Marjan Berk

Marjan Berk
Marjan Berk voor de deur van het Occo Hofje
Marjan Berk voor de deur van het Occo Hofje
Persoonsgegevens
Volledige naam Marie-Janne van Baaren
Geboortedatum 11 juli 1932
Geboorteplaats Zeist
Geboorteland Vlag van Nederland Nederland
Opleiding en beroep
Beroep actrice, schrijfster
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1960–heden
Werken
Genre(s) romans
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Marjan Berk, geboren als Marie-Janne van Baaren (Zeist, 11 juli 1932), is een Nederlandse schrijfster, columniste en actrice.

Levensloop

Alle gekken kijken (1959), met Jaap van de Merwe (links) en Aart Brouwer

Op haar achttiende ging zij de verpleging in, maar drie jaar later werd ze toegelaten tot de toneelschool. Vele jaren was ze werkzaam bij cabaret (Lurelei), toneel, musical en televisie (rol als Geesje Zoet in Oebele). Ze was in de jaren zestig ook presentatrice van het NTS-zondagmiddagprogramma Monitor. Verder speelde ze de rol van mevrouw Grijpstra in de film Grijpstra en De Gier en in aflevering "Het Krediet" van de serie Mensen zoals jij en ik. Verder speelde zij gastrolletjes in Pommetje Horlepiep, Klaverweide en De Fabriek en was zij te zien in kinderprogramma's als Oebele en De holle bolle boom. In 1969 speelde ze de rol van Mademoiselle Monique in de musical De kleine parade. Ook was ze jurylid bij het kinderprogramma Klassewerk. In 2001 speelde Berk in De Vagina Monologen.

Later ging ze zich toeleggen op het schrijven van romans, verhalen en series voor radio en televisie. In 1981 verscheen haar eerste boek Nooit meer slank. De meest bekende serie waarvoor ze het scenario schreef was Vrouwenvleugel, dat van 1993 tot 1995 op RTL 4 werd uitgezonden. In de serie had ze in elk seizoen een kleine gastrol als mevrouw Piep. De serie won in 1994 een Gouden Televizierring.

Berk schreef columns voor het Algemeen Dagblad (AD), het Utrechts Nieuwsblad, Provinciale Zeeuwse Courant, Gaykrant en Margriet. Eind november 2022 stopte ze na ruim veertig jaar met haar column in het 'AD'.[1] Hoewel ze in het begin twijfelde, schreef ze in haar laatste column voor het AD: "Het waren heerlijke jaren."[2] Met de andere columns was ze al eerder gestopt. Sinds februari 2023 is ze de vaste columniste van het Amsterdamse maandblad Mokum Magazine.[3]

Lezing schrijfster Marjan Berk in bibliotheek Noordwijkerhout, 1990

Berk zette zich jarenlang in om laaggeletterdheid te bestrijden. Ze gaf veel lezingen voor de doelgroep en hertaalde haar werk voor mensen die moeite hebben met lezen.[4][5]

Privé

Marjan Berk werd geboren in Zeist. Haar ouders scheidden toen zij 5 jaar oud was.[6] Met haar moeder en broer vertrok ze toen naar Amersfoort. Moeder runde daar een klein pension. Zij bood onderdak aan onderduikers in de Tweede Wereldoorlog. Van een van hen liep Marjan roodvonk op.[7]

Haar eerste man was een patiënt van haar toen ze als verpleegster werkte. Ze trouwde met Ernst Berk en er kwamen drie kinderen: Peter, Marleen en Martijn.[8] In een interview vertelde Berk: "Ik wilde uit feministische overweging geen alimentatie na mijn scheiding. Mijn ouders waren in de jaren 30 gescheiden en de ruzie over dat maandelijkse postwisseltje klinkt me nog in de oren. Vreselijk, als je afhankelijk bent van een man waar je van weggegaan bent – dat wilde ik absoluut niet."[9]

Berk trouwde in de jaren zestig voor de tweede keer, met componist Ruud Bos. Het huwelijk hield 31 jaar stand en samen kregen ze twee zonen, Ruud-Jan en Willem.[10] Inmiddels zijn er acht kleinkinderen en een achterkleinkind.

