Mauritskade (Den Haag)

Mauritskade
Mauritskade en de Willemsparkbrug bij de Alexanderstraat
Geografische informatie
Locatie	Den Haag
Begin	Scheveningseveer
Eind	Dr. Kuyperstraat
Algemene informatie
Aangelegd in	circa 1580 (gracht)
Genoemd naar	Prins Maurits
Portaal    Den Haag

De Mauritskade is een kade langs het noordelijk deel van de Singelgracht in de Nederlandse plaats Den Haag, gelegen aan de rand van het centrum. Aan de overkant van de gracht bevinden zich de huizen van de Prinses Mariestraat.

De Singelgracht, waaronder het deel dat nu langs de Mauritskade loopt, werd aan het eind van de zestiende en begin zeventiende eeuw gegraven,^[1] en werd op kaarten aangeduid als de Noord Cingels Gragt.^[2] In 1770 werd de toenmalige Frederikskazerne (gesloopt in 1969), en daarvan afgezien was de huidige kade vooral de noordelijke begrenzing van de diverse (paleis)tuinen van de huizen aan het Lange Voorhout met een jaagpad.^[3] De kade zou in die tijd bekend hebben gestaan als de Noordwal (al ligt dit niet in het verlengde van de huidige Noordwal).^[4]

In 1861 werd de kade vernoemd naar prins Maurits (1843-1850).^[5][4]

In de zeventiende en achttiende eeuw kon de Noordsingels gracht alleen worden overgestoken aan het einde van het Noordeinde, bij de Scheveningseveer en bij de Denneweg. Buiten de singels was laag duinlandschap. Hier stonden molens, er waren weilanden en moestuinen, boerderijen en jachtgronden. In 1844 werd verderop naar het Noorden het bolle bruggetje naar de Nassaulaan aangebracht. Dit wordt wel het "bruggetje van Takma" genoemd, naar een van de figuren uit de roman Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan... van Louis Couperus.^[6]

Tussen 1906 en 1963 reed tramlijn 5 over de Mauritskade.^[7]

Er zijn vijf bruggen aan de Mauritskade over de Noord Singelgracht:

• de Scheveningsebrug tussen de Zeestraat en het Noordeinde (GW 39)
• de gietijzeren Zwembadbrug die toegang gaf tot het inmiddels afgebroken Zwembad de Mauritskade. (GW 40)
• de Willemsparkbrug tussen de Alexanderstraat en de Parkstraat (GW 41)
• de Nassaubrug bij de Nassaulaan, gebouwd in 1844 (GW 42)
• de Dennewegbrug tussen de Frederikstraat en de Denneweg (GW 44)

De Mauritskade telt 22 rijksmonumenten.

Over de gehele lengte staan huizen waarvan een deel door Cornelis Krulder en zijn zwager Johannes Jacobus Delia werd gebouwd. Tegenover de Nassaubrug was vroeger de toegang tot de Oranjekazerne. Daarnaast was nummer 11 (nu nummer 43), het geboortehuis van Louis Couperus. Aan de westkant van de gracht staan panden zoals Alexanderstraat 1 en 2, ook door Krulder gebouwd, de Haagsche Schoolvereeniging (HSV) aan de Nassaulaan en de panden aan de Prinses Marielaan, die tuinen hebben tot aan de gracht. Op nummer 19 op de hoek van de Parkstraat bevindt zich de ambassade van Brazilië, naast het hoofdkantoor van de VVD op nummer 21 dat hier sinds 2014 gevestigd is. Op de plek van het huidige Caesar Fitness & Spa Resort bevond zich van 1883 tot 2007 het allereerste overdekte zwembad van Nederland en oudste zwembad van Den Haag, Zwembad de Mauritskade.

• 
  Alexanderstraat 2 vanaf de Scheveningseveer
• 
  Nassaubrug (1844)
• 
  HSV, Nassaulaan 26.