Ministerie van Defensie (Kroatië)

Ministerie van Defensie (Kroatië)
Ministarstvo obrane Republike Hrvatske
Ministerie van Defensie
Ministerie van Defensie
Functiehouders
Minister Ivan Anušić[1]
Staatssecretaris Zdravko Jakop
Branko Hrg
Tomo Medved[2]
Chef-generale staf Tihomir Kundid[3]
Geschiedenis
Opgericht 31 mei 1990[4]
Algemeen
Land Vlag van Kroatië Kroatië
Adres Trg kralja Petra Krešimira IV 1, Zagreb[5]
www.morh.hr
Portaal  Portaalicoon   Kroatië
Politiek

Het Ministerie van Defensie van de Republiek Kroatië (Kroatisch: Ministarstvo obrane Republike Hrvatske, MORH) is het Kroatische ministerie dat verantwoordelijk is voor het defensiebeleid en voor de civiele en militaire onderdelen van het defensiesysteem, waaronder het beheer van de Kroatische strijdkrachten (Oružane snage Republike Hrvatske, OSRH).[6]

Wettelijke basis en bestuurlijke verhoudingen

De hoofdlijnen van het defensiesysteem, de taken van de staat en de democratische controle zijn vastgelegd in de Kroatische Zakon o obrani (Wet op de defensie).[6] In 2025 zijn wijzigingen gepubliceerd die onder meer de invoering van een militaire basisopleiding (Kroatisch: temeljno vojno osposobljavanje, TVO) mogelijk maken.[7]

Volgens de Kroatische grondwet is de President van Kroatië opperbevelhebber van de strijdkrachten.[8] De regering (Kroatisch: Vlada) en het Parlement van Kroatië (Kroatisch: Hrvatski sabor) hebben op basis van wet- en regelgeving een centrale rol in beleid, begroting en toezicht.[6]

Geschiedenis

Het ministerie werd opgericht in 1990, in de aanloop naar de Kroatische onafhankelijkheid en de daaropvolgende oorlog in de jaren 1990.[4] Sindsdien ontwikkelde het ministerie zich van een organisatie die in korte tijd een defensiestructuur moest opbouwen, naar een ministerie dat beleid, personeel, materieel, internationale inzet en ondersteuning van civiele autoriteiten coördineert.[6]

Kroatië werd op 1 april 2009 lid van de NAVO.[9] Binnen het defensiebeleid ligt sindsdien nadruk op interoperabiliteit, modernisering en bijdragen aan internationale missies, naast nationale taken.[10]

Taken

Op hoofdlijnen omvatten de taken van MORH:[6]

  • voorbereiding en uitvoering van defensiebeleid en strategische documenten;
  • personeelsbeleid (actieve militairen en reserves) en organisatie van de defensieadministratie;
  • materieelbeleid en aanbesteding/verwerving van defensiematerieel;
  • beheer van defensie-infrastructuur en logistiek;
  • internationale defensiesamenwerking en deelname aan missies;
  • civiel-militaire ondersteuning, onder meer bij crisisbeheersing en specifieke publieke taken.[10]

Organisatie

De interne organisatie van het ministerie is vastgelegd in een regeringsverordening (Uredba o unutarnjem ustrojstvu Ministarstva obrane).[11] Daarin zijn onder meer kabinet/secretariaat en directies voor beleid, personeel, bewapening, begroting/financiën en infrastructuur opgenomen.[11]

Krijgsmacht en onderliggende onderdelen

De Kroatische strijdkrachten vallen bestuurlijk onder het ministerie, met een Generale staf (Glavni stožer) als centrale militaire staforganisatie, binnen de constitutionele rol van de president als opperbevelhebber.[8][6]

Het ministerie omvat of ondersteunt daarnaast onder meer:

  • de Vojna sigurnosno-obavještajna agencija (VSOA), de militaire veiligheids- en inlichtingendienst.[12]
  • de Obalna straža Republike Hrvatske (Kroatische kustwacht), met taken rond maritieme jurisdictie en ondersteuning van civiele autoriteiten op zee.[13]
  • het Hrvatsko vojno učilište “Dr. Franjo Tuđman” (militaire opleiding), dat sinds 2007 volledig verantwoordelijk is voor militaire vorming binnen de krijgsmacht.[14]

Begroting en modernisering

Volgens MORH bedroeg het voorgestelde defensiebudget voor 2026 € 1.626.034.457, oplopend naar € 2.129.021.818 (2027) en € 2.263.752.159 (2028). Daarbij wordt voor 2026 een aandeel van 2,08% van het bbp genoemd, en voor 2027–2028 meer dan 2,5%.[10]

In dezelfde begrotingspresentatie noemt het ministerie als prioriteiten onder meer moderniseringstrajecten voor land-, lucht- en zeestrijdkrachten (bijv. gevechtsvoertuigen, luchtverdediging, radars en maritieme capaciteiten) en budgetten voor internationale missies en civiele ondersteuning (zoals brandbestrijding, kustwacht, medische evacuatie en zoek- en reddingscapaciteit).[10]

In 2025 meldde de Kroatische publieke omroep HRT dat een parlementaire defensiecommissie (Odbor za obranu) instemde met een pakket grote verwervingen ter waarde van € 1,945 miljard, waaronder onder meer extra artillerie en tanks, en dat een deel via het Europese instrument SAFE zou worden gefinancierd.[15]

Modernisering van de luchtmacht

In 2025 meldde MORH dat de levering van 12 Rafale-gevechtsvliegtuigen was voltooid.[16]

Basis militaire opleiding (TVO)

In 2025 publiceerde MORH dat het parlement op 24 oktober 2025 wetswijzigingen aannam die de (her)invoering van temeljno vojno osposobljavanje (TVO) mogelijk maken. Het ministerie noemt als doel dat opgeleide lichtingen de reserve versterken; op jaarbasis wordt gesproken over maximaal 4.000 opgeroepen personen in vijf lichtingen.[17]

Lijst van ministers

Onderstaande tabel volgt de officiële overzichtspagina van (M)ORH.[4]

MinisterBeginEinde
Petar Kriste31 mei 199024 augustus 1990
Martin Špegelj24 augustus 19902 juli 1991
Šime Đodan2 juli 199131 juli 1991
Luka Bebić31 juli 199118 september 1991
Gojko Šušak18 september 19913 mei 1998
Andrija Hebrang11 mei 199812 oktober 1998
Pavao Miljavac12 oktober 199830 januari 2000
Jozo Radoš27 januari 200030 juli 2002
Željka Antunović30 juli 200223 december 2003
Berislav Rončević23 december 200312 januari 2008
Branko Vukelić12 januari 200829 december 2010
Davor Božinović29 december 201023 december 2011
Ante Kotromanović23 december 201122 januari 2016
Josip Buljević22 januari 201620 oktober 2016
Damir Krstičević20 oktober 201614 mei 2020
Tomislav Ivić (waarnemend)14 mei 202024 juli 2020
Mario Banožić24 juli 202011 november 2023
Zdravko Jakop (waarnemend)11 november 202316 november 2023
Ivan Anušić16 november 2023heden

Zie ook

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.