Oranjestraat 49-51 (Assen)
| Oranjestraat 49-51 | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Aanzicht in 2023. | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Oranjestraat 49-51, Assen | |||
| Coördinaten | 52° 100′ NB, 6° 57′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1916 | |||
| Oorspr. functie | Dubbel woonhuis | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Overgangsarchitectuur refererend aan Art-Nouveau | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | D.S. Geursen | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Gemeentelijk monument | |||
| Monumentnummer | GM1_065 | |||
| Lijst van gemeentelijke monumenten in Assen | ||||
| ||||
Oranjestraat 49-51 is een dubbel woonhuis in de Nederlandse stad Assen. Het pand is in 1916 gebouwd als een dubbele woning (boven- en benedenwoning) in een overgangsstijl met sterke invloeden van de late Art Nouveau. Het gebouw staat op de gemeentelijke monumentenlijst.
Geschiedenis
Het woonhuis werd in 1916 ontworpen en gebouwd in eigen beheer door Dirk Sijtje Geursen. Geursen was destijds werkzaam als inspecteur 2e klasse bij de Staatsspoorwegen. Het pand werd opgezet als een dubbel woonhuis, waarbij het gezin Geursen zelf het benedenhuis betrok. De bovenwoning werd verhuurd aan een collega van de Staatsspoorwegen, de goederenklerk Luite Nijmeijer en zijn gezin.
De bewoning door de bouwheer was van korte duur; in 1919 werd Geursen onverwacht overgeplaatst naar Leeuwarden, waarna hij Assen verliet. De familie Nijmeijer bleef langer in het bovenhuis wonen, tot 1926. Na het vertrek van de eerste bewoners kende het pand een groot verloop aan diverse huurders en eigenaren.
Architectuur en exterieur
Het pand is gesitueerd aan de Oranjestraat, een straat die bekendstaat om haar karakteristieke, vroeg-twintigste-eeuwse bebouwing en net buiten het beschermde stadsgezicht van Assen valt.
Opbouw en gevels
Het huis is opgetrokken uit verblendsteen met een trasraam van klinkers. Het geheel wordt gedekt door een afgeknot schilddak met bouletpannen. De architectuur kenmerkt zich door een asymmetrische compositie:
- Voorgevel: De entree bevat twee afzonderlijke deuren voor de boven- en benedenwoning, beide voorzien van bovenlichten met glas-in-lood onder segmentbogen. Aan de linkerzijde bevindt zich een opvallende gebogen erker die over de tweede bouwlaag is doorgetrokken. Deze erker is voorzien van glas-in-lood in de bovenramen en wordt bekroond door een convex gewelfd schubbedakje (een half koepeldakje).
- Linker gevelpartij: Dit deel gaat hoger op en eindigt in een topgevel met een zoldervenster onder een eigen tentdakje, afgewerkt met een piron.
- Zijgevel: De linker zijgevel bevat op zowel de begane grond als de verdieping vensters met glas-in-lood onder segmentbogen. Opvallend is het uitgemetselde rookkanaal met decoratieve steensverbanden dat naar een schoorsteen leidt.
Achterzijde
Het achterste deel van de zijgevel is lager en heeft twee schoorstenen op een plat dak, omheind door een houten hek met een bakstenen hoekkolom. Tegen de achtergevel bevindt zich een verdiepingloze uitbouw met een plat dak, waarop een porte brisée (openslaande deuren) met zijramen en bovenlichten uitkomt.
Waardering
Het pand is aangewezen als gemeentelijk monument vanwege de volgende criteria:
- Architectuurhistorische waarde: Als een vrij gaaf en kwalitatief goed voorbeeld van woonhuisarchitectuur uit het begin van de twintigste eeuw, uitgevoerd in een voor die periode kenmerkende overgangsstijl en materiaalgebruik.
- Ensemblewaarde: Het pand vormt een essentieel onderdeel van de vroeg-twintigste-eeuwse bebouwing in de Oranjestraat en draagt bij aan de historische stedenbouwkundige structuur van de omgeving.
Zie ook
- Monumentenkaart van de gemeente Assen
- Na een eeuw nog altijd bijna in originele staat. De bouwer en de bouw van het gemeentelijk monument Oranjestraat 49-51, door Arno Overmars, Asser Historisch Tijdschrift 2019-03