Lucas Rijneveld

Lucas Rijneveld
Rijneveld in 2022
Rijneveld in 2022
Persoonsgegevens
Volledige naam Lucas Rijneveld
Ook bekend als Marieke Lucas Rijneveld
Geboortedatum 20 april 1991
Geboorteplaats Nieuwendijk
Geboorteland Vlag van Nederland Nederland
Opleiding en beroep
Beroep schrijver, dichter
Oriënterende gegevens
Jaren actief 2015–heden
Werken
Bekende werken Kalfsvlies
De avond is ongemak
Uitgeverij(en) Atlas Contact
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen C. Buddingh'-prijs
ANV Debutantenprijs
Ida Gerhardt Poëzieprijs
International Booker Prize
Dbnl-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Lucas Rijneveld (Nieuwendijk, 20 april 1991), eerder bekend onder de naam Marieke Lucas Rijneveld, is een Nederlandse schrijver en dichter. Als eerste Nederlandse schrijver won Rijneveld (samen met vertaalster Michele Hutchison) met het in het Engels vertaalde boek De avond is ongemak / The Discomfort of Evening in 2020 de International Booker Prize.[1]

Levensloop en werk

Rijneveld groeide op in een gereformeerd boerengezin. Op negentienjarige leeftijd verhuisde Rijneveld naar Utrecht, studeerde daar een jaar Nederlands aan de docentenopleiding[2] en was even actief bij Taalpodium. Daarna volgde hij een opleiding aan de Schrijversvakschool in Amsterdam. Het werk van Rijneveld werd gepubliceerd in onder andere de VPRO Gids, De Revisor (in 2015-2016 was Rijneveld redacteur van het tijdschrift), Het liegend konijn, De Gids en Hollands Maandblad.

Rijneveld ontving de Hollands Maandblad Aanmoedigingsbeurs en het C.C.S. Crone-stipendium 2015. In juni 2015 publiceerde hij als Marieke Rijneveld de dichtbundel Kalfsvlies, die werd bekroond met de C. Buddingh'-prijs 2016 voor het beste poëziedebuut van het jaar.[3] Door de Volkskrant werd Rijneveld uitgeroepen tot literair talent van 2016.[4]

In 2018 verscheen de roman De avond is ongemak, die in de loop van het jaar een bestseller werd. Rijnevelds thematiek in dat boek is naar eigen zeggen beïnvloed door die van Jan Wolkers.[5][6][7] De Engelstalige uitgave door literair vertaler Michele Hutchison, The Discomfort of Evening, won op 26 augustus 2020 de International Booker Prize 2020.[8][9][10]

Fantoommerrie, de tweede dichtbundel, verscheen in februari 2019 en won de Ida Gerhardt Poëzieprijs 2020. In november 2020 verscheen de tweede roman Mijn lieve gunsteling, die in februari 2021 werd opgenomen op de longlist voor de Libris Literatuur Prijs.[11]

Rijneveld werkte twee dagen in de week op een melkveebedrijf.[12]

Een opdracht van Uitgeverij Meulenhoff om werk van de Amerikaanse dichteres Amanda Gorman uit het Engels te vertalen gaf Rijneveld eind februari 2021 terug, nadat op sociale media en in de Volkskrant kritiek was geleverd op de keuze van Meulenhoff en Gorman voor een persoon met een blanke huidskleur van wie te weinig affiniteit met poëzie uit de Afro-Amerikaanse gemeenschap werd verwacht.[13][14] Ook het veronderstelde gebrek aan ervaring met spoken word-literatuur speelde een rol.[15] De kwestie leidde tot veel discussie en commentaren, waarop Rijneveld reageerde met het gedicht Alles bewoonbaar (Everything inhabitable).[16] Het gedicht werd in vertaling ook gepubliceerd in The Guardian en Frankfurter Allgemeine Zeitung.

De Vlaamse regisseur Ivo van Hove werkte eind 2021 aan een toneelbewerking van Rijnevelds boek Mijn lieve gunsteling, voor het Internationaal Theater Amsterdam. Rijneveld trachtte de monoloog van de protagonist om te vormen tot een dialoog met inbreng van meerdere personages met behoud van de "meanderende" zinnen.[17]

Rijneveld schreef het boekenweekessay voor de Boekenweek van 2022, Het warmtefort, een ode aan zijn juf van de basisschool.[18]

In zijn kersttoespraak 2022 haalde koning Willem-Alexander de laatste regels van het gedicht Alles bewoonbaar van Rijneveld aan. De koning noemde het gedicht een combinatie van inlevingsvermogen, hoop en geloof in onze toekomst samen.

De roman Het verdriet van Sigi F., die voor het najaar van 2023 werd aangekondigd, zal niet meer verschijnen, meldde de uitgever.[19]

Lucas

Rijneveld (zelfportret, 2015)

Rijneveld wilde in groep drie van de basisschool graag een jongetje zijn en verzon toen Lucas, een fantasievriendje. Eenmaal op de middelbare school werd Rijneveld gepest vanwege een jongensachtig voorkomen en paste zich aan. Toen Rijneveld negentien jaar was, kwam dat jongensachtige terug; in 2010[20] voegde Rijneveld de naam Lucas toe als tweede voornaam. "Ik voel me zowel jongen als meisje, een tussenmens," verklaarde hij in 2018 in een interview.[12] "Het is niet zo dat ik denk Ik ben een jongen, meer dat ik me iets er tussenin voel. Ik neig meer naar het jongensachtige."[7]

Rijneveld gaf er enige tijd de voorkeur aan om in het Engels met het genderneutrale persoonlijk voornaamwoord 'they' aangeduid te worden[21] en vond het jammer dat er in het Nederlands nog geen voornaamwoord is voor non-binaire mensen; omdat er geen beter woord is koos Rijneveld ervoor om zich in het Nederlands te laten aanduiden met 'zij'.[22] Later, in januari 2022, liet Rijneveld weten zowel in het Engels als het Nederlands de mannelijke voornaamwoorden te verkiezen ('he'/'him' en 'hij'/'hem').[23][24][25]

In de zomer van 2023 koos Rijneveld ervoor om alleen de voornaam Lucas nog te gebruiken.[26]

Publicaties

Bibliografie
JaarTitelUitgeverijISBNOpmerkingen
2015KalfsvliesAtlas Contact, AmsterdamISBN 9789025444105Dichtbundel
2018De avond is ongemakAtlas ContactISBN 9789025444112Roman
2019FantoommerrieAtlas ContactISBN 9789025453459Dichtbundel
2020Mijn lieve gunstelingAtlas ContactISBN 9789025470142Roman
2022KomijnsplitsersAtlas ContactISBN 9789025471200Dichtbundel
2022Het warmtefortStichting CPNBISBN 9789059658837Boekenweekessay

Prijzen en nominaties

Prijzen

Nominaties

Bestseller 60

Boeken met noteringen in de Nederlandse Bestseller 60Jaar van
verschijnen		Datum van
binnenkomst		Hoogste
positie		Aantal
weken		Opmerkingen[31]
Een * geeft aan dat de bewuste titel tot de dag van vandaag nog in de lijst staat.
De avond is ongemak201814-02-20181(3wk)52
Mijn lieve gunsteling202011-11-2020521
Komijnsplitsers202226-01-2022312
Het warmtefort202213-04-20221(3wk)6Boekenweekessay
Zie de categorie Lucas Rijneveld van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.