partizanen en het Rode Leger betekende ook het einde van fascistisch Kroatië en haar ridderorden.
De acht graden[3] en de namen van enige dragers
Eerste Klasse met Eikenkrans (halsdecoratie)
Uitgereikt aan:
- Ante Pavelić
- Friedrich Paulus (wel toegekend, maar niet uitgereikt)[4]
Eerste Klasse (halsdecoratie)
Uitgereikt aan:
- Slavko Kvaternik
- Rafael Boban
- August Schmidhuber
- Arthur Phleps
- Eduard Aldrian
- Friedrich-Wilhelm Krüger
- Slavko Kvaternik
- Rafael Boban
Tweede Klasse Met Eikenkrans (steckkreuz)
Vijfmaal toegekend
Tweede Klasse (steckkreuz)
Twaalfmaal toegekend, onder andere aan Marko Mesić
Derde Klasse Met Eikenkrans (aan een lint door het 2e knoopsgat van het uniform)
Vijftigmaal toegekend
Derde Klasse (aan een lint door het 2e knoopsgat van het uniform)
Vierenzestigmaal toegekend, onder andere aan Franjo Šimić en Jure Francetić
Vierde Klasse Met Eikenkrans (aan driehoekig lint)
Tweehonderzesenvijftig maal toegekend
Vierde Klasse (aan driehoekig lint)
Vijfhonderdenzevenenzeventig maal toegekend
De toekenning volgens het Ministerie van de Strijdkrachten (personeelszaken) van de NDH.[5]
| Klasse | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Eerste Klasse met Eikenkrans | - | 1 | - | - | - | 1 |
| Eerste Klasse | - | 1 | - | - | 1 | 2 |
| Tweede Klasse Met Eikenkrans | - | - | 1 | 2 | - | 3 |
| Tweede Klasse | 1 | 2 | 8 | 1 | 12 | |
| Derde Klasse Met Eikenkrans | - | 17 | 21 | 10 | 2 | 50 |
| Derde Klasse | - | 21 | 28 | 14 | 1 | 64 |
| Vierde Klasse Met Eikenkrans | - | 37 | 98 | 89 | 32 | 256 |
| Vierde Klasse | - | 120 | 162 | 202 | 93 | 577 |
De "TOEKENNING VAN ONDERSCHEIDINGEN VAN DE ONAFHANKELIJKE STAAT KROATIË NAAR NATIONALE AFKOMST" volgens Roman Pavić[3]
| Klasse | Totaal alle jaren | Totaal |
|---|---|---|
| Eerste Klasse met Eikenkrans | 7 | 7 |
| Eerste Klasse | 19 | 19 |
| Tweede Klasse Met Eikenkrans | 19 | 19 |
| Tweede Klasse | 31 | 31 |
| Derde Klasse Met Eikenkrans | 154 | 154 |
| Derde Klasse | 179 | 179 |
| Vierde Klasse Met Eikenkrans | 534 | 534 |
| Vierde Klasse | 759 | 759 |
- (en) Littlejohn, David, Col. C.M. Dodkins (1973). Order, Decorations, Medals and Badges of the Third Reich Volume 2. R. James Bender Publishing, San Jose, Verenigde Staten, p. 150. ISBN 9780912138114.
- (hr) Prister, Boris (1997). Odlikovanja Nezavisne Države Hrvatske: iz zbirke dr. Veljka Malinara (PDF). Hrvatski povijesni muzej, Zagreb, 39, 41. ISBN 9789536046102.
- 1 2 Littlejohn 1973, p.150.
- ↑ Prister 1997, p.39.
- 1 2 (hr) Hrčak: Vojnički red Željezni trolist van 30 juni 1944. p.196. Geraadpleegd op 20 oktober 2025.
- ↑ (de) eMedals: Croatia. Award Doc. To General Der Panzertruppen Von Paulus. Geraadpleegd op 20 oktober 2025.
- ↑ Prister 1997, p.41.