Lood(II)waterstofarsenaat

Loodwaterstofarsenaat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van loodwaterstofarsenaat
Algemeen
Chemische formule	PbHAsO4
IUPAC-naam	lood(II)waterstofarsenaat
Molaire massa	347,12714 g/mol
SMILES	O[As](=O)([O-])[O-].[Pb+2]
InChI	1S/AsH3O4.Pb/c2-1(3,4)5;/h(H3,2,3,4,5);/q;+2/p-2
CAS-nummer	7784-40-9
EG-nummer	232-064-2
PubChem	24572
Wikidata	Q416871
Beschrijving	Wit poeder
Waarschuwingen en veiligheids­maatregelen
Gevaar
H-zinnen	H350 - H360Df - H331 - H301 - H373 - H410
EUH-zinnen	geen
P-zinnen	geen
Carcinogeen	ja (IARC-klasse 1)
Opslag	Gescheiden van voeding en voedingsmiddelen. Goed gesloten opslaan.
EG-Index-nummer	082-011-00-0
VN-nummer	1617
ADR-klasse	Gevarenklasse 6.1
MAC-waarde	0,15 mg/m³
Fysische eigenschappen
Aggregatie­toestand	vast
Kleur	wit
Dichtheid	5,79 g/cm³
Smeltpunt	280 °C
Onoplosbaar in	water
Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal    Scheikunde

Lood(II)waterstofarsenaat is het toxisch loodzout van arseenzuur en heeft als formule PbHAsO₄. De stof komt voor als een reukloos wit poeder met een hoge dichtheid, dat onoplosbaar is in water. Het is een carcinogene verbinding, die ingedeeld is in IARC-klasse 1. De verbinding komt in de natuur voor als het mineraal schulteniet.

Lood(II)waterstofarsenaat kan bereid worden uit een reactie van lood(II)nitraat en arseenzuur:

${\displaystyle \mathrm {Pb(NO_{3})_{2}\ +\ H_{3}AsO_{4}\ \longrightarrow \ PbHAsO_{4}\ +\ 2\ HNO_{3}} }$

Lood(II)waterstofarsenaat was een veelgebruikt insecticide dat voornamelijk tegen de coloradokever (Leptinotarsa decemlineata) en de plakker (Lymantria dispar) werd ingezet. De omgang met deze toxische en milieuschadelijke stof werd van land tot land anders geregeld. Zo werd in de Verenigde Staten lood(II)waterstofarsenaat tot in de jaren '50 nog ingezet (laatste gebruik in de VS rond 1965), terwijl het al in de jaren '20 in een aantal landen van Europa (waaronder Duitsland en Oostenrijk) was verboden. Het werd in de jaren '30 en '40 zelfs door boeren in de VS zelf gemaakt door een oplosbaar lood(II)zout te laten reageren met natriumarsenaat. Sedert 1 augustus 1988 is het ook in Verenigde Staten verboden om te gebruiken als insecticide.

Lood(II)waterstofarsenaat ontleedt bij verhitting boven 270°C, met vorming van toxische dampen van arseen, lood en hun toxische verbindingen.

Lood(II)waterstofarsenaat is irriterend voor de ogen, de huid en de luchtwegen. De stof kan effecten hebben op het spijsverteringsstelsel en het zenuwstelsel. Op lange termijn of bij lange blootstelling kunnen er bijkomende effecten op de nieren, de lever en het bloed optreden. Lood(II)waterstofarsenaat is carcinogeen en schadelijk voor de voortplanting en groei van de mens.

•  lood(ii)waterstofarsenaat - International Chemical Safety Card
• (en) MSDS van lood(II)waterstofarsenaat