Nicolas de Boussu
Nicolas de Boussu of Bossut, heer van Longueval, Liesse en Marchais (ca. 1475 – 1553)[1] was een Frans edelman, diplomaat en militair bestuurder. Vooral naar het einde van de regering van koning Frans I van Frankrijk was hij invloedrijk aan het hof omdat hij dicht stond bij diens officiële maîtresse Anne de Pisseleu, hertogin van Étampes.
Leven
Hij was een zoon van ridder Lancelot de Boussu, heer van Boussu-en-Fagne († 1500), uit diens tweede huwelijk met Jeanne David.[2] Nicolas erfde niet de Luikse landgoederen van zijn vader, maar de Franse van zijn moeder. Hij begon zijn carrière als maître d'hôtel van hertog Karel van Bourbon-Vendôme, voor wie hij onderhandelingen voerde tijdens het beleg van Doornik.[3] Vanaf 1522 was hij gouverneur van het Kasteel van Guise.[4] Van 1530 tot 1547 was hij baljuw van Vermandois.[5]
Het is niet bekend hoe hij verwant was met Anne de Pisseleu, maar alleszins genoot hij haar bescherming. Hij werd in 1540 benoemd tot maître d'hôtel van koning Frans I en tot kamerheer van hertog Karel II van Orléans. In 1541 werd hij belast met het smeden van een Frans-Kleefse alliantie door het huwelijk te onderhandelen tussen Willem V van Kleef en Jeanne d'Albret, zeer tegen haar zin. Vervolgens leidde hij met Maarten van Rossum de inval in de Habsburgse Nederlanden. De oorlog werd uiteindelijk niet het verhoopte succes en in 1544 moest Frankrijk de Vrede van Crépy sluiten.
Aanvankelijk tastte het zijn positie niet aan. Na in 1543 te zijn aangesteld tot gentilhomme de la chambre du Roi, werd hij in 1544 opgenomen in de koninklijke Orde van Sint-Michiel.[6] Dat jaar schonk Pisseleu schonk hem ook de heerlijkheden Challuau en Bransle.[7] Op militair vlak werd hij in 1545 luitenant-generaal van Champagne en stadhouder van Stenay en Luxemburg. Te Mézières werkte hij samen met Jean de Fraisse om de huurlingen van koning Hendrik VIII van Engeland te demobiliseren.
Na de dood van Frans I en het aantreden van Hendrik II in 1547, verloor Pisseleu haar invloed en kwam Longueval als eerste uit haar kring in nauwe schoentjes. In de nacht van 2 op 3 april werd hij aangehouden en opgesloten in de Bastille, op beschuldiging van majesteitsschennis.[8][9][10] Men verweet hem dat hij de keizerlijke troepen in 1544 zou hebben ingelicht over de kruitmagazijnen van Épernay en Château-Thierry, waardoor ze konden doorstoten tot Soissons en Parijs bedreigen, maar vooral dat hij een voorstander was geweest van de Vrede van Crépy. Hij vermeed berechting door Marchais en Liesse – waar hij een renaissancekasteel had gebouwd –, voor een appel en een ei af te staan aan kardinaal Karel van Lotharingen.[11]
Na Longuevals dood in 1553 zou het Huis Guise nog een tegemoetkoming doen aan zijn nakomelingen voor deze verkoop onder de prijs.[12][13] Daarentegen recupereerde Pisseleu de heerlijkheden Challuau en Bransle.[7]
Huwelijk en kinderen
Onder de kinderen uit het huwelijk van Nicolas de Bossut met Bonne de Sains d'Ailly waren:
Literatuur
- David Potter, "Anne de Pisseleu (1508-1580), duchesse d'Étampes, maîtresse et conseillère de François Ier" in: Les conseillers de François Ier, ed. Cédric Michon, Presses universitaires de Rennes, 2011, p. 535-556. DOI:10.4000/books.pur.120093
- Cédric Michon, " Dans l'ombre de la duchesse d'Étampes " in: Les conseillers de François Ier, ed. Cédric Michon, Presses universitaires de Rennes, 2011, p. 557-564. DOI:10.4000/books.pur.120099
Voetnoten
- ↑ David Potter, "The Life and After-Life of a Royal Mistress, Anne de Pisseleu, Duchess of Étampes" in: Women and Power at the French Court, 1483–1563, ed. S. Broomhall, 2018, p. 312
- ↑ Maxime comte de Sars, Le Laonnois féodal. Duché-Pairie de Laon, É. Champion, 1926, p. 476
- ↑ David Potter, War and Government in the French Provinces. Picardy 1470-1560, Cambridge University Press, 1993, p. 111. DOI:10.1017/CBO9780511562495.005
- ↑ Mark Greengrass, "L'Intendance des affaires de Charles Cardinal de Lorraine" in: Le Cardinal de Lorraine, Reims et l'Europe, eds. Jean Balsamo e.a., Droz, 2015, p. 222 n. 46
- ↑ David Potter, War and Government in the French Provinces. Picardy 1470-1560, Cambridge University Press, 1993, p. 111 en p. 140 n. 124. DOI:10.1017/CBO9780511562495.005
- ↑ Ludovic comte de Colleville en François Saint-Christo Jouve, Les Ordres du Roi, 1920, p. 80
- 1 2 David Potter, "The Life and After-Life of a Royal Mistress, Anne de Pisseleu, Duchess of Étampes" in: Women and Power at the French Court, 1483–1563, ed. S. Broomhall, 2018, p. 322
- ↑ Didier Le Fur, François Ier, 2018
- ↑ Antoine Rivault, "L'Ascension d'un héritier" in: Le duc d'Étampes et la Bretagne. Le métier de gouverneur de province à la Renaissance (1543-1565), Presses universitaires de Rennes, 2023, § 14. DOI:10.4000/books.pur.193065
- ↑ Charles Paillard, "La mort de François Ier et les premiers temps du règne de Henri II, d'après Jean de Saint-Mauris, ambassadeur de Charles-Quint à la cour de France (avril-juin 1547)" in: Revue historique, 1877, p. 103, n. 3
- 1 2 Mark Greengrass, "L'Intendance des affaires de Charles Cardinal de Lorraine" in: Le Cardinal de Lorraine, Reims et l'Europe, eds. Jean Balsamo e.a., Droz, 2015, p. 222
- ↑ Marjorie Meiss-Even, "Culture matérielle et ‘économie du pouvoir’" in: Les Guise et leur paraître, Presses universitaires François-Rabelais, 2013, § 35. DOI:10.4000/books.pufr.7961
- ↑ Mark Greengrass, "L'Intendance des affaires de Charles Cardinal de Lorraine" in: Le Cardinal de Lorraine, Reims et l'Europe, eds. Jean Balsamo e.a., Droz, 2015, p. 222
- ↑ Haar grafsteen is bewaard in de Église Saint-Pierre van Bazoches: 2 dalles funéraires d'Anne de Linanges, femme de Claude de Boussu et de Nicolas de Boussu, Base Palissy (bezocht 20 september 2025)