Leuvense Studentenwerkgroep Homofilie

De Leuvense Studentenwerkgroep Homofilie (LSWH) was een Leuvense studentenvereniging die in 1969 werd opgericht om homoseksuele studenten een ontmoetings- en gespreksruimte te bieden. De organisatie geldt als een van de eerste zichtbare lhbti-initiatieven in Leuven en binnen de Vlaamse homobeweging. De vereniging evolueerde in 1981 tot het homocentrum De Roze Drempel en uiteindelijk tot Driekant.[1]

Geschiedenis

Universitaire Parochie, Jan Stasstraat 2

De LSWH ontstond eind jaren zestig, in een periode van maatschappelijke en kerkelijke vernieuwing binnen de Leuvense studentenwereld. Een eerste substantiële stap was het artikel Homofilie Homoseksualiteit,[2] in het parochieblad van 1 mei 1969 van de Universitaire Parochie (UP) van de Katholieke Universiteit Leuven. Voor het eerst werd in een katholieke studentencontext open en empathisch over homofilie gesproken, werden homo’s als een natuurlijke minderheid erkend en werd expliciet opgeroepen tot hun aanvaarding in kerk en samenleving.

In het artikel vroeg het COC Antwerpen aan vier grote dagbladen om tegen betaling een oproep tot acceptatie op te nemen; het antwoord bleef uit of was negatief; een krant antwoordde dat ze aannamen dat veel lezers hier aanstoot aan zouden nemen. De UP kreeg veel reacties van zowel begrip als onbegrip; een gedeelte werd gepubliceerd in het volgende parochieblad.[3] Vervolgens namen twee studenten, verbonden aan de UP, het initiatief om een werkgroep rond homofilie op te richten.[4][5] De UP, met steun van de studentenpastor Seppe Yperman,[6][7] bood organisatorische hulp en fungeerde als beschermende structuur voor de nieuwe vereniging. Binnen de UP keek men nauwgezet naar wat er in Nederland gebeurde, wat mede verklaart dat de LSWH regelmatig Nederlandse sprekers op teach-ins en lezingen programmeerde.[4][8]

Een historische teach-in

Op 29 oktober 1969 organiseerde de LSWH, in samenwerking met de UP, een eerste publieke bijeenkomst in het college De Valk. Deze bijeenkomst werd onder het rectorschap van Pieter de Somer oogluikend toegestaan.[1] De teach-in wordt in de literatuur gezien als een belangrijk moment in het publieke debat over homoseksualiteit aan de KU Leuven. Als panelleden fungeerden Steven De Batselier, Paul Rademakers, Jef Mostinckx, E.P. Daniël Verhaegen en dr. Richard Van Balen. Ongeveer 500 personen woonden de activiteit bij; voor de geïnteresseerden die niet binnen konden, werd de teach-in op 26 november 1969 herhaald. Studentenbladen besteedden er aandacht aan en publiceerden het contactadres Postbus 43, dat diende als discreet aanspreekpunt voor geïnteresseerden.[4]

Huisvesting

Tijdens het academiejaar 1970-1971 maakte de LSWH gebruik van een gemeenschapshuis in de Constantin Meunierstraat. Nadien verhuisde de groep naar het UP-huis in de Jan Stasstraat 2, waar de bestaande infrastructuur ter beschikking werd gesteld. In 1972 vond de organisatie een eigen onderkomen in een woning in de Maria-Theresiastraat 20, doorgaans aangeduid als MT20. Het huis fungeerde zowel als verblijfplaats voor leden als locatie voor vergaderingen en activiteiten van de werkgroep.

Activiteiten

Vanaf 1969 ontwikkelde de LSWH een breed activiteitenpakket, verdeeld over vijf domeinen.[6]

Onthaal en informatieverstrekking

De werkgroep bood persoonlijk, schriftelijk en telefonisch onthaal aan studenten met vragen over homoseksualiteit. Daarnaast was er een informatiedienst die brochures, artikels en studiedossiers verspreidde, medewerking verleende aan studies, spreekbeurten en enquêtes, en een kleine bibliotheek uitbouwde. Aanvankelijk gebeurde het contact via Postbus 43, later vanuit MT20.

Gespreksgroepen en themabijeenkomsten

De LSWH organiseerde regelmatige gespreks- en ontmoetingsavonden. Daarin kwamen thema’s aan bod zoals zelfaanvaarding, geloof, relaties en de maatschappelijke positie van homoseksuele mannen en vrouwen.[4]

Publieke vorming en educatie

In samenwerking met de Universitaire Parochie en andere partners organiseerde de LSWH teach-ins (1969, 1971 en 1975)[9] en debatten met academici, artsen, geestelijken en activisten, onder wie Steven De Batselier, Jos van Ussel, Jan Roegiers en zanger Will Ferdy. De vereniging nodigde ook sprekers uit zoals psychiater Wijnand Sengers, seksuoloog Cees Straver, demograaf Jan Godefroy, studentenpastor Seppe Yperman en dominee Alje Klamer.[6]

