Mark Braet

Mark Braet
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Algemeen
Volledige naam Marcel Maurits Braet
Geboortedatum Nieuwpoort, 7 juli 1925
Geboorteplaats NieuwpoortBewerken op Wikidata
Overlijdensdatum Brugge, 6 februari 2003
Overlijdensplaats BruggeBewerken op Wikidata
Kieskring Brugge
Regio Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Land Vlag van België België
Partij KPB
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Literatuur

Marcel Maurits (Mark) Braet (Nieuwpoort, 7 juli 1925 - Brugge, 6 februari 2003) was een Vlaams dichter-vertaler. Als cultureel en vredesactivist geldt hij als een van de meest geëngageerde dichters van Vlaanderen.

Levensloop

Hij werd geboren als Marcel, in een gezin waarin zijn moeder uit een katholieke familie met twaalf kinderen stamde, terwijl zijn vader liberaal, progressief en vrijdenkend was.

Zijn auteursnaam veranderde hij eerst in Marc en uiteindelijk in Mark.

Via de Esperanto-kennis van zijn vader kwam hij al vroeg in contact met de Esperantobeweging. De vele binnen- en buitenlandse contacten boden het gezin een breed venster op de wereld, waardoor ze zich zowel Vlaming als internationalist avant la lettre voelden.

Hij debuteerde als dichter in 1939, twee jaar na het overlijden van zijn moeder. In zijn vroege poëzie heerste een sterk gevoel voor ritme en diepte. Gaandeweg evolueerde zijn werk naar een uitgesproken persoonlijke en universele stijl, rijk aan metaforen en symbolen. Hij bleef daarbij een dichter die bewust zijn eigen weg koos.

De Tweede Wereldoorlog liet diepe sporen na. Tijdens de Duitse bezetting sloot hij zich aan bij de illegale communistische partij en werkte hij mee aan het ondergrondse blad Front. Via die weg kwam hij in contact met het gewapend verzet. In 1948 kreeg hij de officiële erkenning als gewapende weerstander.

Na de bevrijding werd hij medewerker van het dagblad De Roode Vaan, en redactielid van het kunst- en cultuurmaandblad Voorpost.

Hij zette zich intensief in voor vrede en speelde een actieve rol in tal van vredesinitiatieven.

Na de dood van Stalin nam hij duidelijk afstand van elke vorm van verstarring en dogmatisch denken. Hij koos voor een kritische, open houding, terwijl hij trouw bleef aan de idealistische en humanistische waarden die hij uit het marxisme had meegenomen.

Van 1970 tot en met 1986 werkte hij als nationaal secretaris van de 'Vriendschapsvereniging België - USSR' (VBU) in Brussel. Hij leidde achttien betaalde krachten. Hij was voorzitter van afdeling Brugge van de VBU. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie was Braet met Raoul Vanderstockt, Carlos Van Vooren en Johan Ghyselen stichtend lid en oprichter van de vriendschapsvereniging Spoetnik, die de vriendschap met bekenden in de voormalige Sovjet-Unie met vrijwilligers verderzette.

Hij stond meermaals op de communistische kieslijst: bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1976, als eerste kandidaat voor de Kamer in Brugge in 1978, en bij de Europese verkiezingen van 1984. In 2000 was hij kandidaat voor Agalev-Brugge als “onafhankelijke progressieve Bruggeling”.

De strijd tegen onrecht en sociale ongelijkheid bleef een constante in zijn leven. Hij zette zich blijvend in voor het vergroten van sociaal-maatschappelijke bewustwording.

Mark Braet was medeoprichter van het literair tijdschrift Kruispunt (1959) en van het Vlaams Marxistisch Tijdschrift (1966).

Hij nam actief deel aan nationale en internationale culturele evenementen en conferenties, reisde intensief en maakte deel uit van delegaties naar onder meer de Palestijnse gebieden, Bagdad, Oost‑Europa en verschillende Sovjet‑republieken.

