Leonard Roggeveen

Leonard Roggeveen
Leonard Roggeveen
Algemene informatie
Geboortedatum 2 maart 1898Bewerken op Wikidata
Geboorteplaats Schagen
Overlijdensdatum 22 juni 1959Bewerken op Wikidata
Overlijdensplaats Den Haag
Werk
Beroep schrijver, kinderboekenschrijver,[1] onderwijzer,[2][1] illustrator,[2][1] liedtekstschrijver[3]Bewerken op Wikidata
Werkveld kinder- en jeugdliteratuur, boekillustratie, radioprogramma
Werkplaats Den Haag
Actieve periode 1919–1958
Persoonlijk
Talen Nederlands
Moedertaal Nederlands
De informatie in deze infobox is afkomstig van Wikidata.
U kunt die informatie bewerken.

Leonard Roggeveen (Schagen, 2 maart 1898 – Den Haag, 22 juni 1959) was een Nederlandse onderwijzer, schrijver en illustrator van kinder- en jeugdboeken en toneelstukken, redacteur van jeugdtijdschriften en radioprogrammamaker. Hij was een bijzonder productief schrijver met een fraaie, heldere en vaak licht humoristische schrijfstijl.

Opleiding

Na een verlengde periode op de lagere school werd hij op veertienjarige leeftijd leerling aan de Rijkskweekschool in Haarlem. Na vier jaar behaalde hij de akte en werd hij beginnend onderwijzer in 's-Gravenzande. Daar behaalde hij op zijn twintigste de hoofdakte voor onderwijzer.

Jeugdrubriek en toneel

In 's-Gravenzande begon Roggeveen een jeugdrubriek in zowel de Schager als de Westlandsche Courant.

Ook toneelspelen trok hem aan. In 1920 was hij enkele maanden lid van het gezelschap Die Ghesellen van de Spele onder leiding van Eduard Veterman. Hij speelde de rol van Floerant in het abele spel Gloriant, dat enkele keren werd opgevoerd in Leiden, Utrecht en Hilversum.

Van september 1921 tot februari 1923 was Roggeveen onderwijzer in Leiden, daarna tot zijn vervroegde pensionering in Den Haag.

Bram Vingerling

In 1925 begon hij in de Schager Courant aan een feuilleton getiteld Bram’s Uitvinding, dat in 1926 gedeeltelijk ook in de Westlandsche Courant verscheen. Daar was de titel Abrovi. Dat viel collega-onderwijzer, schrijver en samensteller van bloemlezingen voor het Lager Onderwijs F.H.N. Bloemink op en hij bracht Roggeveen in contact met uitgeverij Van Goor, toen nog in Gouda. In 1927 verscheen het feuilleton onder de titel De ongelooflijke avonturen van Bram Vingerling in boekvorm; een jaar later gevolgd door Het geheim van het oude horloge, dat in 1926 ook als feuilleton in de Schager Courant was verschenen.

Beide boeken maakten Roggeveen bekend in grote kring. Het waren opmerkelijke jongensboeken over mysterieuze zaken, het eerste over een drank die onzichtbaar maakt en het tweede over een geheimzinnige kracht. Roggeveen heeft altijd veel belangstelling gehad voor de technische vernieuwingen die elkaar in die tijd snel opvolgden.

Toneelschrijver, kinderboekenschrijver en illustrator

Na de twee jongensboeken verschenen er toneelstukken, boeken over wat hij noemde ‘het gewone jongensleven’ en boeken voor jonge kinderen.

In 1931 schreef hij De baard van Daantje. Net als bij de eerdere toneelstukken tekende Roggeveen voor Daantje zelf de plaatjes. De uitgever verwachtte er niet veel van ("welke kleine kinderen zijn er nou geïnteresseerd in de belevenissen van een oud mannetje?"), maar het boek werd toch een groot succes. De uitgever vroeg Roggeveen een vervolg te schrijven. In totaal verschenen tien boekjes over Daantje. Daarnaast schreef en tekende Roggeveen op verzoek van de uitgever een boekje voor nog kleinere kinderen over een kabouter, Okkie Pepernoot. Ook die serie, die uiteindelijk uit twaalf boekjes zou bestaan, werd een succes. Voor later uitgegeven boeken tekende Roggeveen ook zelf de plaatjes, zoals de Jan Jaap-serie, de Dierenserie en de Sterreboekjes. De illustraties voor de boekbanden maakte hij ook vaak zelf.

