Lurven

Lurf, met het meervoud lurven, is een in onbruik geraakt woord in het Nederlands. Het komt nu alleen nog voor in de versteende uitdrukking iemand bij de (zijn/haar...) lurven grijpen, wat "iemand te pakken krijgen" betekent. Deze uitdrukking wordt voornamelijk in een ietwat negatieve context gebruikt, het gaat dan bijvoorbeeld om iemand die tegen zijn zin wordt gepakt na een achtervolging.

Het woord lurven is zodoende een plurale tantum geworden, aangezien het enkelvoud ervan geheel uit de standaardtaal is verdwenen.

Achtergrond

Volgens de 1e editie van Van Dale uit 1864:

Lurf, v. (...ven), ingekeept hout (in eene vinkebaan); § (fig.) iem. bij de lurven krijgen, pakken, vatten, iem. ruw aantasten, iem. bij den kraag vatten.

De 14e editie omschrijft lurf als "ingekeept hout (in een vinkenbaan) om de treklijn te spannen".

De lurven zijn volgens sommigen[1] de twee aanhangsels op de hals van veel geiten.

Trivia

  • Lurven werd samen met kladden gebruikt in de titelsong van de televisieserie De Grote Meneer Kaktus Show, onder andere in deze vraag van Meneer Kaktus (een typetje gespeeld door Peter Jan Rens): "Waar zitten de lurven en de kladden eigenlijk?"
Zoek lurven op in het WikiWoordenboek.