O Captain! My Captain!

O Captain! My Captain! is een gedicht van de Amerikaanse schrijver Walt Whitman dat hij in 1865 schreef na de moord op president Abraham Lincoln. Het gedicht is onderdeel van een vierluik over de dood van Lincoln en is waarschijnlijk het bekendste werk van Whitman, hoewel het gedicht atypisch is in vergelijking met het verdere oeuvre van de schrijver.

Walt Whitman brak in 1855 door als dichter met zijn bundel Leaves of Grass. Hoewel commercieel geen succes zou het uitgroeien tot een van de belangrijke werken in de geschiedenis van de Amerikaanse poëzie. Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog verhuisde Whitman naar Washington D.C., waar hij voor de regering werkte en als vrijwilliger actief was in verschillende ziekenhuisen. President Lincoln was zijn grote held, hoewel Whitman de president nooit ontmoette, maar alleen van een afstand heeft aanschouwd.

Whitman was zeer aangedaan door de dood van Lincoln en schreef vervolgens het gedicht O Captain! My Captain!. Het verscheen voor de eerste keer op 4 november 1865 in The Saturday Press. Later dat jaar werd het opgenomen in de dichtbundel Sequel to Drum-Taps. Whitman was ontevreden over de interpunctie bij de eerste versie en paste later een en ander aan. In verschillende latere publicaties volgde meer kleine aanpassingen. De laatste definitieve versie verscheen in 1881. Samen met When Lilacs Last in the Dooryard Bloom'd, Hush'd Be the Camps To-Day en This Dust Was Once the Man was het een van de vier gedichten die Whitman schreef over de dood van Lincoln.

Het gedicht werd direct goed ontvangen en bereikte een groot publiek, in tegenstelling tot Leaves of Grass dat vooral onder de liefhebbers bekendheid genoot. Het gedicht week stilistisch af van het andere werk van Whitman, wat sommige critici de hoop deed uitspreken dat Whitman een nieuwe weg was ingeslagen.

Vanaf de jaren twintig van de twintigste eeuw groeide de waardering voor het overige werk van Whitman, waardoor het gedicht O Captain! My Captain op de achtergrond raakte. Wetenschapper Joseph Csicsila ontdekte dat het gedicht na de Eerste Wereldoorlog veel minder voorkwam in bloemlezingen en vanaf 1966 helemaal niet meer.

Het gedicht, waarin de naam van Lincoln nooit genoemd wordt, is vaker toegepast na de dood van een staatsleider. Na de dood van president Franklin D. Roosevelt las de acteur Charles Laughton het gedicht voor op de radio. Veel radiostations speelden het gedicht af na de moord op John F. Kennedy. In 1995 na de moord op de Israëlische premier Yitzhak Rabin werd het gedicht naar het Hebreeuws vertaald.

Het gedicht speelt ook een belangrijke rol in de in 1989 verschenen film Dead Poets Society, waar de literatuurdocent John Keating, gespeeld door Robin Williams, zijn studenten bekend maakt met het gedicht. Keating wordt uiteindelijk ontslagen. Op het moment dat hij zijn laatste spullen komt ophalen gaat aantal studenten op hun tafel staan en spreken Keating aan met de woorden "O Captain! My Captain!".

Dankzij de film genoot de titel van het gedicht nieuwe bekendheid, hoewel deze vooral met de film geassocieerd wordt en niet of minder met het gedicht van Whitman. Na de dood van Robin Williams was de hashtag #ocaptainmycaptain trending op Twitter. De titel van het gedicht werd ook aangehaald op het moment dat president Barack Obama het Witte Huis verliet om plaats te maken voor Donald Trump.

De tekst van O Captain! My Captain! zoals gepubliceerd in de laatste versie van de hand Whitman in 1881:

O Captain! My Captain! our fearful trip is done;

The ship has weather'd every rack, the prize we sought is won;

The port is near, the bells I hear, the people all exulting,

While follow eyes the steady keel, the vessel grim and daring:

But O heart! heart! heart!

O the bleeding drops of red,

Where on the deck my Captain lies,

Fallen cold and dead.

O Captain! My Captain! rise up and hear the bells;

Rise up—for you the flag is flung—for you the bugle trills;

For you bouquets and ribbon'd wreaths—for you the shores a-crowding;

For you they call, the swaying mass, their eager faces turning;

Here captain! dear father!

This arm beneath your head;

It is some dream that on the deck,

You've fallen cold and dead.

My Captain does not answer, his lips are pale and still;

My father does not feel my arm, he has no pulse nor will;

The ship is anchor'd safe and sound, its voyage closed and done;

From fearful trip, the victor ship, comes in with object won;

Exult, O shores, and ring, O bells!

But I, with mournful tread,

Walk the deck my captain lies,

Fallen cold and dead.