Milan Bandić
| Milan Bandić | ||||
|---|---|---|---|---|
_02_(cropped)_(2).jpg) | ||||
| Algemeen | ||||
| Volledige naam | Milan Bandić | |||
| Geboortedatum | 22 november 1955 | |||
| Geboorteplaats | Donji Mamići (bij Grude), SR Bosnië en Herzegovina, SFR Joegoslavië | |||
| Overlijdensdatum | 28 februari 2021 | |||
| Overlijdensplaats | Zagreb, Kroatië | |||
| Land | Kroatië | |||
| Partij | SDP (1990–2009) onafhankelijk (2009–2015) Bandić Milan 365 (2015–2021) | |||
| Alma mater | Universiteit van Zagreb | |||
| Functies | ||||
| 2000–2002 | Burgemeester van Zagreb | |||
| 2005–2021 | Burgemeester van Zagreb | |||
| ||||
Milan Bandić (Donji Mamići (bij Grude), 22 november 1955 – Zagreb, 28 februari 2021) was een Kroatisch politicus. Hij was burgemeester van Zagreb in 2000–2002 en opnieuw in 2005–2021 en domineerde daarmee decennialang de lokale politiek in de Kroatische hoofdstad.[1] In 2009 stelde hij zich kandidaat bij de Kroatische presidentsverkiezingen en haalde hij de tweede ronde, waarin hij verloor van Ivo Josipović.[2][3]
Levensloop
Jeugd en opleiding
Bandić werd geboren in Donji Mamići, in de gemeente Grude (tegenwoordig in Bosnië en Herzegovina).[1] In 1974 verhuisde hij naar Zagreb om te studeren en in 1980 studeerde hij af aan de Faculteit Politieke Wetenschappen van de Universiteit van Zagreb.[1][4]
Vroege loopbaan en opkomst in de lokale politiek
Na zijn studie werkte Bandić onder meer bij een Zagrebse onderneming (Ledo) en vervolgens in het lokale bestuur, onder andere in het stadsdeel Pešćenica.[1] In de jaren 90 bouwde hij binnen de SDP een positie op in Zagreb en werd hij actief in de stedelijke organisatie van de partij.[1]
Burgemeester van Zagreb
Eerste termijn (2000–2002)
Bandić werd in 2000 burgemeester van Zagreb.[4] In 2002 trad hij af na een verkeersovertreding; daarna bleef hij in het stadsbestuur actief als plaatsvervangend burgemeester, met een portefeuille die onder meer sociale zaken omvatte.[1][5]
Terugkeer (2005) en directe verkiezingen
In 2005 keerde Bandić terug als burgemeester van Zagreb.[1] Vanaf 2009 werd de burgemeester rechtstreeks gekozen; Bandić werd in 2009, 2013 en 2017 opnieuw verkozen en bleef in functie tot zijn overlijden in 2021.[4]
Beleid en bestuur
Beschrijvingen van Bandić’ bestuursperiode benadrukken een combinatie van grote stedelijke projecten, aandacht voor gemeentelijke diensten en een sterke inzet op sociale maatregelen, terwijl Zagreb in dezelfde periode ook zichtbaarder werd als toeristische bestemming.[1] Tegelijk was zijn bestuur onderwerp van aanhoudende kritiek, onder meer vanwege beschuldigingen van vriendjespolitiek en de manier waarop besluiten tot stand kwamen.[1][6]
Landelijke politiek
Lid van het Kroatische parlement
Bandić werd naast zijn gemeentelijke functies ook gekozen in het Kroatische parlement (de Sabor) en was in verschillende perioden parlementslid.[1][4] In internationale berichtgeving werd hij daardoor geregeld neergezet als een van de prominente gezichten van de Kroatische politiek in de jaren 2000 en 2010.[7]
Presidentsverkiezingen (2009–2010)
In 2009 verliet Bandić de SDP toen hij zich als kandidaat meldde voor de presidentsverkiezingen.[1][7] In de eerste ronde behaalde hij 14,83% van de stemmen en ging hij door naar de tweede ronde tegen Ivo Josipović.[2] In de tweede ronde (2010) verloor hij met 39,74% tegen 60,26%.[3]
| Verkiezing | Ronde | Stemmen | Percentage | Uitslag |
|---|---|---|---|---|
| 2009–2010 | 1e ronde | 293.068 | 14,83% | door naar 2e ronde |
| 2009–2010 | 2e ronde | 883.222 | 39,74% | verloren |
Bronnen: officiële resultaten van het Kroatische kiesorgaan.[2][3]
Partijvorming