Daarnaast programmeerde de LSWH film- en videoavonden (onder meer Lonesome Cowboys van Andy Warhol) en vertoonde zij in oktober 1976 de tv-documentaire 1 homofiel; proeve tot verduidelijking (KRO, 1970), bekend als de eerste Nederlandse tv-uitzending met een zoen tussen twee mannen. In Leuvense aankondigingen werd de titel foutief vermeld als Een homofiel. Poging tot verduidelijking. De groep nam deel aan en werkte mee aan informatie- en studiedagen over seksualiteit en publiceerde periodieken zoals Jungle Book (begin 1973 herdoopt in Flikkerlicht), LSWH Berichten en later de Roze Drempel Nieuwsbrief.[6]

Sociale en culturele activiteiten

Naast vormingswerk organiseerde de LSWH weekends, feestjes en ontmoetingsavonden, vaak in de bar in MT20. Er waren ook uitstapjes en kleinschalige culturele activiteiten. Vanaf de jaren 1970 tot 1979 was de organisatie betrokken bij het organiseren van fuiven.[10]

Maatschappelijke actie en samenwerking

De vereniging nam deel aan Vlaamse en internationale homo-initiatieven (zoals FSWH, FWH - vanaf 2002 Çavaria – en CoHom) en voerde actie tegen discriminatie. Dat gebeurde onder meer naar aanleiding van films als Cruising, rond artikel 372bis van het Strafwetboek (dat tussen 1965 en 1985 een hogere leeftijdsgrens van 18 jaar voor homoseksuele handelingen voorzag) en door steun aan Eliane Morissens. De groep organiseerde ook een protestactie tegen de lokale vertoning van The Gay Deceivers (regie: Bruce Kessler, VS, 1969), met het pamflet A Deceiving Picture.[11] Verder was de LSWH betrokken bij Roze Zaterdag en bij lokale jeugd- en welzijnsinitiatieven, en onderhield zij contacten met Belgische en buitenlandse homo- en lesbische groepen.[6]

Ontmoetingsplaatsen en ontspanning

Pieter Coutereel, Ferdinand Smoldersplein

Naast de activiteiten van de LSWH ontstonden er in de jaren zeventig ontmoetingsplekken voor holebi's. Een van de eerste was de Jungle Bar, nabij het station, waar bezoekers relatief ongestoord konden dansen. De naam van deze bar inspireerde later de titel van het interne blad Jungle Book van de LSWH.[12]

In 1971 opende aan de Mechelsestraat 217 Le Milord, die functioneerde als een discreet ontmoetingspunt.[13] Later nam Club Pieter Coutereel[14] in de Vaartstraat 16 deze rol over. De club organiseerde fuiven, jongerencafés en vanaf 1986 ook initiatieven rond hiv-preventie, zoals de Aids-lijn Leuven en voorlichting over veilig vrijen.[15][16]

Daarnaast werden jaarlijks fuiven georganiseerd, onder meer in het Kasteel van Wijgmaal, die veel bezoekers trokken en bijdroegen aan de zichtbaarheid van de holebigemeenschap in Leuven.[17] Deze evenementen boden niet alleen ontspanning, maar versterkten ook het sociale netwerk van holebi's in de regio.

Anonieme ontmoetingen tussen mannen (cruising) vonden in deze periode onder meer plaats in de toiletten[18] onder het standbeeld van Pieter Coutereel op het Ferdinand Smoldersplein, in de galerij onder de Universiteitsbibliotheek en in verschillende parken en wandelpaden in Leuven.[19]

Van LSWH naar De Roze Drempel

Van praatgroep naar actiegerichte inzet

Tegen het einde van de jaren 1970 wijzigde het karakter van de LSWH ingrijpend. De aanvankelijk eerder besloten studentenpraatgroep evolueerde naar een breder centrum met een uitgesproken maatschappelijk en politiek profiel. De opkomst van linkse homo-activistische groepen, in het bijzonder De Rooie Vlinder[20], beïnvloedde deze ontwikkeling.[6] Een nieuwe generatie vrijwilligers legde naast het bestaande onthaal- en groepswerk meer nadruk op zichtbaarheid in het publieke debat, acties tegen discriminatie en structurele veranderingen.

Naar een herkenbaar homocentrum

MT20 fungeerde inmiddels als vaste uitvalsbasis, met zowel studentenkamers als onthaalruimte en ontmoetingslokalen. Vanuit de ambitie om uit te groeien tot een zichtbaar homocentrum voor Leuven en omgeving werd gekozen voor een nieuwe naam: De Roze Drempel. Volgens getuigenissen werd de drempel van het huis roze geverfd om de toegankelijkheid voor homo- en lesbische bezoekers te benadrukken.[6][19][21] In 1981 werd deze naam ook officieel als benaming van het homocentrum ingevoerd.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.