Marcel Haenen

Marcel Haenen (Heerlen, 22 februari 1960) is een Nederlandse journalist en schrijver van non-fictieboeken.

Haenen behaalde in 1978 zijn atheneumdiploma aan het Bernardinuscollege in Heerlen. Aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam rondde hij in 1983 zijn studie rechten af. In Utrecht studeerde hij een jaar massacommunicatie en public relations. Haenen kwam in 1984 in dienst bij de krant NRC Handelsblad in Rotterdam. Hij is algemeen verslaggever met een voorkeur voor artikelen over het functioneren van de rechtsstaat en de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. In de jaren negentig schreef hij met Tom-Jan Meeus jarenlang over de IRT-affaire: een schandaal waarbij een speciaal politieteam via het importeren van grote partijen drugs probeerde te infiltreren in de georganiseerde misdaad. Hij schreef ook met collega Hans Buddingh' over de betrokkenheid van Desi Bouterse, legerleider van Suriname en later president van het Zuid-Amerikaanse land, bij de handel in cocaïne.

Van 2003 tot 2008 was Haenen correspondent van NRC voor Latijns Amerika. Zijn standplaats was Buenos Aires in Argentinië. Hij schreef er artikelen over de Bolivariaanse revolutie van de president van Venezuela Hugo Chávez en verdiepte zich in het bewind van de linkse presidenten Luiz Inácio Lula da Silva in Brazilië en Néstor Kirchner in Argentinië.

Terug in Nederland publiceerde Haenen over verscheidene integriteitsschandalen in het opsporingsapparaat.^[1] Hij schreef uitvoerig over racisme binnen de politie. Zijn berichtgeving over nepotisme in de top van het Openbaar Ministerie leidde in 2018 tot het gedwongen vertrek van procureur-generaal Marc van Nimwegen en de hoofdofficier van justitie van het functionele parket Marianne Bloos met wie hij een geheime liefdesrelatie onderhield. De commissie Fokkens die naar aanleiding van de berichtgeving in NRC werd ingesteld om nader onderzoek te doen, concludeerde dat het bij de leiding van het OM ontbrak "aan ethisch leiderschap".

In 2018 publiceerde Haenen zijn biografie van strafadvocaat en Holocaust-overlever Max Moszkowicz sr. Het boek haalde de shortlist van de Brusseprijs 2019 voor het beste journalistieke boek.

Haenen kwam publiekelijk op voor het verschoningsrecht van collega-journalist Koen Voskuil, toen die in 2000 zijn bronnen niet wilde prijsgeven aan het OM.^[2]

Haenen is een pinguïnkenner en heeft over de vogel die niet kan vliegen veelvuldig gepubliceerd, onder meer in de NRC en in de New York Times.^[3] Hij schrijft sinds de jaren tachtig over dit ernstig bedreigde en in zijn ogen mooiste en meest welgemanierde wezen op aarde. In 2023 verscheen zijn boek Pinguïns en de mensen. Het beschrijft 500 jaar geschiedenis van de problematische omgang tussen de mens en de pinguïn. In 2026 verschijnt de Engelse vertaling van dit boek in Londen bij uitgeverij Open Borders Press: Penguins and People.^[4] Een Arabische (uitgeverij Al Arabi) en een Poolse vertaling (uitgeverij Agora) zijn ook in voorbereiding.

Marcel Haenen en Folkert Jensma werden in 1988 door het Genootschap van Hoofdredacteuren onderscheiden met een eervolle vermelding voor het Gouden Pennetje. Ze kregen deze prijs voor jong journalistiek talent na een serie artikelen over misbruik van het slaapmiddel Rohypnol. In 1996 werd Haenen samen met Tom-Jan Meeus genomineerd voor de Prijs voor de Dagbladjournalistiek voor de artikelen over de IRT-affaire.

Voor zijn artikelen over infiltratie van de onderwereld bij de Nationale Recherche werd Haenen in 2016 genomineerd voor De Tegel (de belangrijkste journalistieke prijs) en voor De Loep, door de Vereniging van Onderzoeksjournalisten. In 2019 volgde een nominatie voor de Persprijs Jacques van Veen voor een serie artikelen over integriteitsschendingen bij het Openbaar Ministerie.

• Het wilde paradijs, Sander Hohage’s gevecht met Jarawa’s en Indiase bureaucratie, Amsterdam, 1986 ISBN 9023006240
• Het IRT-moeras, 1994 (samen met Tom-Jan Meeus), ISBN 9050183301
• De danser, 1994 (samen met Hans Buddingh'), ISBN 9029520159
• Baas Bouterse. De krankzinnige klopjacht op het Surinaamse drugskartel. Amsterdam, 1999 en 2000² ISBN 9789050184328
• Tien paters op Gods grote akker. De laatste Nederlandse missionarissen in Brazilië. Amsterdam/Rotterdam, 2008, ISBN 9789044612097
• De bokser. Het leven van Max Moszkowicz. Amsterdam, 2018, ISBN 9789021408064
• Pinguïns en de mensen. Geschiedenis van een belaagde vogel, Amsterdam 2023 ISBN 9789021487878