Lezingen en radioprogramma's

Naast lesgeven en schrijven hield Roggeveen lezingen; veelal over kinderboeken. Ook presenteerde hij radioprogramma's voor kinderen, zowel voor als na de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog was dat De Schoolbel van de AVRO, een programma van een half uur waarin hij praatte met kinderen over actuele en minder actuele zaken. Roggeveen was ook redacteur van het jeugdblad Kris Kras en Het Kind.

In 1952 werd hij vanwege hartklachten afgekeurd. Wel bleef hij boeken schrijven. Op 22 juni 1959 overleed hij in Den Haag op 61-jarige leeftijd.

Invloed

De latere schrijver Harry Mulisch werd in zijn jeugd gefascineerd door de scheikunde van Bram Vingerling.

Indeling van zijn werk

Roggeveen schreef verschillende soorten jeugdboeken:

  • schoolleesboekjes
  • sciencefiction
  • speurdersboeken
  • boeken over geschiedenis en taal
  • verhalen uit zijn jeugd
  • verhalen voor kleuters

Publicaties

1925
  • De gelaarsde kat, toneelstuk, uitgegeven bij Uytgeverye vant Ryckste, ’s-Gravenhage
1927
1928
  • Het geheim van het oude horloge. Zelfstandig te lezen vervolg van: De ongeloofelijke avonturen van Bram Vingerling (Digitale versie)
  • De voetbalclub van de vierde klas, een verhaal voor jongens en meisjes (Digitale versie)
  • Draadlooze oogen (Digitale versie)
1929
  • Het prinsesje en de roode toovenaar (in 1930 herdrukt met als titel Prinses Desiree lacht niet mee)
  • De elektrische man (Digitale versie)
  • De hoogvliegers (Digitale versie)
  • De geschiedenis van Jantje Kwak
  • De wonderlijke reis van Jan Klaassen, beeldverhaal (strip), getekend door Felix Hess. Verschenen in het Algemeen Handelsblad en het Nieuwsblad van het Noorden, vervolgens door het Algemeen Handelsblad uitgegeven in boekvorm.
1930
  • Prinses Desiree lacht niet mee. Een tooneelsprookje in drie tafereelen (herdruk van Het prinsesje en de roode tovenaar)
  • Van den sneeuwman die praten kon ...!
  • Zeven jongens serie
    • De zeven jongens van Duinoord
    • De zeven jongens in de sneeuw
    • De zeven jongens in de lucht
1931
  • Daantje serie. 1930-1947
    • De baard van Daantje, 1930 (Digitale versie)
    • Daantje gaat schaatsenrijden, 1933
    • Daantje past op het huis, 1934
    • Daantje doet boodschappen, 1935
    • Daantje gaat op reis, 1936
    • Daantje helpt een handje, 1937
    • Daantje wat doe je daar?, 1940 (Digitale versie),
    • Daantje groot en Daantje klein, 1940
    • Daantje koopt kippen, 1942
    • Wees voorzichtig, Daantje!, 1947 (Digitale versie),
  • Het draaiorgel van meneer Doncker (in 1939 herdrukt onder de titel Op stap met Meneer Doncker)
1932
  • Onze vroolijke zesde klas (in 1956 herdrukt in de Zilverserie met als titel Toon en zijn vrienden)
  • Woudstra knapt 't op. Het groote raadsel van Den Haag
1933
  • Piet en Nel-serie 1933-1939
    • Piet en Nel bij moeder thuis, 1933
    • Piet en Nel gaan naar school, 1933
    • Piet en Nel en hun vriendjes, 1933 (Digitale versie),
    • Piet en Nel hebben vacantie, 1933
    • Piet en Nel op het ijs, 1936
