Muziekgebouw aan 't IJ

Het Muziekgebouw aan 't IJ is een concertzaal aan de Piet Heinkade, langs de oever van het IJ, boven de IJ-tunnel in Amsterdam-Oost. Het gebouw uit 2005 is ontworpen door het Deense architectenbureau 3XN. Het Bimhuis vormt een – deels – geïntegreerd gedeelte van het Muziekgebouw.

Het kernrepertoire van het Muziekgebouw is eigentijdse klassieke muziek en daarnaast hieraan gerelateerde genres.

Het Muziekgebouw bevat een middelgrote zaal (afmetingen 20 bij 30 meter) met ruimte voor 725 zitplaatsen. De zaal heeft een unieke, variabele akoestiek waarbij de nagalmtijd kan variëren van 1,5 tot 3,5 seconden. Dit wordt bereikt door het plafond op en neer te laten bewegen. Ook de vloer is beweegbaar. De zijwanden kunnen naar het podium verplaatst worden, en ook kan de achterwand omhoog gehesen worden. Ook de verlichting van de wanden is variabel van kleur door middel van led-armaturen. De zaal heeft twee smalle balkons, voor één rij bezoekers.

Daarnaast is er een Kleine Zaal (afmetingen 19 × 8 m) met ruimte voor 100 zitplaatsen. Voor de musici zijn er drie repetitieruimtes.

Het gebouw ligt aan drie zijden in het water van het IJ en kan omschreven worden als een betonnen doos, gehuld in een glazen huid, met een dak dat aan een kant zover uitsteekt dat het een luifel vormt. Binnen de betonnen doos bevindt zich nog een doos, die de daadwerkelijke zaal is. Tussen deze twee lagen bevinden zich verschillende mogelijkheden om de akoestiek van de zaal aan te passen. Het Bimhuis, dat geen deel uitmaakt van de organisatie van de concertzaal, springt aan de oeverzijde uit de massa van het gebouw.

In het gebouw bevinden zich ook café-restaurant 4'33, een grand café met terras aan het IJ, en een aantal kantoren, waar onder andere het Holland Festival, ensemble Asko❘Schönberg, Nieuw Ensemble, Reactie & Respons en Amsterdam Sinfonietta gevestigd zijn.

Het gebouw werd geopend op 15 juni 2005 door toenmalig koningin Beatrix. De bouwkosten waren 60 miljoen euro.

Jan Wolff was van 2005 tot aan zijn pensioen per 1 juni 2008 algemeen en artistiek directeur. Hij was oprichter van "muziekcentrum De IJsbreker" aan de Weesperzijde, en heeft 18 jaar geijverd voor een nieuw gebouw.

Als algemeen directeur werd hij per 1 juni 2008 opgevolgd door Tino Haenen. Tino Haenen was voor zijn aanstelling artistiek directeur van het hedendaagse-muziekfestival Ars Musica in Brussel. In juli 2011 besloten de Raad van Toezicht van Muziekgebouw aan ’t IJ en Tino Haenen in onderling overleg het dienstverband van Haenen te beëindigen. Volgens de Raad van Toezicht vroeg het toenmalige tijdsgewricht van bezuinigingen in de culturele sector om een andere vorm van leiderschap, meer gericht op cultureel ondernemerschap. Naar aanleiding van het ontslag van Haenen verscheen een artikel in NRC Handelsblad (13 augustus 2011, p.26). Volgens het artikel worden er met 2 zalen slechts 200 concerten per jaar gegeven met een gemiddelde bezetting van 45%. Bovendien krijgt het Muziekgebouw mogelijk te maken met bezuinigingen van de gemeente Amsterdam.

Een vervanger van Tino Haenen werd per februari 2012 gevonden in Maarten van Boven. Maarten van Boven was voorheen werkzaam als adjunct-directeur van poptempel Paradiso.^[1]

Sinds 2017 heeft het Muziekgebouw educatieproject SoundLAB. Met ruim 100 speciaal voor het Muziekgebouw ontworpen met name elektronische instrumenten kan jong en oud hier workshops volgen. Tijdens de workshops maken deelnemers met elkaar een muziekcompositie. Het Muziekgebouw biedt ook kantoorruimte aan aan verschillende muziekorganisaties en festivals, zoals ensemble in residence Asko❘Schönberg, Cappella Amsterdam, het Holland Festival en het Nieuw Ensemble.

• Vanwege het 10-jarig bestaan in 2015 eerde het Muziekgebouw grondlegger Jan Wolff met een permanent monument aan de oever van het IJ in de vorm van een klankinstallatie. De installatie bestaat uit drie groepen speakers in en rond het Muziekgebouw. Componist Martijn Padding kreeg de opdracht voor een compositie die wordt ‘aangestuurd’ door meteorologische data rond het gebouw, waaronder windsnelheid en luchtvochtigheid. Uitgangspunt vormde Wolffs liefde voor het water, varen en de hoorn. Op 22 augustus – de sterfdag van Wolff – om 20.00 uur was het monument voor het eerst te horen, onthuld door componist Louis Andriessen. Vanaf dat moment klinkt de Huil van de Wolff iedere 22e van de maand om 20.00 uur rond het gebouw en over het IJ.
• In de Kleine Zaal bevindt zich een 31-toonsorgel ontworpen door Adriaan Fokker naar de 31-toonsverdeling van Christiaan Huygens.

• Website van het Muziekgebouw aan 't IJ

Zie de categorie Muziekgebouw aan 't IJ van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.