Maurice Gamelin

Maurice Gustave Gamelin
Gamelin in 1936
Geboren	20 september 1872 Parijs
Overleden	18 april 1958 Parijs
Rustplaats	Cimetière de Passy, Parijs, Frankrijk[1][2]
Land/zijde	Frankrijk
Dienstjaren	1891 - 1940
Rang	Général d'armée
Bevel	Franse strijdkrachten
Slagen/oorlogen	Eerste Wereldoorlog Eerste Slag bij de Marne Slag aan de Somme Saaroffensief Schemeroorlog Pools-Russische Oorlog (1919-1921) (adviseur)[3] Grote Syrische opstand Tweede Wereldoorlog Slag om Frankrijk
Onderscheidingen	zie onderscheidingen

Maurice Gustave Gamelin (Parijs, 20 september 1872 - Parijs, 18 april 1958), was de opperbevelhebber van de Franse strijdkrachten tijdens de begindagen van de Tweede Wereldoorlog.

Gamelin's vader, Zéphyrin, vocht in de Slag bij Solferino in 1859. Van jongs af aan toonde Gamelin potentieel als soldaat, opgegroeid in een generatie die op zoek was naar wraak op Duitsland voor hun annexatie van Elzas-Lotharingen aan het einde van de Frans-Pruisische oorlog. Gamelin ging naar de militaire academie van Saint-Cyr op 31 oktober 1891 en startte de officierenopleiding. In 1893 studeerde hij af als eerste van zijn promotie op Saint-Cyr.

Hij begon bij de Franse Tirailleurs bij het 3de Regiment gevestigd in Tunesië. Hij trad vervolgens toe tot de topografische brigade. Toen Gamelin terugkwam naar Parijs in 1897, ging hij naar de prestigieuze École Supérieure de Guerre en eindigde als tweede van zijn klas van ongeveer tachtig van de beste toekomstige officieren in het Franse leger. Charles Lanrezac, de tweede in commando op het École Superieure, en later een generaal in de vroege dagen van de Grote Oorlog, omschreef Gamelin als een intelligente, gecultiveerde en ijverige jonge officier, met een reële kans om hogere rangen in de toekomst te verdienen. Gamelin trad toe tot de staf van de 15e Corps d'Armée voordat hij commandant werd van een compagnie in het 15e bataljon van de Chasseurs Alpins in 1904. Hij kreeg applaus van zijn superieuren voor zijn ijver op manoeuvre.

Hij publiceerde Étude philosophique sur l’art de la guerre in 1906, wat maakte dat zijn critici hem prezen als een van de verwachte militaire denkers in de nabije toekomst en werd dan een attaché van de Franse generaal Joseph Joffre (toekomstige Maréchal de France omdat hij de leiding gaf aan de Franse troepen tijdens de Eerste Wereldoorlog). Deze positie had hij verkregen met de hulp van Ferdinand Foch (ook een toekomstige Maréchal de France omdat hij de Geallieerden leidde naar de overwinning in 1918). Deze netwerken verschaften Gamelin een stevige kennis van strategische en tactische oorlogsvoering.

In 1911 verkreeg Gamelin het commando van de 11de bataljon van de Chasseurs Alpins in Annecy. Toch trad hij in maart 1914 toe tot de staf van Generaal Joffre. Aan het begin van de oorlog hielp Gamelin bij het ontwerp van de plannen die naar de overwinning leidde in de Eerste slag bij de Marne. Hij werd gepromoveerd tot luitenant-kolonel en vocht in de Elzas op de Linge en later op de Somme. Hij werd kolonel in april 1916 en met zijn resultaten op het slagveld kon hij binnen de acht maanden opklimmen tot de rang van Général de brigade. Hij beval de 11e division d'Infanterie van april 1917 tot het einde van de oorlog. In de streek van Noyon (Hauts de France), manifesteerde hij zijn geavanceerde tactische vaardigheden nog maar eens door het veroveren van grondgebied zonder dat er onnodige slachtoffers waren.

Van 1919 tot 1924 was Gamelin het hoofd van de militaire missie in Brazilië. Hij beval het Franse leger in de Levant, het huidige Syrië en Libanon. Hij was de commandant van de 30e militaire regio in Nancy van 1919 tot 1931, totdat hij werd benoemd tot hoofd van de generale staf van het Franse leger.

Hij was dus een veteraan uit de Eerste Wereldoorlog toen hij met bravoure diende onder Joseph Joffre, een militair van de oude school die een grote voorstander was van defensieve opstellingen en offensieve strategieën vermeed. Gamelin was erg gerespecteerd wegens zijn militaire inzichten. Eén daarvan was dat het Franse leger het niet in een bewegingsoorlog op kon nemen tegen het Duitse leger, dat een veel grotere operationele competentie bezat. Zo'n oorlog moest dus voorlopig vermeden worden totdat de modernisering van het Franse leger voltooid was en de voorsprong in materieel verder uitgebouwd. Een Duitse aanval tot die tijd moest defensief opgevangen worden door een snelle opmars en versterking in België. Gamelin voorspelde echter de Duitse hoofdaanvalsas tijdens de inval in Frankrijk fout bij Gembloers in plaats van bij de werkelijke locatie: Sedan. Hierdoor zette hij zijn reserves te vroeg in. Zo konden de Duitse pantsertroepen op minder versterkte sectoren van het front doorbreken en ondertussen de grote Franse militaire vestingwerken vermijdend, met hun Blitzkrieg paniek onder de Fransen zaaien door snel en geconcentreerd op te rukken.

