Lleida (stad)

Lleida

Gemeente in Spanje
Situering
Autonome regio	Catalonië
Provincie Comarca	Lleida Segrià
Coördinaten	41° 37′ NB, 0° 38′ OL
Algemeen
Oppervlakte	211,76 km²
Inwoners (1 januari 2016)	138.144 (652 inw./km²)
Burgemeester	Miquel Pueyo (ERC)
Overig
Provincie- en gemeentecode	25.120
Website	www.paeria.cat
Detailkaart
Locatie in Catalonië
Foto('s)
Zicht op La Seu Vella
Portaal    Spanje

Lleida (Spaans: Lérida) is een stad en gemeente in de Spaanse provincie Lleida. Lleida ligt in het westen van de autonome regio Catalonië, op 155 meter boven zeeniveau, en beslaat een oppervlakte van 212 km². Op 1 januari 2016 had de gemeente een inwoneraantal van 138.144. Het is ook de hoofdstad van de comarca Segrià. Lleida heeft een eigen universiteit en een groot aantal professionele sportverenigingen. Het is de zetel van het rooms-katholieke bisdom Lleida.

Ooit was Lleida een nederzetting van een Iberisch volk, genaamd de Ausetanen. De toenmalige koning heette Mandoni, en hij verdedigde de stad gedurende lange tijd tegen de inval van de Romeinen. In het jaar 205 v. Chr viel de stad desondanks in Romeinse handen en ze kreeg de naam ‘Ilerda’. De stad lag op de handelsweg tussen Tarraco (Tarragona) aan de kust en het binnenland. Aan het einde van de derde eeuw kreeg de stad een stenen brug als verdediging, deze werd echter vernield tijdens de Germaanse invallen. In de laatantieke periode werd de stad gekerstend en omstreeks 540 was ze al de zetel van een bisdom.

Rond het jaar 716 werd de stad veroverd door de Moren op de Visigoten, en kreeg de naam Larida of Lerida. De bisschop week uit naar Roda de Ribagorça maar er bleef een grote christelijke gemeenschap in de stad. Naast een groep moslims vestigden zich ook Joden in de stad. In de elfde eeuw werd Lérida een taifa, een moslimkoninkrijk. De taifa Lerida was een van de meest noordelijke van Spanje. Aan aan het begin van de twaalfde eeuw maakte de stad deel uit van het Almoravidenrijk.

In 1149 kwam de stad in handen van de Catalaanse graaf Ramón Berenguer IV die samen met graaf Ermengol VI van Urgell en de tempeliers de Moren verdreef. Lleida werd opnieuw een bisschopszetel toen de bisschop terugkeerde vanuit Roda.^[1] Na de verovering kende de stad een sterke groei en werd na Barcelona en Perpignan de derde grootste stad van Catalonië. De Moorse stadsmuur werd vergroot om de nieuwe wijken van de stad te omvatten. In 1300 werd de universiteit van Lleida opgericht, de Estudi General, de eerste stad van het koninkrijk Aragón. Tot het einde van de vijftiende eeuw, toen de Joden uit Spanje werden verdreven, had Lleida een van de grootste Joodse gemeenschappen van Aragón. Halfweg de veertiende eeuw leefden naar schatting vijfhonderd Joden in de Joodse buurt, La Cuirassa.^[2]

In 1717 werd de universiteit gesloten en verwoest door koning Felipe V om zo de Catalaanse onafhankelijkheid en macht te onderdrukken. Ook andere Catalaanse instituties in Lleida werden compleet vernietigd. Uit deze periode vindt men nu nog alleen de oude kathedraal La Seu Vella. In de tweede helft van de achttiende eeuw werd een nieuwe kathedraal gebouwd. In de achttiende en negentiende eeuw kende Lleida een sterke groei en de middeleeuwse stadsmuur werd afgebroken.^[3]

Tijdens de Spaanse Burgeroorlog werd Lleida gebruikt als een verdedigingswal tegen de Spaanse troepen van Francisco Franco voor de rest van Catalonië. De stad werd dan ook zwaar gebombardeerd en werd in april 1938 door de troepen van Franco veroverd.

Bron: INE; 1857-2011: volkstellingen

Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen

In Lleida worden een groot aantal traditionele Catalaanse feesten gevierd. De belangrijkste daarvan zijn het "Festa Major" en de "Fira de Sant Miquel", waar mensen uit de verre omgeving jaarlijks op af komen. Verder organiseert de stad elk jaar het Festival van Latijns-Amerikaanse films en is in mei Animac, een festival van animatiefilms; en de Aplec del Caragol, een feest waarin de traditionele escargot centraal staat.

• De oude kathedraal La Seu Vella is een kerk die zowel in gotische als romaanse stijl is gebouwd. In de achttiende eeuw werd de kathedraal als militaire uitvalsbasis gebruikt.
• De nieuwe kathedraal (1761-1781) is een kerk in barokstijl met classicistische elementen.
• Het historisch museum “Institut d’Estudis Ilerdencs” is een van de hoogtepunten van de stad. Het was van oudsher een ziekenhuis, gebouwd in gotische stijl.
• Het stadhuis “La Paeria” is een historisch monument met intacte overblijfselen uit de middeleeuwen en uit Romeinse en Moorse tijden.
• Het kasteel “Gardeny” dat in de middeleeuwen werd gebruikt door de Tempeliers
• De tuinen “Camps Elisis” (Catalaans voor “Champs Élysées”, naar de beroemde lanen in Parijs). Deze tuinen werden al gebruikt in de tijd van de Romeinen. In de tuin bevindt zich de fontein van de sirene.
• Het bisschopspaleis, waarin men een museum vindt dat romaanse en barokarchitectuur tentoonstelt.
• Het moderne kunstmuseum Museu d'Art Modern i Contemporani de Lleida (MORERA).

Lleida heeft een eigen station: Lleida Pirineus. Het station is aangesloten op de AVE, een hogesnelheidslijn naar Madrid. Vanuit Lleida naar Madrid wordt onderweg gestopt in Zaragoza, Calatayud en Guadalajara. Sinds 20 februari 2008 gaat deze hogesnelheidslijn via Tarragona door naar Barcelona. Daarnaast bestaan er reguliere treinverbindingen met de Catalaanse hoofdstad. De stad beschikt sinds 17 januari 2010 over een eigen vliegveld "Lleida-Alguaire", gelegen op 15 kilometer van de stad in de gemeente Alguaire.

• Ferrara (Italië)
• Foix (Frankrijk)
• Lérida (Colombia)

• Enrique Granados (1867-1916), pianist en componist
• Ricardo Viñes (1875-1943), pianist
• Enric Gensana (1936-2005), voetballer
• Núria Añó (1973), schrijver
• Emilio Alzamora (1973), motorcoureur
• Sergi Escobar Roure (1974), wielrenner
• Albert Costa (1975), tennisser
• Xavier Estrada (1976), voetbalscheidsrechter
• Sergej Milinković-Savić (1995), Servisch-Spaans voetballer
• Jan Castellon (2003), wielrenner

• Provincie Lleida

Zie de categorie Lleida van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.