Onafhankelijke Internationale Onderzoekscommissie voor het Israëlisch-Palestijns conflict
De Onafhankelijke Internationale Onderzoekscommissie voor de bezette Palestijnse gebieden, inclusief Oost-Jeruzalem, en Israël (Engels: Independent International Commission of Inquiry on the Occupied Palestinian Territory including East Jerusalem, and Israel) is een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties. Ze werd op 27 mei 2021 opgericht door de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties (UNHRC) na de escalatie van het Israëlisch-Palestijns conflict in mei 2021. De voorzitter van de Commissie is Navi Pillay. De Commissie is ingesteld voor onbepaalde tijd en werkt onafhankelijk van VN-organen buiten de UNHRC.
Oprichting en mandaat
De Onderzoekscommissie werd direct na de Gaza-oorlog van mei 2021 "dringend" ingesteld door de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties (UNHRC) middels resolutie S-30/1 van 27 mei.[1] De voorzitter van de Mensenrechtenraad Michelle Bachelet zei dat Israël het recht heeft zijn inwoners te beschermen, maar dat de Palestijnen datzelfde recht hebben. Ze zei dat het geweld in Gaza direct verband hield met de verdrijving van Palestijnen uit de Arabische wijk Sheikh Jarrah in Oost-Jeruzalem en het gewelddadig neerslaan van de daaropvolgende protesten bij de Al-Aqsamoskee. De Commissie zou haar onderzoek niet alleen in Gaza doen, maar ook op de Westoever en in Jeruzalem en Israël.[2]
De preambule van de resolutie spreekt de overtuiging uit dat gerechtigheid en respect voor de wet en de mensenrechten de onmisbare basis vormen voor vrede, en benadrukt "dat de langdurige en systematische straffeloosheid voor schendingen van het internationaal recht gerechtigheid hebben gedwarsboomd, een crisis in de bescherming [hebben] gecreëerd en alle pogingen om een rechtvaardige en vreedzame oplossing te bereiken [hebben] ondermijnd".
Hij herbevestigt dat alle staten op grond van onder meer het Handvest van de Verenigde Naties en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens de verplichting hebben om de mensenrechten te bevorderen en te beschermen. De preambule verwijst daarbij met name naar de artikelen 146, 147 en 148 van de Vierde Geneefse Conventie, die de ondertekenaars verplicht grove schendingen van de Conventie te bestraffen. Deze Conventie handelt over de bescherming van burgers in oorlogstijd.[3] Ook verwijst de resolutie naar de VN-leidende principes voor het bedrijfsleven en mensenrechten (UNGPs) van juni 2011, die handelen over de verantwoordelijkheid van internationale bedrijven hierin.
De Commissie heeft als taak beschuldigingen van schendingen van het internationaal humanitair recht, en van de internationale mensenrechten – gepleegd sinds 13 april 2021 – in de bezette Palestijnse gebieden en Israël te onderzoeken. Ook dient zij de onderliggende oorzaken van steeds terugkerende spanningen, instabiliteit en het voortduren van "conflict" te onderzoeken. Het onderzoek betreft mede "systematische discriminatie en onderdrukking op basis van nationale, etnische, raciale of religieuze identiteit". Er is geen beperking betreffende de onderzoeksperiode voor of na 2021.[1][4][2]
Leden van de missie
Navi Pillay (Zuid-Afrika) is voorzitter, Miloon Kothari (India) en Chris Sidoti (Australië) zijn lid van de commissie.