Ze had ruim 50 jaar een tweede huis in Kalenberg, maar heeft dat vanwege haar hoge leeftijd en daarmee gepaard gaande lichamelijke achteruitgang in 2020 verkocht. Sinds 2016 heeft ze een appartement in Amsterdam.[11] Ze woont in het Occohofje. Een hofje waar alleenstaande vrouwen wonen, gesticht door de 18e-eeuwse zakenvrouw Cornelia Occo. Berk schreef er in 2025 het boek Hofdames over.[12]

Over met pensioen gaan zei ze in 2022 een interview: "Ik werk om mijn brood te verdienen. Ik heb AOW en nog een beetje auteursrechten. (...) Stoppen kan ook niet als je schrijven tot je habitus hebt gemaakt."[13] Ze is dan ook nog steeds te boeken voor een lezing.[14]

Trivia

Op 5 juli 2007 won Berk één miljoen euro in de Lotto.[15] Het lootje was haar "aangesmeerd" door toenmalig staatssecretaris Erica Terpstra, omdat ze op die manier de sport hielp.[16] Van het gewonnen geld kocht ze onder andere een piano (die ze later aan een kleindochter gaf) en een Saab Turbo.

Radio- en TV-repertoire (zangeres)

[17]

  • 1961 - Between the devil and the deep blue sea
  • 1961 - Love is just a bug
  • 1970 - Snoepwinkeltje - Oebele: Oebele vliegt er 'es uit - KRO-TV
  • 1970 - Aap, noot, Mies - Oebele: Een galaprogramma in mouwschort en matrozenpak - KRO-TV
  • 1970 - Wat is er tegen een fabriek? - Oebele: Een galaprogramma in mouwschort en matrozenpak - KRO-TV
  • 1970 - Koeienjongen Koen - Oebele: Gegevens uit een roemrucht verleden (Oebele City) - KRO-TV
  • 1970 - Wees lief voor een boef - Oebele: Gegevens uit een roemrucht verleden (Oebele City) - KRO-TV
  • 1970 - Kabouter Pim - Oebele: Oebele houdt verkiezingen - KRO-TV
  • 1970 - Gekkenwerk - Oebele: Oebele viert kerstfeest - KRO-TV
  • 1970 - Kerstmis zonder boom, versie a - Oebele: Oebele viert kerstfeest - KRO-TV
  • 1970 - Kerstmis zonder boom, versie b - Oebele: Oebele viert kerstfeest - KRO-TV
  • 1971 - Glitter en glans - Oebele: Postbode Paulus erft een circus - KRO-TV
  • 1971 - Karnaval in Oebele - Oebele: Gronkermom - KRO-TV
  • 1971 - De mevrouw van wie ik hou - Oebele: Gronkermom - KRO-TV
  • 1971 - Zalig kan het wezen in een ziekenhuis - Oebele: 25 keer Oebele - KRO-TV
  • 1971 - Hiep voor de dierentuin - Oebele: Diergaarde Oebelerheide - KRO-TV
  • 1971 - Dag Oebele - Oebele: Oebele gaat bruiloft vieren - KRO-TV
  • 1971 - Leger des Heilslied - Een kouwe kermis - KRO-TV
  • 1975 - Zeeliedenstaking Heuvel - Jaap van de Merwe-special - VARA-TV
  • 1988 - Tea for two - Van twaalf tot twee - KRO-RA

