Lijst van termen in de reuzencultuur
Hier volgt een alfabetische lijst van termen gerelateerd aan de reuzencultuur, zoals die vooral voorkomt in Vlaanderen, Nederland en Noord-Frankrijk. Achter iedere term staat een korte beschrijving. Een nadere beschrijving staat op de pagina zelf.
G
- Gedragen reus
- Een reus of reuzin die gedragen wordt door een reuzendrager of pijnder.
I
- Immaterieel cultureel erfgoed
- Tradities en gebruiken (zoals reuzencultuur) die niet tastbaar zijn, maar wel cultureel waardevol en beschermd worden, onder meer door UNESCO.
O
- Ommegang
- Een traditionele, vaak feestelijke optocht of processie waarin reuzen worden meegedragen, meestal gekoppeld aan een stads- of dorpsfeest.
P
- Pijnder
- Een traditionele Antwerpse havenarbeider die zware lasten droeg. In de reuzencultuur vaak afgebeeld als historische figuur of begeleider van reuzen, symbool voor kracht en stedelijke arbeid.
- Pijndersgilde
- Een historisch gilde van pijnders; sommige reuzen verwijzen naar dit gilde of worden erdoor gedragen.
R
- Reus
- Een grote, vaak metershoge figuur (meestal van hout, riet en textiel) die een mens, mythisch wezen of historische figuur voorstelt en wordt meegedragen in stoeten.
- Reuzenbouw
- Het ambacht en proces van het ontwerpen en maken van een reus, vaak door lokale vakmensen of kunstenaars.
- Reuzendoop
- Een ceremonieel moment waarbij een nieuwe reus officieel wordt “ingehuldigd” en een naam krijgt.
- Reuzendrager (of drager)
- De persoon die zich in de reus bevindt en deze draagt en bestuurt tijdens een stoet.
- Reuzenfamilie
- Een groep reuzen die samen een gezin voorstellen (ouders, kinderen, soms grootouders), elk met een eigen naam en verhaal.
- Reuzenfeest
- Een lokaal volksfeest waarbij de reus of reuzen centraal staan, met rituelen, optochten en vieringen.
- Reuzengilde
- Een vereniging of broederschap die instaat voor het beheer, onderhoud en het uitdragen van een reus of reuzenfamilie. Zie ook Pijndersgilde.
- Reuzenkop
- Het hoofd van de reus, meestal kunstig vervaardigd en bepalend voor de uitstraling en herkenbaarheid.
- Reuzenlied
- Een speciaal lied of muziekstuk dat verbonden is aan een bepaalde reus of stoet.
- Reuzenpaar
- Een symbolisch koppel bestaande uit een reus en een reuzin, soms voorgesteld als echtpaar.
- Reuzenstoet
- Een georganiseerde parade waarin één of meerdere reuzen centraal staan, vaak begeleid door muziek, dansers en figuranten.
- Reuzentraditie
- Het geheel van gebruiken, verhalen en rituelen rond reuzen, vaak mondeling overgeleverd van generatie op generatie.
- Reuzenverhaal (of legende)
- Het fictieve of historische verhaal rond de oorsprong, betekenis en rol van een reus binnen de gemeenschap.
- Reuzin
- De vrouwelijke tegenhanger van een reus; vaak de partner, moeder of dochter van een reus binnen een reuzenfamilie.
- Rollende reus
- Een reus of reuzin die niet gedragen wordt, maar al rollend voortbeweegt.
U
- UNESCO-erkenning
- Officiële erkenning waarbij bepaalde reuzentradities zijn opgenomen op de lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid.
V
- Volkscultuur
- Culturele uitingen die ontstaan en voortleven binnen een gemeenschap, zoals reuzen, volksdansen en lokale feesten.