Meisje bij een kinderstoel

Meisje bij een kinderstoel
Kunstenaar	Govert Flinck
Signatuur	G·flinck·f1640
Jaar	1640
Techniek	Olieverf op doek
Afmetingen	114,3 × 87,1 cm
Museum	Mauritshuis
Locatie	Den Haag
Inventarisnummer	676
RKD-gegevens
Portaal    Kunst & Cultuur

Meisje bij een kinderstoel^[1] is een schilderij van Govert Flinck uit 1640. Het werk behoort tot de collectie van het Mauritshuis in Den Haag en geldt als een belangrijk voorbeeld van de zeventiende-eeuwse Nederlandse kinderportretkunst.

Het schilderij toont een anoniem meisje van ongeveer drie jaar oud. Flinck combineert in dit werk verschillende schilderstijlen; de achtergrond en de kinderstoel zijn uitgevoerd met de brede, pasteuze penseelstreken die hij leerde van zijn meester Rembrandt. In contrast hiermee is het gezicht van het meisje uiterst fijn en gedetailleerd geschilderd, met een zachte lichtval die de aandacht naar haar roze wangen trekt. Het kind is gekleed in een luxueus wit jasje en een wijde rok die haar voeten bedekt, waardoor ze op de grijsblauwe tegelvloer lijkt te zweven. Ze draagt een wit kanten kapje en een bloemenkrans op haar hoofd. De materiële rijkdom van haar kleding, aangevuld met gouden kettingen en armbanden, laat geen twijfel bestaan over de welstand van haar ouders. Hoewel ook jongetjes in de zeventiende eeuw tot hun zesde zo gekleed gingen, wijst de sluier die het kind draagt erop dat het een meisje is. 

De rijk bewerkte kinderstoel naast het meisje is een zogenaamde 'kakstoel', een meubelstuk dat in de zeventiende eeuw in veel welgestelde huishoudens te vinden was. De stoel heeft een hoge rugleuning en is onderin voorzien van een deurtje dat toegang bood tot een po. Op het blad van de stoel liggen stukjes suiker. In 1640 was geraffineerde witte suiker een uiterst kostbaar luxeproduct uit Brazilië.^[2] De aanwezigheid ervan benadrukt de welstand van de ouders, maar legt ook een link met de koloniale geschiedenis en de inzet van slaafgemaakten op suikerrietplantages.

Aan haar zijde hangt een gouden rammelaar ('rinkelbel') met een punt van bergkristal, een materiaal waaraan destijds een beschermende werking werd toegekend tegen ziekte en onheil. In haar rechterhand houdt het meisje mogelijk een vijg vast, een vrucht die symbool stond voor vruchtbaarheid.  

Op 7 september 1853 werd het schilderij verkocht bij veilinghuis C.F. Roos in Amsterdam voor het bescheiden bedrag van 10 gulden aan de verzamelaar Hendrik Willem Cramer. In 1867 verkocht Cramer het werk aan de Haagse verzamelaar Arnoldus Andries des Tombe voor 30 gulden. Des Tombe was een prominente figuur in de Haagse kunstwereld en een belangrijke weldoener van het Mauritshuis. Hij was ook degene die in 1881 Vermeers Meisje met de parel kocht op een veiling. Des Tombe gaf het kinderportret vanaf 1890 in langdurig bruikleen aan het Mauritshuis. Na zijn overlijden schonk hij het aan het museum.  

• Tokyo Metropolitan Art Museum (2012). Tentoonstelling Mauritshuis: Schatten van de Nederlandse en Vlaamse schilderkunst. p. 96

• Informatie over het schilderij op de website van het Mauritshuis. Geraadpleegd op 28 december 2025.
• (en) Google Arts & Culture. Geraadpleegd op 28 december 2025.
• Informatie over het schiulderij op voetnoot.org. Geraadpleegd op 28 december 2025.
• Gedicht uit 2025 van Lin An Phoa geinspireerd door het schilderij. Geraadpleegd op 28 december 2025.