Bibliografie

  • Berend's binnenwereld (1981) ISBN 90-6278-537-9
  • Nooit meer slank (1981) ISBN 90-6278-570-0
  • Liefde en haat (1982) ISBN 90-6278-633-2
  • An Bloem. Gebaseerd op een filmscenario van Ton Vorstenbosch naar zijn toneelstuk "Scheiden" (1983) ISBN 90-204-0269-2
  • De dag dat de mayonaise mislukte (1983) ISBN 90-295-0169-3
  • De feminist (1984) ISBN 90-295-0173-1 Met grote letter gedrukt (1996) ISBN 90-5542-187-1
  • Bezuinigingskookboek. Oorspr. titel: Bezuinigingskookboek. Kookboek voor de jaren '80 (1985) (in samenwerking met Jeroen Krabbé) ISBN 90-257-1917-1
  • Een blonde rat. Verhalen (1985) ISBN 90-295-0211-8
  • De zelfvergrootster (1986) ISBN 90-295-0213-4
  • Rook in de ribben (1987) ISBN 90-295-0228-2
  • Je bent wat je eet (1988)
  • Lellen en flantuten (1988) ISBN 90-295-0171-5 Met grote letter gedrukt (1993) ISBN 90-364-1217-X
  • Mevrouw van Soest en het kleine volkje. Uitgezonden als hoorspelserie voor Vara-schoolradio in 1987 (1988) ISBN 90-218-0331-3
  • Recital (1988) ISBN 90-6084-778-4
  • De kracht van liefde, of Hallo, daar ben ik weer! Roman (1989) ISBN 90-295-0168-5 Met grote letter gedrukt (1996) ISBN 90-5542-161-8
  • Glinsteringen (1989) ISBN 90-295-0238-X
  • Oud is in (1990) ISBN 90-295-0286-X Met grote letter gedrukt (1992) ISBN 90-5251-121-7
  • Motormama. Roman (1991) ISBN 90-295-0287-8 Met grote letter gedrukt (1993) ISBN 90-364-0056-2
  • Dames van stand (1992) ISBN 90-254-0135-X Met grote letter gedrukt (1994) ISBN 90-364-0085-6
  • Gijs (1992) ISBN 90-258-3162-1
  • Traangas (1992) ISBN 90-254-0471-5
  • Schrijfsters fietsen in Frankrijk, Marjan Berk ... et al. (1993) ISBN 90-384-0496-4
  • Koken met kraaiepoten, Marjan Berk; met recepten van Fon Zwart (1993) ISBN 90-6611-133-X
  • Koninginnedag. Oorspr. titel: Een blonde rat. Verhalen (1993) ISBN 90-254-0348-4
  • Een mooi leesboek (1994) ISBN 90-254-0904-0
  • Geesje Zoet en het snoepspook (1994) ISBN 90-258-3164-8
  • Op grote voet (1995) ISBN 90-254-1183-5 Met grote letter gedrukt (2002) ISBN 90-5542-903-1
  • Liefde en haat. Samenvoeging van de verhalenbundels: Liefde en haat, 1982 en Traangas, 1992 (1995) ISBN 90-254-5639-1
  • Geesje Zoet en de tovertimmerkist (1996) ISBN 90-258-3169-9
  • Gezonde lucht (1997) ISBN 90-254-0995-4
  • Niks gemist (1997) ISBN 90-254-2142-3
  • Geesje Zoet en de verdwenen prinses (1998) ISBN 90-258-3072-2
  • Marjan Berks oma en opa boek (1998) ISBN 90-254-2216-0 Met grote letters gedrukt (2023) ISBN 978-90-463-1474-6
  • Onder het oppervlak. Vijf verhalen (1998) ISBN 90-254-2245-4 Met grote letter gedrukt (1999) ISBN 90-364-0143-7
  • De dikke Berk. Bevat: De dag dat de mayonaise mislukte, 1983; De feminist, 1984; De kracht van liefde, 1989; Motormama, 1991 (1999) ISBN 90-450-0236-1
  • Als de dood. Roman (2000) ISBN 90-450-0214-0 Met grote letter gedrukt (2001) ISBN 90-5542-752-7
  • Nooit meer slank. Nu iets dikker ISBN 90-450-0691-X
