Lijst van prenten naar Jheronimus Bosch

Deze lijst van prenten naar Jheronimus Bosch geeft een overzicht van alle prenten naar werk van de Zuid-Nederlandse schilder Jheronimus Bosch

Toeschrijving

Tussen omstreeks 1478 en 1600 zijn er een twintigtal prenten uitgegeven in de stijl van Jheronimus Bosch. Deze prenten worden door kunsthistorici gebruikt om het werk van Bosch beter te kunnen interpreteren en om eventueel verloren gegane schilderijen van Bosch te achterhalen.[1]

De prenten zijn grofweg in twee groepen te verdelen: prenten die tijdens het leven van Bosch ontstonden en prenten van na zijn dood. De eerste groep is vaak niet gesigneerd of draagt alleen de naam van de maker. Op prenten uit de tweede groep is de naam van Jheronimus Bosch als inventor (ontwerper) juist prominent aanwezig. De laatste groep is voor het grootste deel uitgegeven door de Antwerpse uitgever van prenten, Hieronymus Cock. Volgens Max Friedländer zijn deze prenten niet letterlijk naar Bosch gegraveerd, maar gaat het hierom interpretaties van zijn werk. Zo is de prent De grote vissen eten de kleine gesigneerd ‘Hieronijmus Bos / inuentor’, terwijl de ontwerptekening (in spiegelbeeld) is gesigneerd door Pieter Bruegel de Oude. Friedländer suggereert dat Cock de naam van Bosch gebruikte om zijn prenten beter te doen verkopen.[2]

Lijst

Prentkunstenaar Titel Datering Afbeelding (Mogelijk) origineel
Alaert du HamelLaatste Oordeel1478-1509 
Alaert du HamelHeilige Christoforus1478-1509 
Alaert du HamelOlifant1478-1494 
Alaert du HamelPetrus1478-1509 
AnoniemHekeling van krijgslieden en pretmakende armoezaaiers  
Monogrammist BOS met het mesDe doop van Christus1500-1525 
AnoniemBlaasbalghersteller1525-1550
AnoniemLaatste Oordeel1550-1570 
Toegeschreven aan Joannes van Doetecum (I) en/of Lucas van Doetecum Sint-Maarten in de haven 1550-1570  
Balthasar van den BoschDe goochelaar1550, ca.
AnoniemKruisdraging1548-1578 
Toegeschreven aan Frans Huys Spotprent op de luiheid 1550-1562  
Pieter van der HeydenDe grote vissen eten de kleine1557
Pieter van der HeydenDe blauwe schuit1559 
Toegeschreven aan Joannes van Doetecum (I) en/of Lucas van Doetecum Heilige Christoforus 1561  
Pieter van der HeydenPretmakers in een mossel op zee1562 
Pieter van der HeydenVastenavond1567
AnoniemBedelaars en kreupelen1550-1570
AnoniemIheronimus Bosch drollen1550-1570 
Pieter van der HeydenDe blinden1550-1570 
AnoniemBoommens1550-1575, ca.
Zie de categorie Prints after Hieronymus Bosch van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.