Natalja Narysjkina

Natalja Narysjkina
1651-1694
Tsarina-gemalin van Rusland
Periode	1671-1676
Voorganger	Maria Miloslavskaja
Opvolger	Agafia Groesjetskaja
Familie
Vader	Kirill Narysjkin
Moeder	Anna Leontieva
Dynastie	Narysjkin

Natalja Kirillovna Narysjkina (Russisch: Наталья Кирилловна Нарышкина) (Moskou, 1 september 1651 — aldaar, 4 februari 1694) was tsaritsa van Rusland tussen 1671 en 1676 als echtgenote van Alexis van Rusland

Natalja Narysjkina werd geboren als de dochter van Kirill Narysjkin, een onbekende landeigenaar van Tataarse afkomst. Om zijn dochter aan het leven van het platteland te onttrekken haalde hij zijn vriend Artamon Matvejev over om haar in zijn huishouden op te nemen. Onder zijn hoede verkreeg Natalja een uitgebreide opvoeding in diens huis.^[1]

In 1669 overleed Maria Miloslavskaja, de echtgenote van tsaar Alexis van Rusland. Hij leerde in het huis van Matvejev Natalja kennen. Hij toonde zich vervolgens geïnteresseerd in de huwelijksplannen die er voor haar waren en wierp zich vervolgens zelf op als een kandidaat. Op 1 februari 1671 trouwde Alexis met Natalja.^[2]

Natalja was een liefhebber van muziek en toneel en mede door haar invloed werd de tsaar weer een begunstiger van het theater. Hij liet dan ook theaterzalen in Kremlin van Moskou en in zijn zomerverblijf in Preobrazjenskoje.^[3] In 1676 overleed Alexis en werd Natalja's stiefzoon Fjodor de nieuwe tsaar van Rusland. Na de machtsgreep van de familie van Fjodors moeder, de Miloslavski's verdween Natalja met haar kinderen tijdelijk uit het openbare leven.^[4]

Na de dood van Fjodor in 1682 trad Natalja als regentes op voor haar nog tienjarige zoon Peter I. Bij haar aantreden begunstigde ze haar eigen familie en schonk ze onder meer de titel van bojaar aan haar broer Ivan. Door al langer sluimerende onvrede onder de Strelitsen, afgunst tegen het (pro-Westerse) bewind van Natalja kwamen de Strelitsen op 15 mei 1682 in opstand. De opstand resulteerde in het afzetten van Natalja als regentes en ze werd in deze functie vervangen door Peters halfzus Sofia.^[5]

Tijdens het bewind van Sofia woonde Natalja voornamelijk in Preobrazjenskoje. Nadat Sofia in 1689 zelf ten val was gekomen werd Natalja opnieuw regentes voor haar zoon, maar zij kon niet de macht beoefenen die Sofia had. Natalka werd bijgestaan door patriarch Joachim van Moskou en haar broer Lev Narysjkin.^[6] Sinds 1692, na haar bezoek aan het Plestsjevmeer, sukkelde ze met haar gezondheid. Tijdens het verblijf van haar zoon Peter in Archangelsk in 1694 overleed Natalja na een ziekbed van twee dagen op 4 februari.^[7]

Natalja Narysjkina kreeg gedurende haar huwelijk met Alexis drie kinderen:

• Peter, de latere tsaar Peter de Grote (1672-1725)
• Natalie (1673-1716)
• Theodora (1674-1677)