In 2015 richtte Bandić de partij Bandić Milan 365 – Stranka rada i solidarnosti (in Nederlandse context meestal aangeduid als Bandić Milan 365) op, waarvan hij tot zijn overlijden partijleider bleef.[1][4]
Onderzoeken en rechtszaken
Bandić’ loopbaan werd overschaduwd door meerdere onderzoeken en aanklachten. In oktober 2014 werd hij aangehouden in een corruptieonderzoek; later volgde onder meer een aanklacht wegens misbruik van gemeentelijke middelen, waarbij Bandić de beschuldigingen ontkende.[7] De jaren daarna liepen verschillende procedures parallel; in een aantal zaken volgden vrijspraken of werden onderdelen in hoger beroep behandeld, terwijl andere dossiers nog liepen.[1][8]
Overlijden
Bandić overleed op 28 februari 2021 op 65-jarige leeftijd. Volgens berichtgeving ging het om een hartaanval; het stadsbestuur maakte zijn overlijden diezelfde dag bekend.[6][9] Zijn plaatsvervangend burgemeester Jelena Pavičić Vukičević nam daarna tijdelijk de taken waar tot de lokale verkiezingen van 2021.[10]
Nalatenschap en beoordeling
Bandić’ betekenis wordt vooral verbonden met zijn uitzonderlijk lange rol in het bestuur van de hoofdstad: hij was jarenlang het gezicht van het stadsbestuur en gaf richting aan het beleid van Zagreb in de periode na de jaren 90.[1] Beoordelingen lopen uiteen: bronnen noemen enerzijds grote bestuurlijke en stedelijke ambities en anderzijds terugkerende kritiek op bestuurlijke cultuur en integriteitskwesties.[1][6]
Bronnen
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 (hr) Bandić, Milan. Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- 1 2 3 (hr) Priopćenje o potpunim službenim rezultatima izbora za predsjednika Republike Hrvatske (27. prosinca 2009.) (pdf). Državno izborno povjerenstvo Republike Hrvatske. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- 1 2 3 (hr) Konačni službeni rezultati izbora za predsjednika Republike Hrvatske (NN 8/2010, document 180). Narodne novine. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- 1 2 3 4 5 (hr) In memoriam Milan Bandić (1955–2021). Zagreb Holding. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (en) "Croatia's Mayor of Zagreb Quits Over Drunken Driving", Voice of America, 20 januari 2002. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- 1 2 3 (en) "Long-time mayor of Croatian capital of Zagreb dies at 65", AP News, 28 februari 2021. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- 1 2 3 (en) "Croatia charges Zagreb mayor with misusing funds", Reuters, 13 februari 2015. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (sh) Bandić oslobođen optužbi u aferi Štandovi. Al Jazeera Balkans (19 oktober 2018). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (en) Zagreb mayor Milan Bandić dies of heart attack. Hina (28 februari 2021). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- ↑ (en) “A mayor with great passion” – Zagreb's Milan Bandić dead. Eurocities (28 februari 2021). Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- (hr) Bandić, Milan. Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- (hr) In memoriam Milan Bandić (1955–2021). Zagreb Holding. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- (hr) Priopćenje o potpunim službenim rezultatima izbora za predsjednika Republike Hrvatske (27. prosinca 2009.) (pdf). Državno izborno povjerenstvo Republike Hrvatske. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- (hr) Konačni službeni rezultati izbora za predsjednika Republike Hrvatske (NN 8/2010, document 180). Narodne novine. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- (en) "Croatia charges Zagreb mayor with misusing funds", Reuters, 13 februari 2015. Geraadpleegd op 4 januari 2026.
- (en) "Long-time mayor of Croatian capital of Zagreb dies at 65", AP News, 28 februari 2021. Geraadpleegd op 4 januari 2026.