Monogrammist I.S.
| Monogrammist I.S. | ||
|---|---|---|
.jpg) | ||
Mogelijk zelfportret, detail van Jonge geleerde, halfnaakt, 1638 | ||
| Algemene informatie | ||
| Geboortedatum | 17de eeuw | |
| Overlijdensdatum | 17de eeuw | |
| Werk | ||
| Beroep | kunstschilder[1] | |
| Werkplaats | Noordelijke Nederlanden, Nederland | |
| Actieve periode | 1632–1658 | |
| De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken. | ||
Monogrammist I.S. of Meester I.S.[2] is de aanduiding voor een anonieme kunstschilder die actief was tussen 1632 en 1658. Omdat zijn of haar[3] naam niet bekend is, maar wel een monogram met initialen, wordt de kunstenaar aangeduid met de term monogrammist.
Ontdekking
Dat deze schilder heeft bestaan werd voor het eerst geconstateerd in 1904,[4] toen op een aantal schilderijen de ondertekening werd gezien met het monogram I.S.[5] Het bestaat uit een I met een S erdoorheen geschreven, hetgeen lijkt op een $-teken.[6] Het bestaat ook wel uit een J met een S.[2]
De meningen waren toen nog verdeeld over de vraag of Meester I.S. geboren was in Duitsland, Nederland of in het Balticum.[5] David de Witt, sinds 2014 hoofdconservator van het Rembrandthuis in Amsterdam[7] neemt aan dat Meester I.S. Nederlands was en later naar het oosten reisde via Scandinavië.[5][6] De kleding van de geportretteerde personen laat onder meer bontkragen, bepaalde hoofddeksels en mantels zien, die duiden op een verband met Noord- en Oost-Europa.[3]
Tegenwoordig denkt men over het algemeen dat zij of hij oorspronkelijk in Leiden werkte.[5] Dit is gebaseerd op de verfijnde stijl, de onderwerpskeuze en het bijna wetenschappelijk realisme.[5] Het werk laat invloeden zien van de jonge Rembrandt en andere schilders uit die omgeving, onder wie Jan Lievens[6][3] en Gerard Dou.[5]
Bekende werken
Er zijn in 2025 30 werken van deze kunstenaar bekend.[4] Het werk werd ook vroeger al gewaardeerd en aangekocht door verzamelaars, onder wie Leopold Willem van Oostenrijk in de zeventiende eeuw.[4]
Het eerste werk van Meester I.S. dateert uit 1632, twee jaar na het vertrek van Rembrandt uit Leiden naar Amsterdam.[5] Het werk bestaat vooral uit portretschilderijen, zowel tronies als gelijkende portretten.[5] De meeste portretten zijn van mensen op leeftijd, sommigen hebben een afwijking aan hun gezicht.[4] Zo zijn er afbeeldingen van een blinde man, een man met een aardbeineus, en een vrouw met een ontsteking op haar ooglid. Naast portretten zijn er ook genrestukken en een enkele bijbelscène.[4]
Het werk van Meester I.S. wordt hoog gewaardeerd, vooral door zijn streven te schilderen naar de onverbloemde werkelijkheid met alle tekortkomingen zonder idealisering. Het portret van een oude vrouw hangt in het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Een schilderij van een andere oude vrouw en dat van de man met een neusgezwel (mogelijk de aandoening rhinophyma) hangen in het Nationalmuseum in Stockholm.[6]
.tif.jpg)
Museum Catharijneconvent te Utrecht heeft het schilderij Doop van de man uit Ethiopië in de collectie.[6][8] Dit schilderij wordt ook wel Doop van de kamerling genoemd. Het schilderij is linksonder, op een steen, gesigneerd met "1644 IS"[8] Het zou verwijzen naar het Bijbelboek Handelingen, 8.36-8.38, waarin een eunuch gedoopt wordt door Filippus de Evangelist.
Jonge geleerde halfnaakt uit 1638 zou een zelfportret kunnen zijn.[9]
Exposities
In 2025 vond een expositie plaats met het werk van Meester I.S., waarbij twee musea samenwerkten, het Serlachius Museum in het Finse Mänttä en Museum De Lakenhal in Leiden.[10] In Leiden werden toen 16 schilderijen getoond.[3]
Literatuur
Externe links
- Lijst van werken van monogrammist IS op Artnet.com.
- ↑ RKDartists; geraadpleegd op: 29 december 2017; RKDartists-identificatiecode: 116618.
- 1 2 RKD
- 1 2 3 4 Wie was de mysterieuze 17de-eeuwse Meester I.S.?. Historiek (5 september 2025). Geraadpleegd op 13 november 2025.
- 1 2 3 4 5 Stefan Kuiper, ‘Meester I.S.’ liet een intrigerend oeuvre na, maar zelf verdween hij in de mist van de geschiedenis. De Volkskrant (9 oktober 2025). Geraadpleegd op 13 november 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 (en) Monogrammist I.S.. Nicholas Hall. Geraadpleegd op 13 november 2025.
- 1 2 3 4 5 De sluier van mysterie rond de 17e eeuwse 'Nederlandse' schilder Monogrammist I.S. ⇻ The Dutch Historian. www.thedutchhistorian.nl. Geraadpleegd op 13 november 2025.
- ↑ Organisatie. Rembrandthuis (9 januari 2023). Geraadpleegd op 13 november 2025.
- 1 2 Museum Catharijneconvent, Doop van de man uit Ethiopië
- ↑ Wal, Gijsbert van der, "Neusgezwel en manboobs – wie was Rembrandts mysterieuze tijdgenoot ‘Meester I.S.’?", NRC, 24 oktober 2025. Geraadpleegd op 13 november 2025.
- ↑ (en) Driessen, Dennis, Paintings by Monogrammist I.S. Sought for Exhibition. CODART (6 juni 2024). Geraadpleegd op 13 november 2025.
