Lijst van steenhouwgereedschap
Steenhouwgereedschappen zijn de gereedschappen die door steenhouwers, restauratiebeeldhouwers en steenbeeldhouwers worden gebruikt voor het bewerken van natuursteen.
Steenbeitels
| Bouchard | Een beitel met piramidevormige tanden op een plat vlak, om natuursteen mee te vlakken of er een ruwe oppervlaktestructuur aan te geven | |
|---|---|---|
| Bordijzer | Een vlakke steenbeitel met een snijbreedte van minder dan 3 cm | |
| Ceseel | Een vlakke steenbeitel met een snijbreedte van meer dan 3 cm, om grotere vlakken mee te scharreren of frijnen | |
| Jop | Een zware steenbeitel om grote schollen steen van de rand van een steenblok te verwijderen | |
| Letterbeitel | Een steenbeitel voor fijn gedetailleerd werk en letters | |
| Riffelijzer | Een bouchard met dakvormige ribbels in plaats van piramidepunten | |
| Rondeel | Een vlakke steenbeitel met gebogen snijrand | |
| Spitsijzer | Een gehard stalen beitel met een punt, om ruw voorhakwerk mee te verrichten; ook wel puntbeitel genoemd | |
| Tandijzer | Een getande platte steenbeitel | ![]() |
| Tandijzerhouder | Een beitel voor losse inzetplaatjes, onder andere vlak, getand en afgerond |
Handgereedschappen
| Bouchardhamer | Hamervariant van de bouchard | |
|---|---|---|
| Riffelhamer | Hamervariant van het riffelijzer | |
| Fleshamer | Flesvormige houten of kunststof hamer, voor fijner steen-en beeldhouwwerk | ![]() |
| Grendel | Een bundel (tot ongeveer vijftien gehard stalen) spitsijzers in een gietijzeren vatting geklemd | |
| Klopper | Een houten of kunststof hamer die wordt gebruikt bij het steenhouwen en bij het beeldhouwen in hout of natuursteen | ![]() |
| Kloofbeitels | Kloofbeitels bestaan uit drie wigvormige delen en worden gebruikt bij het splijten van blokken steen | ![]() |
| Letterhamer | Een hamer voor fijn hakwerk als letters, beeldhouwwerk en fijne profielen | |
| Mergelkam | Een houten schaafblok met getande stalen plaatjes erin gezet, voor het schaven van zachte kalksteensoorten als mergel | |
| Pneumatische hamer | Een door perslucht aangedreven hamer om de steenbeitel mee voort te drijven | ![]() |
| Steenbijl | Een variant van de Vlecht | |
| Vlecht | Een soort steenhouwersbijl met twee snijdende kanten | ![]() |
| Tandvlecht | Een getande variant van de Vlecht | |
| Vuist | Een stalen hamer, meestal 1kg, voor onder andere jop, spitsijzer, kloofbeitels en bouchardbeitel | |
| Zwaaispits | Een hamer van 2 tot 3 kilo, met aan de twee slaguiteinden een spitse punt | ![]() |
Meet- en tekengereedschappen
| Combinatieschrijfhaak | Een in diepte verstelbare winkelhaak | ![]() |
|---|---|---|
| Kraspen | Een dunne stalen pen met een scherpe punt | ![]() |
| Krompasser | Een meetgereedschap om buitenmaten mee op te meten en af te schrijven | ![]() |
| Passer | Een meet-en tekengereedschap voor afstanden en cirkels | ![]() |
| Rei | Een stalen lat of aluminium koker, om rechte lijnen te trekken met potlood of kraspen, en om steenoppervlakken mee te controleren op vlakheid | |
| Schrijfhaak | Een tekengereedschap met een hoek van 90° | ![]() |
| Zweihaak | Een meetgereedschap om hoekschuinten mee af te tekenen | ![]() |
Overige gereedschappen en werktuigen
| Steenschaar | Een stalen tang om steen mee te hijsen | ![]() |
|---|---|---|
| Steenzaag | Een handgereedschap of machine om steen mee te zagen | ![]() |
| Wolf | Een zelfklemmend hulpmiddel om steen mee te hijsen | ![]() |















