Monument Watersnoodramp 1960

Monument Watersnoodramp 1960
Monument Watersnoodramp 1960 (mei 2023)
Kunstenaar	Robbert Ritmeester
Jaar	1990
Materiaal	steen, brons, verzinkt staal
Locatie	Zonneplein, Amsterdam-Noord
Portaal    Kunst & Cultuur

Het Monument Watersnoodramp 1960 is een artistiek kunstwerk in Amsterdam-Noord, Zonneplein.

Het beeld is van Robbert Ritmeester en geplaatst in 1990. Ritmeester (1958) was toen net afgestudeerd aan de Gerrit Rietveld Academie.^[1] Het is een gedenkteken aan de overstroming van de wijk Tuindorp Oostzaan op 14 januari 1960.

Oorzaak van deze overstroming was de verzakking van de dijk langs het Zijkanaal H, ter hoogte van het Barndegat. Tuindorp Oostzaan liep onder, alleen de daken van de huizen staken nog boven water uit. Duizenden bewoners moesten in de donkere, koude ochtend geëvacueerd worden.^{[2][3][4][5][6]}

Een bronzen plaquette bij het monument laat het Zonneplein zien tijdens de overstroming: alleen de daken zijn nog zichtbaar. Daarvandaan wijst een opengewerkte sterrenkijker de lucht in. De hoek die de kijker maakt komt overeen met de noorderbreedte van het Zonneplein (52,2 graden) en is exact gericht op de poolster. Dit houdt in dat het beeld in zijn geheel functioneert als zonnewijzer. Toepasselijk, want alle straten en pleinen in de buurt zijn vernoemd naar hemellichamen. ^[7][8]

Het monument werd gerealiseerd op initiatief van de gemeente Amsterdam, die van mening was dat Amsterdam-Noord relatief weinig beeldende kunst in de openbare ruimte kende. Directe aanleiding vormde de grote belangstelling voor een fototentoonstelling over de watersnoodramp, die door duizenden bezoekers werd bezocht. Voor de stichting Kunst in Mokum was dit het teken dat er behoefte bestond aan een blijvende herinnering in de vorm van een beeldhouwwerk.

In overleg met de werkgroep Kunst en Cultuur van het wijkopbouworgaan Tuindorp Oostzaan werd vervolgens besloten een monument te laten vervaardigen. De gemeente Amsterdam droeg zorg voor de financiering. Het monument werd op 23 november 1990 onthuld door Jos Kobessen, voormalig voorzitter van het wijkopbouworgaan Tuindorp Oostzaan.^[9][10]

De drie bronzen delen van het monument zijn gegoten door Bernstein Castings Ltd. in Ontario, Canada, dat hiervoor sponsoring verleende. De heer Bernstein was aanwezig bij de onthulling.^[11][12]

Het beeld wordt in de volksmond ook wel 'Oude lul' genoemd. Deze bijnaam laat zien dat niet iedereen gecharmeerd was van dit beeld. Bij de planvorming voor de renovatie van het plein in de jaren 2010 bleek echter dat het merendeel van de bewoners het beeld toch niet kwijt wilde. Als toelichting op het monument is aan een van de gebouwen rond het plein een foto van het ondergelopen plein te zien.