Leonard Victor Rutgers

Leonard Victor Rutgers
Algemene informatie
Geboortedatum	4 januari 1964
Geboorteplaats	Amsterdam
Werk
Beroep	godsdiensthistoricus,[1] archeoloog[1]
Persoonlijk
Talen	Nederlands, Engels
Schrijftaal	Nederlands, Engels
Diversen
Lid van	Pauselijke Romeinse Academie voor Archeologie, Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen
De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata. U kunt die informatie bewerken.

Leonard Victor Rutgers (Amsterdam, 4 januari 1964) is een Nederlandse godsdiensthistoricus en archeoloog, gespecialiseerd in de late oudheid, joodse geschiedenis en de geschiedenis van het vroege christendom. Hij is hoogleraar late oudheid aan de Universiteit Utrecht.

Rutgers studeerde klassieke archeologie, oude geschiedenis en kunstgeschiedenis aan de VU in Amsterdam, vroegchristelijke archeologie in Rome, joodse studies in Wenen en archeologie in Jeruzalem. Hij promoveerde aan Duke University met een proefschrift over de joodse catacomben van Rome (1993).^[2]

Rutgers is hoogleraar Late Oudheid aan de Universiteit Utrecht, waar hij ook bestuurlijke functies heeft bekleed.^[3] In 2015 werd hij benoemd tot lid van de Pontificia Accademia Romana di Archeologia (Pauselijke Romeinse Academie voor Archeologie).^[4] In 2018 werd hij lid van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen ( KHMW).^[5] Hij heeft internationale en interdisciplinaire archeologische veldwerkprojecten geleid, waaronder "The Rise of Christianity: A New Interdisciplinary Perspective",^[6] "Reconfiguring Diaspora: The Transformation of the Jewish Diaspora in Late Antiquity",^[7] en "Diaspora, Migration and the Sciences: A New Integrated Perspective" aan het Netherlands Institute for Advanced Studies.^[8] Zijn onderzoek combineert archeologische en benaderingen met C14-analyses en isotopisch onderzoek, digitale geesteswetenschappen en genetica, en heeft geresulteerd in publicaties in Nature, Radiocarbon, Cell, and het Journal of Archaeological Science.^[9]

Rutgers staat bekend om zijn werk op het gebied van de Joodse diaspora in het Romeinse Rijk, de archeologie van het vroege christendom, en studies naar culturele interactie in de antieke wereld, met name via interdisciplinair onderzoek in de joodse en vroegchristelijke catacomben van Rome.^[10] Hij gebruikt natuurwetenschappelijke methoden om de integratie van joodse Diaspora gemeenschappen in het Romeinse Rijk te documenteren.^[11] Rutgers schrijft de opkomst van anti-joodse sentimenten in Europa toe aan de opkomst van het christendom en identificeert dit als de periode waarin het jodendom en het christendom gescheiden paden insloegen.^[12] Zijn onderzoek verwierf internationale aandacht nadat op basis van dateringen via radioactieve koolstof bleek dat de Joodse catacomben van Rome ongeveer een eeuw vóór de vroegste christelijke catacomben zijn ontstaan.^[13][14] In verder onderzoek op basis isotopische studies in de catacomben van Sint-Calixtus toonde hij aan hoe het voedingspatroon van de eerste christenen in Rome vooral uit vis bestond.^[15] Samen met geneticus David Reich onderzoekt hij hoe paleogenetisch DNA licht kan werpen op bevolkingsbewegingen in Europa in de Romeinse tijd en de middeleeuwen.^[16] Rutgers was columnist voor de Nederlandse financiële krant Het Financieele Dagblad (FD),^[17] en publiceerde diverse bekroonde boeken over archeologie en oude geschiedenis, waaronder De klassieke wereld in 52 ontdekkingen (2018)^[18] en Israel aan de Tiber (2023).^[19]

• Keetje Hodshon-prijs van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij voor Wetenschappen en Geesteswetenschappen voor De Joden in het Laat-antieke Rome (1996).^[20]
• Lid, Pontificia Accademia Romana di Archeologia (2015–).^[4]
• Lid Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) (2018–).^[5]
• Homerusprijs van het Nederlands Klassiek Verbond voor De klassieke wereld in 52 ontdekkingen (2019).
• Onderzoeksprijs van de Werkgroep Italië Studies voor Israël aan de Tiber (2024).^[21]

• The Jews in Late Ancient Rome: Evidence of Cultural Interaction in the Roman Diaspora (Leiden, New York & Cologne: E. J. Brill, 1995). Reviewed by M. D. Goodman, "Jews at Rome", The Classical Review 47 (2) (October 1997), pp. 365–366.^[22]
• The Use of Sacred Books in the Ancient World (editor, 1998).
• The Hidden Heritage of Diaspora Judaism (Leuven: Peeters, 1998). Reviewed by M. Pucci Ben-Zev, Jewish History 14, 253–257 (2000).^[23]
• What Athens Has to Do with Jerusalem. Essays on Classical, Jewish and Early Christian Art and Archaeology in Honor of Gideon Foerster (editor, 2000).
• Subterranean Rome: In Search of the Roots of Christianity in the Catacombs of the Eternal City (Leuven: Peeters, 2000). Reviewed by Allen Kerkeslager in Bryn Mawr Classical Review (BMCR 2000.10.11).^[24]
• Making Myths. Jews in Early Christian Identity Formation (Leuven: Peeters, 2009). Reviewed by Andrew S. Jacobs in AJS Review 34:2 (2010), pp. 416–418.^[25]
• De klassieke wereld in 52 ontdekkingen (2018). Recensie door Atte Jongstra, "Niets is sterker dan Romeins beton", NRC (28 June 2019).^[26]
• Israel aan de Tiber. Joods leven in het oude Rome (2023).
• Letters in the Dust: The Epigraphy and Archaeology of Medieval Jewish Cemeteries (editor, met Ortal-Paz Saar, 2023).
• Frontiers: The Transformation and Christianization of the Roman Empire between Centre and Periphery (editor, met S.T.A.M. Mols en S. de Blaauw, 2024).
• The Cambridge Encyclopaedia of Late Antique Art and Archaeology (editor, with Neil Christie, Robin M. Jensen, and Jodi Magness), 2 vols. (Cambridge: Cambridge University Press, 2025).^[27]