Rapportage
De Commissie brengt verplicht jaarlijks verslag uit aan de Mensenrechtenraad en aan de Algemene Vergadering. De eerste jaarverslagen verschenen op respectievelijk 9 mei 2022 [5] en 14 september 2022 [6] Daarnaast publiceert zij ongeregeld aanvullende rapporten. In haar rapport van 16 september 2025.[7] zegt de Commissie dat Israël zich in de Gazastrook schuldig maakt aan genocide.[8]
| Nummer | Datum | Belangrijkste onderwerpen |
|---|---|---|
| Jaarrapporten aan de UNHRC | ||
| A/HRC/50/21 | 09-05-2022 [9] | Implementatie aanbevelingen eerdere onderzoeken |
| A/HRC/53/22 | 09-05-2023 [10] | Aanvallen op en onderdrukking van de samenleving |
| A/HRC/56/26 | 19-06-2024 [11] | Schendingen van het internationaal recht tussen 7 okt en 31 dec 2023 |
| A/HRC/59/26 | 06-05-2025 [12] | Israëlische aanvallen op scholen en religieuze en culturele plekken in Palestina sinds 7 okt 2023 |
| Jaarrapporten aan de Algemene Vergadering | ||
| A/77/328 | 14-09-2022 [13] | Annexatie van de Westelijke Jordaanoever |
| A/78/198 | 05-09-2023 [14] | Geweld in Palestina |
| A/79/232 | 11-09-2024 [15] | Aanvallen op medische faciliteiten, Palestijnen in gevangenschap, gegijzelden in Gaza, okt 2023 - aug 2024 |
| A/80/337 | 14-08-2025 [16] | (voor-publicatie) Etnische zuivering en genocide in Gaza, landroof en verdrijving Palestijnen op de Westoever, verdrijving Negev-bedoeïenen in Israël |
| Overige rapporten | ||
| A/HRC/53/CRP.1 | 02-06-2023 [17] | Vervolging van verdedigers mensenrechten, journalisten en cultuur |
| A/HRC/56/CRP.3 | 10-06-2024 [18] | Palestijnse aanval op Israël, 7 okt 2023 |
| A/HRC/56/CRP.4 | 10-06-2024 [19] | Israëlische aanvallen op Gaza tussen 7 okt en 31 dec 2023 |
| 18-10-2024 [20] | Analyse juridisch advies Internationaal Hof van Justitie en aanbevelingen voor implementatie | |
| A/HRC/58/CRP.6 | 13-03-2025 [21] | Aanvallen op voortplanting in Gaza, incl. uithongering sinds 7 okt 2023; seksueel geweld tegen Palestijnen |
| A/HRC/60/CRP.3 | 16-09-2025 [22] | Genocide in Gaza |
Tegenwerking
Israël en de Verenigde Staten hebben zich bij herhaling verzet tegen het werk van de Commissie. Israël weigert iedere samenwerking. De onderzoekscommissie wordt geen toegang tot Israël en de Bezette gebieden verleend en negeert verzoeken van de Commissie om informatie en commentaar op haar rapporten.[9] De Commissie schreef dat zij van mening is "dat Israël haar onderzoek naar gebeurtenissen op en na 7 oktober 2923 belemmert, zowel in Israël als in de Bezette Palestijnse Gebieden".[19]
Eind maart 2022 ondertekenden 68 Amerikaanse senatoren een brief aan minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken, waarin de regering-Biden werd opgeroepen het onderzoek de kop in te drukken.[23]
In juni 2023 riepen minstens 27 landen op het open einde-mandaat van de Onderzoekscommissie te beëindigen. Zij uitten de beschuldiging dat dit bijdroeg aan 'anti-Israël-bias'.[24]
Referenties
- 1 2 Ensuring respect for international human rights law and international humanitarian law in the Occupied Palestinian Territory, including East Jerusalem, and in Israel.
Resolutie A/HRC/RES/S-30/1 van de VN Mensenrechtenraad, 27 mei 2021 - 1 2 UN to launch inquiry into ‘systematic discrimination’ in Israel and Palestine. The Guardian, 27 mei 2021
- ↑ Tekst Vierde Geneefse Conventie op Wikisource.
- ↑ Frequently Asked Questions. (sep 2025 bekeken)
- ↑ A/HRC/50/21
- ↑ A/77/328
- ↑ (en) Israel has committed genocide in the Gaza Strip, UN Commission finds. VN-Commissie (16 september 2025). Gearchiveerd op 16 september 2025.
- ↑ VN-commissie spreekt nu van genocide in Gaza: 'Niet ingrijpen maakt medeplichtig'. NOS Nieuws (16 september 2025). Gearchiveerd op 16 september 2025.
- 1 2 Report of the Commission, 9 mei 2022 [doc.nr. A/HRC/50/21]. Zie para. 6-7
- ↑ A/HRC/53/22
- ↑ A/HRC/56/26
- ↑ A/HRC/59/26
- ↑ A/77/328
- ↑ A/78/198
- ↑ A/79/232
- ↑ A/80/337
- ↑ A/HRC/53/CRP.1 Via
- ↑ Detailed findings on attacks carried out on and after 7 October 2023 in Israel.
- 1 2 Detailed findings on the military operations and attacks … 7 October to 31 December 2023, 10 juni 2024 [doc.nr. A/HRC/56/CRP.4] (2,3 MB). Zie para. 2 en 10
- ↑ Legal analysis and recommendations on implementation of the International Court of Justice, Advisory Opinion, Legal Consequences ..., 18 okt 2024
- ↑ A/HRC/58/CRP.6
- ↑ A/HRC/60/CRP.3
- ↑ 68 US senators press Blinken to quash open-ended UN probe into Israel. Times of Israel, 29 maart 2022. Gearchiveerd
- ↑ UN to probe Israel settler violence and link to West Bank annexation. The Jerusalem Post, 20 juni 2023
Externe links
- officiële website
- Interview met Navi Pillay op Al Jazeera
· 
· 
· ·