Obe Postma
| Obe Postma | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Volledige naam | Obe Piters Postma | |||
| Geboortedatum | 29 maart 1868 | |||
| Geboorteplaats | Cornwerd | |||
| Overlijdensdatum | 26 juni 1963 | |||
| Overlijdensplaats | Leeuwarden | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | Leraar wiskunde en mechanica | |||
| Oriënterende gegevens | ||||
| Jaren actief | 1900-1962 | |||
| Werken | ||||
| Genre(s) | Poëzie, essays | |||
| Bekende werken | Fryske Lân en Fryske Libben It Sil Bestean | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Prijzen en onderscheidingen | Gysbert Japicxpriis 1947 Rely Jorritsmapriis 1954 Dr. Joast Halbertsmapriis 1954 | |||
| Dbnl-profiel | ||||
| ||||
Obe Piters Postma (Cornwerd, 29 maart 1868 – Leeuwarden, 26 juni 1963) was een vooraanstaand Fries dichter in de 20e eeuw.
Leven en werk
Postma, opgegroeid op een boerderij als zoon van Pieter Obes Postma en Sijbrigje Tjeerds Rinia,[1] bezocht het Stedelijk Gymnasium in Sneek en ging in 1886 wis- en natuurkunde studeren in Amsterdam. Hij werkte als docent wiskunde in Tiel en Tilburg en vanaf 1894 aan de Rijks-HBS in Groningen. Hij promoveerde in 1895. Zijn debuut als dichter verscheen in 1902 in het tijdschrift Forjit my net ("Vergeet mij niet"). Na zijn pensioen in 1933 verhuisde hij naar Leeuwarden, waar hij vele publicaties over het Friese land en zijn bewoners door de tijden heen het licht deed zien. Voor zijn diepgravende onderzoekingen maakte hij veelvuldig de gang naar het toenmalige Rijksarchief in het gebouw van de Kanselarij aan de Tweebaksmarkt.[2] Behalve geschiedenis hadden ook de natuur en met name de landbouw zijn speciale belangstelling.
Postma bleef ongetrouwd. Hij overleed op 95-jarige leeftijd in het ziekenhuis in zijn woonplaats. Hij werd begraven op het kerkhof van de Nederlands Hervormde Kerk in zijn geboortedorp. Op zijn zerk staat te lezen "Dichter fan it Fryske lân" ("Dichter van het Friese land").
Erkenning
In 1947 ontving hij de Gysbert Japicxpriis, vernoemd naar zijn voorganger Gysbert Japicx, voor de dichtbundel It sil bistean. Twee jaar later was hij jurylid bij deze prijsuitreiking. In 1954 won het gedicht Fan de fjouwer eleminten hem de Rely Jorritsmapriis.
In 1984 riepen de Gedeputeerde Staten van Friesland de Dr. Obe Postmaprijs in het leven, een Friese literaire prijs voor vertalingen. In oktober 2006 werd het Obe Postma Selskip opgericht ter verdere stimulering van nieuwe uitgaven en studies van zijn werk.[3]
Een selectie uit zijn grote oeuvre verscheen in 1997 in twee talen als Van het Friese land en het Friese leven. Fan it Fryske lân en it Fryske libben.[4] Vertaler Jabik Veenbaas noemt in de verantwoording de "korte maar pregnante regels" als zijn grootste uitdagingen. Dit komt samen met de soms bedrieglijk eenvoudige stijl naar voren in bijvoorbeeld Mienskip ("Gemeenschap"):[5]
- Het volk dat hier zijn woonstee had,
- En wat er sloofde en zwoegde eeuw na eeuw,
- En al wat hier door bloei en sterven ging.
- Werd één in mij.
Dichtbundels
- 1918: Fryske lân en Fryske libben. Fersen (Fries land en Fries leven)
- 1925: Fryske lân en Fryske libben
- 1929: Verdronken plaatsen aan de westkust van Friesland
- 1929: De ljochte ierde : nije fersen (De heldere aarde) (Digitale versie)
- 1929: De Fryske boerkerij om 1600 hinne. Lezing halden to Ljouwert yn augustus 1928 (Friese landbouw rond 1600. Lezing gehouden te Leeuwarden in augustus 1928) (Digitale versie)
- 1934: De Friesche kleihoeve. Bijdrage tot de geschiedenis van den cultuurgrond vooral in Friesland en Groninge1n met veertien kaarten (Digitale versie)
- 1937: Over het Friesche boerenhuis in de 16e en 17e eeuw. Overdr. uit: De vrije Fries; dl. 34 (Digitale versie)
- 1937: Dagen. Fersen (Digitale versie)
- 1946: It sil bistean. Fersen (Het zal bestaan) (Digitale versie)
- 1949: Samle fersen (Verzamelde verzen) (Digitale versie)
- 1955: Oer it Fryske libben fan troch 'en dei yn 16e en 17e ieu. (Over het alledaagse Friese leven in de 16e en 17e eeuw). Nieuwe omgew. en verm. uitg. van hdst. III, It boerelibben, in: De Fryske boerkerij en it boerelibben yn 'e 16e en 17e ieu. 1937
- 1957: Fan wjerklank en bisinnen (Van weerklank en bezinnen). Bevat ook Friese vert. van gedichten van Emily Dickinson, van oud-Chinese gedichten en fragmenten uit de Heliand (Digitale versie)
- 1949: Samle fersen I en II (Verzamelde verzen)
- 1957: Een groene lantaarn
- 1963: Eigen kar: In blomlêzing út de Samle Fersen (Eigen keuze: een bloemlezing uit de Samle ferzen)
- 2010: Veld, huis en bedrijf. Landbouwhistorische opstellen ISBN 978-90-8704-142-7
Vertalingen
- 1933: Gedichten fen Rilke. (Gedichten van Rilke) (Digitale versie)
Literatuur
- 1963: Ph.H. Breuker. Obe Postma als auteur van het sublieme. Inaugurele rede Universiteit van Amsterdam
- 2017: Tineke Steenmeijer-Wielenga en Geart van der Meer. Obe Postma. In libben dat bloeide nei syn aard (Obe Postma: een leven dat bloeide volgens zijn natuur) ISBN 978-90-8954-935-8
- 2018: Philippus Breuker. Dreaun fan ierde’ dream. Libben en wurk fan Obe Postma (Verdronken in de droom van de aarde: het leven en werk van Obe Postma) ISBN 978-94-92052-50-6
Galerij
Gedicht van Postma in Poëzieroute Leeuwarden bij HCL, Prinsentuin
Borstbeeld van Postma door Frans Tiessen
- ↑ Sirkwy.nl: biografische schets Obe Postma
- ↑ Poezieroute.nl: Obe Postma
- ↑ Obepostma.nl: Obe Postma Selskip opgericht (J. Gulmans, 1 november 2006)
- ↑ O. Postma, Van het Friese land en het Friese leven = Fan it Fryske lan en it Fryske libben, Meulenhoff, 1997, ISBN 90-290-5614-2
- ↑ DBNL.nl: Het Friesland van de ziel (Ed Leeflang, Ons Erfdeel jaargang 41, 1998)