Lydia Chagoll

Lydia Chagoll (Voorburg, 16 juni 1931 - Overijse, 23 juni 2020[1]), pseunoniem van Lydia of Lijda Aldewereld, was een in Nederland geboren Belgische danseres, choreografe, filmregisseuse, scenarioschrijfster, schrijfster en actrice.
Achtergrond
Lijda Aldewereld was dochter van het Joodse echtpaar Bloeme Vijevano en journalist Simon Aldewereld.[2][3] Toen ze jong was verhuisde de familie naar Brussel. Tijdens Tweede Wereldoorlog vluchtte de familie naar het buitenland en verbleven daarbij in Frankrijk, Spanje, Portugal, Mozambique en Zuid-Afrika. Geen van de landen gaf toestemming voor een permanent verblijf. Uiteindelijk belandde de familie in Nederlands-Indië en kwamen er in een opvangkamp terecht. Het gezin werd gesplitst; ouders bij één gezin, kinderen bij een ander. Ze kwamen aldaar van de regen in de drup; vlak na aankomst viel Japan Nederlands-Indië binnen. De familie werd geïnterneerd in meerdere jappenkampen, moeder en dochters werden zoals gebruikelijk in een vrouwenkamp opgesloten. In 1942 werden de vrouwen in Tjideng gehouden, alter volgden Grogol [4] in augustus 1943.[5] Ze keerde terug naar Tjideng in augustus 1944.[6] Later volgden nog Tangerang en Adek. Toen de familie in 1946 terugkeerde naar Nederland moest Lijda herstellen, zuster Annie Aldewereld kon gaan werken bij een modehuis in Amsterdam. Bij die terugkeer ontdekte de familie dat de overige familieleden waren omgebracht.[7]
Actief leven
Tussen 1948 en 1973 trad ze naar buiten als danseres, danslerares en choreografe. In 1952 nam ze de artiestennaam Lydia Chagoll aan en kreeg ze de Belgische nationaliteit. Ze had haar eigen troep “Ballet Lydia Chagoll”, dat regelmatig te zien was op zowel de Vlaamse als Waalse televisie. Ze werd ook ingeschakeld door de Opera van Brussel en trad ermee door het hele land op. Tijdens die balletperiode behaalde ze in 1950 haar diploma literaire studies aan de Vrije Universiteit Brussel,[8] en vervolgde haar studie aan de École Superieure des Études Choréographiques (Hogere school voor choreografie) in Parijs.
In de jaren zestig begon ze ook te schrijven met thema’s als datzelfde ballet, maar ook kindermishandeling en haar visie op de Tweede Wereldoorlog. In het volgende decennium werd ze gesteund door haar levensgezel Frans Buyens ook actief als cineaste.
Werken
Haar romans Zes jaar en zes maanden (1981) en Hirohito, keizer van Japan. Een vergeten oorlogsmisdadiger? (1988) behandelde de periode van internering. Andere titels waren Voor een glimlach van een kind en Het toekomstige verleden jaar.
Ze regisseerde de documentairefilm In de naam van de Führer uit 1977, die de André Cavens Award voor Beste Film heeft ontvangen van de Belgische Vereniging van Filmcritici (UCC).[9] In 1982 regisseerde zij Voor de glimlach van een kind over kindermisbruik. Ze voerde campagne in heel België en richtte in 1983 SOS Kinderen op. In 2014, op 83-jarige leeftijd, regisseerde ze Ma Bister over de vervolging van het Roma-volk. Ze kreeg de Prijs voor de Democratie voor Ma Bister.[10]. Chagoll en Buyens zouden 31 jaar samenwerken met als resultaat 32 documentaire; hun samenwerking werd vastgelegd ihet Duo-Portret (2005).
Chagoll werd naast Buyens begraven te Temse.
Externe links
- (en)
Lydia Chagoll in de Internet Movie Database - Suddenly we were refugees with nowhere to go Interview met Lydia en Annie Aldewereld door de Sociale Verzekeringsbank (pag. 4-8)
- Bronnen
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Lydia Chagoll op de Engelstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- Voetnoten
- ↑
- ↑ Gemeentearchief Den Haag, Archiefkaart Simon Aldewereld]
- ↑ Het archief van LYDIA CHAGOLL. Amsab - Instituut voor Sociale Geschiedenis. Gearchiveerd op 9 juli 2020. Geraadpleegd op 13 december 2020.
- ↑ Grogol. Japanse Burgerkampen. Gearchiveerd op 17 april 2021. Geraadpleegd op 13 december 2020.
- ↑ nl/wp-content/uploads/2018/05/Lezing-Lydia-Chagoll.pdf Lezing Lydia Chagoll[dode link]. Tjidengkamp.
- ↑ Indische Letteren. Jaargang 16. Digitale Bibliotheek voor Nederlandse Literatuur (2001).
- ↑ [ https://indischmonument.nl/verhaal/1moCZfMWZZ9uhOQrU0NkYy Indisch Monument; een vraaggesprek in 2016 met de twee zussen over verblijf in vijf jappenkampen (geraadpleegd 13 november 2025)]
- ↑ (fr) "La chorégraphe et cinéaste belge Lydia Chagoll est décédée", RTBF. Geraadpleegd op 9 juli 2020.
- ↑ (fr) Bailly, Michel, "html Un colloque international à Bruxelles", 16 november 1992, pp. 10. Geraadpleegd op 30 oktober 2012.
- ↑ "Cineaste Lydia Chagoll krijgt Prijs voor de Democratie", De Morgen.