  • Vakantieverhalen, Marjan Berk ... et al. ISBN 90-5795-121-5
  • Berk. Columns eerder verschenen in het weekblad Margriet tussen maart 1997 en juli 2001 (2001) ISBN 90-5795-125-8
  • Een tijger in de tuin (2001) ISBN 90-258-3064-1
  • Niet meer bang voor spinnen (2001) ISBN 90-450-0564-6 Met grote letter gedrukt (2004) ISBN 90-463-0057-9
  • Toen de wereld jong was (2002) ISBN 90-450-1171-9 Met grote letter gedrukt (2003) ISBN 90-5542-942-2
  • Op reis, Marjan Berk ... et al. ISBN 90-5795-151-7
  • Noordwest-Overijssel, Marjan Berk, Gees Bartels (2003) ISBN 90-400-8675-3
  • Memoires van een dame uit de goot van het amusement (2003) ISBN 90-450-0983-8
  • Naar het zuiden! (2004) ISBN 90-450-0810-6 Met grote letter gedrukt (2005) ISBN 90-463-0197-4
  • De dikke berk. Bevat: Traangas, 1992; Koninginnedag, 1993; Onder het oppervlak, 1998; Liefde en haat, 1982 (2004) ISBN 90-254-1220-3
  • Memoires van een dame uit de goot van het amusement (2005) ISBN 90-467-0161-1
  • Het bloed kruipt. Op zoek naar Jacob Cats (2005) ISBN 90-450-1571-4
  • Te laat voor de lobelia’s (2005) ISBN 90-450-1472-6
  • Zout (2006) ISBN 90-450-1586-2 (geb.), ISBN 978-90-450-1586-6 (geb.) Met grote letter gedrukt (2007) ISBN 978-90-463-0381-8
  • Vertigo. Romman (2007) ISBN 978-90-450-0002-2 Met grote letter gedrukt (2008) ISBN 978-90-463-0505-8
  • Een goeie truc (2007) ISBN 978-90-8696-020-0
  • Nooit te oud! (2007), trilogie van Toen de wereld jong was, Naar het zuiden, Te laat voor de lobelia's ISBN 978-90-450-0106-7 (geb.), ISBN 978-90-450-1852-2 (pbk.)
  • Rijk! (2008) ISBN 978-90-450-0578-2 Met grote letter gedrukt ISBN 978-90-463-0524-9
  • Boek voor Belle (2009) ISBN 978-90-450-1273-5 Met grote letter gedrukt ISBN 978-90-463-0587-4
  • Geesje Zoet. Bevat: Geesje Zoet en het snoepspook, 1994; Geesje Zoet en de tovertimmerkist, 1996; Geesje Zoet en de verdwenen prinses, 1998 (2009) ISBN 978-90-450-1622-1
  • Het schreien niet verleerd (2010) ISBN 978-90-450-1632-0 Met grote letter gedrukt (2011) ISBN 978-90-463-0703-8
  • Ik neem toch een hond (2011) ISBN 978-90-450-6777-3 Met grote letter gedrukt (2012) ISBN 978-90-463-0803-5
  • Kafka leeft. Verhalen (2011) ISBN 978-90-450-2095-2
  • Bedvrienden (2012) ISBN 978-90-254-3954-5
  • Teflonbaby (2014) ISBN 978-90-450-2496-7
  • Madonnakindje - Over het leven van Catharina van Rennes 1858-1940 (2015) ISBN 978-90-450-3067-8
  • Flip (2017) ISBN 978-90-450-3493-5
  • Een mooi leesboek. Ingekorte en aangepaste versie van de oorspronkelijke uitgave: 1994 ISBN 978-90-8516-644-3
  • Op weg naar de toekomst. Verhalen en columns over het leven (2019) ISBN 978-90-450-4057-8 Met grote letters gedrukt (2021) ISBN 978-90-463-1356-5
  • De leukste oma van de wereld. De beste verhalen over kleinkinderende beste verhalen over kleinkinderen (2024) Met grote letters gedrukt ISBN 978-90-364-4212-1
  • Hofdames (2025)
Zie de categorie Marjan Berk van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.