Dorpskerk (Wilp)

Dorpskerk
Gezicht op de kerk vanaf het Dorpsplein
Locatie
Land	Nederland
Plaats	Wilp
Adres	Kerkstraat 35
Coördinaten	52° 13′ NB, 6° 9′ OL
Status en tijdlijn
Gebouwd in	11e eeuw
Uitbreiding(en)	16de eeuw
Restauratie(s)	1949-1953
Monumentale status	Rijksmonument
Monument­nummer	38099
Bouwkundige informatie
Bouw­materiaal	tufsteen, baksteen, leisteen
Toren	Vroeg 12de eeuw
Portaal    Christendom

De Dorpskerk, voorheen de Nederlandse Hervormde kerk, is een kerkgebouw in Wilp in de Nederlandse provincie Gelderland. Het is sinds 2021 eigendom van de Stichting Behoud Dorpskerk Wilp die er tentoonstellingen, lezingen en concerten organiseert en de ruimte verhuurt voor incidentele bijeenkomsten. De protestantse streekgemeente Voorst-Klarenbeek-Wilp gebruikt blijft het gebouw gebruiken voor erediensten.

De kerk van Wilp is de oudste dijkkerk van Nederland, ze staat op een van de hoogste punten van het dorp en speelde een belangrijke rol bij de groei en ontwikkeling ervan.

De huidige kerk had een houten kapel als voorganger die er omstreeks 765 gesticht werd in het kader van de kerstening van de bewoners door de Angelsaksische missionaris Liafwin, beter bekend als Lebuïnus. In de 11de eeuw werd deze vervangen door een tufstenen kerk bestaande uit een eenbeukig, romaans schip. Een toren, hoogstwaarschijnlijk stammend uit de vroege 12de eeuw, werd hier later aan toegevoegd.

Bij van de Reformatie kwam de kerk in handen van de protestanten, het was lang een gebedshuis van Nederlandse Hervormde Kerk. De eerste predikant was Georgius Mullerus.

Eind 16de eeuw vond een grote uitbreiding plaats in de vorm een koor van baksteen in de laatgotische stijl. Ook de kerktoren werd onder handen genomen. Hij werd met baksteen overhoogd en voorzien van een gotische torenspits.

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog liep de kerk veel schade op. Op 12 april 1945 staken Canadese troepen in het kader van operatie Cannonshot met amfibievoertuigen vanaf Gorssel de IJssel over. In en rondom Wilp vonden zware gevechten plaats. Naast externe schade was het orgel van de kerk verwoest. Ter herinnering aan de 19 Canadezen die in de gemeente Voorst om het leven kwamen is er een plaquette bevestigd aan een buitenmuur van het koor van de kerk.

Tussen 1949 en 1953 werd de oorlogsschade aan de kerk te hersteld. Hierbij vonden aanpassingen plaats, zo verdwenen twee steunberen aan de westgevel van de toren en de wijzerplaat van het uurwerk werd hoger geplaatst.

Het interieur van de kerk bevat verschillende elementen van historische waarde. Op de vloer van de het koor kerk zijn grafzerken uit de 16de eeuw te vinden. Ook bevat de kerk twee eikenhouten herenbanken uit de 17de eeuw. Daarnaast bezit de kerk een orgel gemaakt door C.F.A. Naber uit Deventer in 1853, dat oorspronkelijk afkomstig was Lutherse kerk te Deventer. Het orgel is in 2009 gerestaureerd en na een verbouwing in de kerk geplaatst.

De toren bevat twee klokken, waarvan een van F. en P. Hemony uit 1649 en een van J. Maritz uit 1781. Het had niet veel gescheeld of deze klokken zouden tijdens de Tweede Wereldoorlog verloren zijn gegaan. Op 15 februari 1943 werden de klokken gevorderd door de Duitsers ten behoeve van de Duitse oorlogindustrie. Kort na de oorlog bleken de klokken echter niet omgesmolten te zijn. Op 3 juli 1945 zouden ze weer op hun oude plek in de toren worden opgehangen.

• 
  Zijaanzicht van het voornamelijk romaanse gedeelte van de kerk.
• 
  Interieur van het romaanse schip
• 
  Interieur van het gotische koor
• 
  Zicht op de kerk vanaf het zuiden
• 
  De oorspronkelijke toestand van de kerktoren voor 1953
• 
  Herdenkingsplaquette voor de gesneuvelde Canadese militairen

• Stichting Behoud Dorpskerk Wilp