Monsteren

Het monsteren is een historische term rondom de deelname als personeel op een vooraf bepaalde zeereis die wordt geregistreerd op een monsterrol.

De monsterrol is de collectieve schriftelijke arbeidsovereenkomst tussen de rederij en de kapitein over het in dienst te nemen personeel, de schepelingen, voor een reis met het schip van de rederij. De monsterrol -waarin de functies voor de schepelingen aan boord worden benoemd- wordt gesloten onder overheidstoezicht en wordt uitgevoerd door een ambtenaar zoals een waterschout - bij een grote haven - of een politiefunctionaris dan wel een burgemeester. Tegenwoordig wordt die taak - deels - uitgevoerd door een havenmeester Op deze wijze werd in het verleden de veiligheid - voor zover mogelijk - gehandhaafd.

Het monsterboekje is de índividuele schriftelijke arbeidsovereenkomst tussen de kapitein en het varend personeelslid, dat is de houder van het monsterboekje. Daarin staan de Burgerlijke staat gegevens, op welke schip de matroos vaart (of eerder heeft gevaren), een bewijs van zijn of haar gezondheid, een verklaring over het gezichtsorgaan, diploma-gegevens, adresgegevens van diens relaties (voor noodgevallen), datum vertrek en -aankomst van de vaart, aanmonsteringgegevens en de beeindiging ervan van de dienst aan boord van het er in genoemde vaartuig en stempels van overheidsgoedkeuring. Het is vergelijkbaar met het dienstboekje voor de binnenvaart.

Het aannemen van een persoon zelf wordt aanmonsteren genoemd; de uitdiensttreding of beeindiging heet afmonsteren.