Oliver Sacks

Oliver Sacks
Oliver Sacks
Oliver Sacks
Algemene informatie
Volledige naam Oliver Wolf Sacks
Geboren Londen, 9 juli 1933
Overleden New York, 30 augustus 2015
Nationaliteit Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Beroep Neuroloog en auteur
Bekend van boeken Awakenings (1973) en De man die zijn vrouw voor een hoed hield (1985)
Medische informatie
Specialisme Neurologie
Website oliversacks.com
Handtekening
Handtekening
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Oliver Wolf Sacks (Londen, 9 juli 1933New York, 30 augustus 2015) was een Brits neuroloog die vooral bekend is om zijn boeken over de menselijke kant van neurologische afwijkingen. Hij was hoogleraar neurologie aan de New York-universiteit en visiting professor aan de Universiteit van Warwick. In Nederland is Oliver Sacks ook bekend om zijn bijdrage aan de VPRO-televisieserie 'Een Schitterend Ongeluk' van Wim Kayzer.

Biografie

Sacks groeide op in een orthodox-joods gezin in Cricklewood, noordwest Londen. Hij was de jongste van vier kinderen van Samuel Sacks en Muriel Elsie Landau. Zijn beide ouders waren arts; zijn moeder was een van de eerste vrouwelijke Britse chirurgen. Hij studeerde medicijnen aan de Universiteit van Oxford en deed zijn assistentschappen aan de Universiteit van Californië - Los Angeles. Daarna vertrok hij in 1960 naar Canada om vervolgens in 1965 naar New York te gaan waar hij een eigen praktijk betrok.

Sacks is vooral bekend van zijn boeken, waarin hij op toegankelijke en ook wel humoristische wijze over zijn patiënten en ervaringen in het neurologisch vakgebied schreef. Een van zijn bekendste boeken, Awakenings uit 1973, verhaalt over zijn ervaringen met het toedienen van het toen nieuwe medicijn Levodopa (L-dopa) aan comateuze patiënten met de slaapziekte encephalitis lethargica, die deze ziekte hadden opgelopen tijdens de epidemie van 1917 tot 1928. Aanvankelijk lijkt het middel te werken, maar het blijkt slechts een tijdelijk effect te hebben. Dit boek is tweemaal verfilmd, eerst als televisiefilm voor Yorkshire Television door Duncan Dallas (1973) en later als Awakenings (1990) door Penny Marshall, met Robert De Niro en Robin Williams. De film At first sight (Irwin Winkler, 1999) is gebaseerd op Oliver Sacks' boek Een antropoloog op Mars. In het boek De man die zijn vrouw voor een hoed hield (1985) beschreef Sacks zijn patiënten en ervaringen tijdens zijn werk als neuroloog. Een van die patiënten zag zijn vrouw aan voor een hoed: hij greep haar vast en probeerde haar op zijn hoofd te zetten.

In 2009 gaf Sacks een lezing over hallucinaties op de TED (conferentie).[1]

Sacks is nooit getrouwd geweest en leefde het grootste deel van zijn leven alleen. Hij sprak voor het eerst over zijn homoseksualiteit in zijn autobiografie in 2015 On the Move: A Life. In 2008 begon hij een vriendschap met schrijver en New York Times-medewerker Bill Hayes. Hun vriendschap werd langzaam een warme relatie, die duurde tot de dood van Sacks; Hayes schreef erover in zijn memoires Insomniac City 2017: New York, Oliver Sacks en Me.

Op 19 februari 2015 stuurde hij een open brief naar The New York Times waarin hij zijn aanstaande dood aankondigde. Hij maakte bekend dat hij terminale kanker had.[2] Een melanoom in een van zijn ogen was uitgezaaid naar zijn lever. In Dankbaarheid zijn deze stukken bijeengebracht. Op 30 augustus 2015 overleed hij op 82-jarige leeftijd.[3]

In december 2025 bleek dat veel van de patiënten en de ziektegeschiedenissen die Sacks beschreef in zijn boeken verzonnen waren, of heel erg aangedikt. De manier waarop Sacks over deze patiënten schreef was dusdanig dat de publicaties niet meer voor wetenschappelijk door kunnen gaan. Als een onderzoeker dingen verzint, verdraait, of anderszins manipuleert, dan is dat een vorm van wetenschappelijke fraude.[4][5]

Bibliografie

Bibliografie als auteur
JaarTitelTitel Ned. vertalingUitgeverijISBNOpmerkingen
1970Migraine : understanding the common disorderMigraine : begrip voor een veel voorkomende kwaal : een praktische gids voor behandeling en verlichting9789046130216
1973AwakeningsOntwaken in verbijstering9789029072847
1984A leg to stand onEen been om op te staan : ervaringen van een arts als patiënt9789029073400
1985The man who mistook his wife for a hatDe man die zijn vrouw voor een hoed hield9789076174198
1989Seeing voicesStemmen zien : reis naar de wereld van de doven9789029071505
1992Migraine : rev. and expanded ed.Migraine9789029082778
1995An anthropologist on MarsEen antropoloog op Mars : zeven paradoxale verhalen9789029071635
1997The island of the colorblind and Cycad IslandHet eiland der kleurenblinden, en Het palmvareneiland : boek in twee delen9789029085991
2001Uncle Tungsten : memories of a chemical boyhoodOom Wolfraam en mijn chemische jeugd : autobiografie9789029068710autobiografie
2002Oaxaca journalMexicaans dagboek9780307947444
2007Musicophilia : tales of music and the brainMusicofilia : verhalen over muziek en het brein9789029080668
2010The mind's eyeHet innerlijke oog9789029086837
2012HallucinationsHallucinaties9789023471424
2015On the move : a lifeOnderweg9780385352543autobiografie
2015GratitudeDankbaarheid9789023497912vier autobiografische opstellen
2017The River of ConsciousnessDe rivier van het bewustzijn9789023454977verzamelde essays
2019Everything in Its Place : First Loves and Last Talesverzamelde essays
Zie de categorie Oliver Sacks van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.