Gamelin had weliswaar de verdedigingsstrategie voor een mogelijke Duitse invasie opgesteld, en de verantwoordelijkheid voor de uitvoering ervan doorgegeven aan zijn generaal Alphonse-Joseph Georges, de commandant van het Noordoostfront, die het vaak niet met Gamelin eens was. Gamelin had ook een slechte controle over de Franse luchtmacht die niet van plan was ingezet te worden ter ondersteuning van de landtroepen. Gamelin was zich wel bewust van het gevaar dat dit inhield, ook zijn mening was dat oorlogen werden gevoerd op de grond in plaats van in de lucht. Gamelin vertraagde ook lang het plan van Charles de Gaulle voor de vorming van pantserdivisies van de Infanterie (pantsertroepen). Hij was een beschermeling van premier Édouard Daladier die hem afschermde tegen de druk van Paul Reynaud om hem te vervangen.

Gamelin voerde het bevel over de Franse troepen tijdens de "schemeroorlog". Zijn commandopost bevond zich in Vincennes, een voorstad van Parijs, zonder enige vorm van rechtstreekse telefoonlijnen of radiocommunicatiemiddelen naar de operationele hoofdkwartieren. Dit werd overigens zo geregeld in het kader van wat meer eigen initiatief te gunnen aan de Franse troepen. Het betekende ook dat zijn reactie op de crisis erg traag was. Gamelin stelde de noodzakelijke beslissingen uit.

In april 1940 benoemde Gamelin kolonel Charles de Gaulle tot bevelhebber van de nieuw gevormde 4e Pantserdivisie (4e Division Cuirassée of 4e DC) van het Franse leger en stelde voor om hem te promoveren tot de rang van tijdelijk brigadegeneraal. ^{[4] [5]} Deze divisie was bedoeld als een moderne tankmacht, wat de Gaulle essentieel vond voor de pantseroorlogvoering en manoeuvreoorlogvoering. (Het meest welsprekende pleidooi voor de pantserdivisies kwam in 1934 met het boek Vers une armée de métier [Naar een professioneel leger] door de relatief onbekende kolonel Charles de Gaulle. ^[6] In 1940 werd dit boek in het Engels vertaald onder de titel The Army of the Future ^[7] ).

Maurice Gamelin werd, na het falen van de Franse troepen, op 19 mei 1940 ontheven uit zijn functie en vervangen door generaal Maxime Weygand.

Na de Wapenstilstand van 22 juni 1940, instaureert de nieuwe regeringsleider maarschalk Philippe Pétain (84 jaar oud) het Vichy-regime, en laat hij Gamelin in september 1940 arresteren.

In februari 1942 werd Gamelin op het Proces van Riom door het Vichy-regime aangeklaagd, samen met Léon Blum, Édouard Daladier en Paul Reynaud.^[8]

Geconfronteerd met de moeilijkheden waarmee de aanklager te kampen had en de gênante onthullingen over de Franse campagne voor het Vichy-regime, en in het bijzonder over maarschalk Pétain zelf, die aan het hoofd stond van de Conseil supérieur de la guerre, en onder Duitse druk om te voorkomen dat de overwinning in gevaar zou komen, werd het proces op 14 april 1942 voortijdig geschorst na vierentwintig hoorzittingen voor een " aanvullende informatie ».^[9][10]

In afwachting van de hervatting van het proces, die nooit zal plaatsvinden, worden de gevangenen, onder wie Gamelin, Léon Blum en Édouard Daladier, vastgehouden in het fort van Portalet in de Pyreneeën.^[11]

Tijdens de Duitse bezetting van de onbezette zone in november 1942 gaven de Duitsers er de voorkeur aan de directe controle over de gevangenen terug te krijgen, die zo aan de controle van het Vichy-regime ontsnapten. Gamelin werd in Duitsland geïnterneerd in de buurt van het concentratiekamp Buchenwald, waar hij samen met Léon Blum en Léon Jouhaux in een afgezonderde en verwarmde barak verbleef. Gamelin en Jouhaux werden al snel overgebracht naar kasteel Itter in Oostenrijk, waar ze gezelschap kregen van Paul Reynaud en Jean Borotra, en later van Albert Lebrun, generaal Weygand en kolonel de La Rocque (hoofd van de Franse fascisten beweging Croix de Feu ^[12]). De Amerikanen bevrijdden hen op 5 mei 1945. ^[13]

• Legioen van Eer
  • Grootkruis op 7 augustus 1932^[14][15]
  • Grootofficier
  • Commandeur
  • Officier op 16 september 1926^[16]
  • Ridder in 1913^[15]
• Virtuti Militari, 2e klasse
• Ridder Grootkruis in de Koninklijke Orde van Victoria 1938^[14]
• Ridder Grootkruis in de Orde van het Bad in 1939^[14]

• (en) Google Books: The Republic in Danger: General Maurice Gamelin and the Politics of French defence, 1939 - 1940.
• (en) TIME'S MAGAZINE cover met General Maurice Gamelin van 14 augustus 1939.

Zie de categorie Maurice Gamelin van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.