Hij had bovendien een uitgesproken liefde voor de Spaanstalige cultuur.

Zijn leven stond in het teken van grensoverschrijdend politiek en sociaal-cultureel engagement en van literatuur. In 1971 was hij medeoprichter van het Masereelfonds, en in 1978 van Masereelfonds Uitgeverij, die als eerste Pablo Neruda’s Canto General in het Nederlandse taalgebied publiceerde. In 1985 volgde de oprichting van het Pablo Neruda Fonds. Toen Masereelfonds Uitgeverij in 1985 werd stopgezet, richtte hij samen met A.-M. Braet en Bart Vonck uitgeverij Pablo Nerudafonds op. Hij gaf talrijke lezingen over onder meer de Spaanse Burgeroorlog, Federico García Lorca, Pablo Neruda, Nazim Hikmet en Rafael Alberti. Daarnaast zetelde hij geregeld als jurylid in diverse organisaties en verzorgde hij vaak inleidingen bij tentoonstellingen en publicaties.

In 1982 was hij medeoprichter van de vrijmetselaarsloge Tanchelijn.

Hij vertaalde poëzie uit het Spaans, Frans en Duits, onder meer werk van Bertolt Brecht en Heinrich Heine, en ontving verschillende literaire prijzen. Hij was een kenner en vertaler van Pablo Neruda’s poëzie. In 2001 richtte hij de vzw 2004 Pablo Neruda 100 op, ter voorbereiding van de herdenking van Neruda’s honderdste geboortedag.

Mark Braet publiceerde twee essays en zeventien poëziebundels. Een selectie van zijn gedichten verscheen in vertaling in Rusland, Oost‑Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Griekenland en Bulgarije.

Hij ligt begraven op het kerkhof van Steenbrugge, niet veraf van Guido Gezelle.

Publicaties

  • Achttien stappen in de storm (1950)
  • Bagatellen (1952)
  • Vrede (1952)
  • Tussen gisteren en vandaag (1955)
  • Variaties op een gegeven thema (1956)
  • Liefde mijn huis (1958)
  • Alles 1 wereld (1962)
  • Afscheid nemen (1965)
  • "Ik leg mijn hand op Spanje", Essay (1967)
  • Onbewoonbaar verklaard (1972)
  • Pablo Neruda, Essay (1974)
  • Een voltooide zomer (1975)
  • Liefde, het meervoudig woord (1980)
  • "Van de vuurrode bloem", Bloemlezing (1980)
  • Verdriet waarop men danst (1986)
  • Brugge een zomersprookje (1993)
  • Ik ben bedroefd maar niet wanhopig (1994)
  • Gedicht/Poem in october (1995), gedichten van Mark Braet met Engelse vertaling door Marcus Cumberlege en kunstwerkjes van Peter Jonckheere en Hans Eneman.
  • Herknoop het in de herinnering (1995)
  • Taalspoor (2002)

Literatuur

  • Fernand BONNEURE, Mark Braet, in: Brugge Beschreven. Hoe een stad in teksten verschijnt, Brussel, Elsevier, 1984.
  • Fernand BONNEURE, Mark Braet, in: Lexicon van West-Vlaamse schrijvers, Deel I, Torhout, 1984.
  • Mark Braet wit, Liber amicorum t.g.v. Braets 60e verjaardag, 1985.
  • Jan VAN DER HOEVEN, Mark Braet, een roos op de bajonet, VWS-cahiers nr. 118, 1985.
  • Bart VONCK, Mark Braet: zwerven tussen strijd en liefde, 1989.
  • Jos JOOSTEN, Dichter op een hogere uitkijk. Het poëtisch oeuvre van Mark Braet, speciaal nummer van Kruispunt, 1990.
  • Jos JOOSTEN, Mark Braet, in: Hugo Brems, Tom van Deel, Ad Zuiderent (red.), Kritisch lexicon van de Moderne Nederlandstalige Literatuur, Groningen, Martinus Nijhoff, 1992.