    • Piet en Nel gaan logeren, 1936
    • Piet en Nel voor het voetlicht, 1937 (Digitale versie),
    • Piet en Nel stichten een club, 1937 (Digitale versie),
    • Piet en Nel maken een poppenkast, 1938
    • Piet en Nel nemen afscheid, 1939
  • Een stelletje koppen (in 1937 herdrukt onder de titel: Vier koppen en een Fordje)
  • Nog bij moeder thuis (Digitale versie)
1934
1935
  • In de staart van de komeet. Een detectivegeschiedenis
  • Pas op, Toontje!
1936
1937
1939
  • Boer, wil jij mijn kat eens vangen? (Dierenserie) (Digitale versie)
  • Sambo, ga je mee? (Digitale versie)
  • Wie heeft er trek in een pannekoek? (Digitale versie)
    1940
  • Op stap met meneer Doncker (herdruk van Het draaiorgel van Meneer Doncker)
  • De jongens van de Klaverwei
1941
  • Van zes uur ’s avonds tot twee uur ’s nachts (later herdrukt onder de titel: De geheimzinnige druppels, of Van zes uur 's avonds tot twee uur 's nachts in de Zilverserie)
1942
  • Roggeveen's dierenserie
    • Jantje Kwak en zijn avonturen
    • Kip, ik heb je! en andere vertellingen
    • Van een kip, een eend, een hond, een kat en een tamme kraai en andere vertellingen
    • Mis poes! en andere vertellingen
    • Piep, zei de muis en andere vertellingen (Dierenserie)
1946
1947
  • Hallo, meneer de ...
  • De kijkdoos (Uitgegeven door de Nederlandse Spaarbankbond in het jeugdtijdschrift De Gelukscent)
  • De grabbelton (Uitgegeven door de Nederlandse Spaarbankbond in het jeugdtijdschrift De Gelukscent)
  • De rarekiek (Uitgegeven door de Nederlandse Spaarbankbond in het jeugdtijdschrift De Gelukscent)
1948
  • In vogelvlucht, 12 delen (met C. de Jong)
  • Spreken- spellen; schrijven- stellen, 11 delen (met D.G.G. van Ringelestein)
  • Drie letters P.T.T. (Uitgegeven door de P.T.T., met D.G.G. van Ringelestein) (Digitale versie)
  • Wij herdenken (openluchtspel ter gelegenheid van de inhuldiging van koningin Juliana)
1949
  • Het gezelschap Vierhout (een hoofdstuk is later herdrukt in de Zilverserie met als titel Een zeldzaam partijtje voetbal)
  • Klaasje Krikke
    • Dit is Klaasje
    • Goed zo, Klaasje!
    • Klaasje en Dikkie
    • Klaasjes verjaardag
  • Vlug naar het doel
1950
  • De broederschap van de rode haren
  • Taalmethode voor de lagere school (met Dr. D.G.G. van Ringelestein)
  • Van zingende torens en malende molens (met Dr. D.G.G. van Ringelestein) (Uitgegeven door de Nederlandse Spaarbankbond)
1951
  • Voorjaar op de Klaverwei
1952
  • Doe je mee? Een bont allerlei van verhalen, raadsels, spelletjes en nog véél meer, voor lange winteravonden en regenachtige vacantiedagen
  • Sta vast! (bloemlezing)
  • Wij doen geschiedenis A (met C. Eegdeman)
1953
  • Roggeveens sterreboekjes 1953-1956
    • Bram Alleman, 1956
    • Dikkie Doedel, 1953
    • Dip en Dop, 1953
    • Grietje Grubbel, 1955
    • Jan Piederiet, 1956
    • Lange Wannes, 1953
    • Meneer Bobijn, 1953
    • Piet Jan Knor, 1956
    • Dikkie Doedel, 1953
    • De sneeuwman, 1955
    • Snip snap snor, 1956
    • Ventje Vijfhaar, 1955
    • Vrouw Handjegauw, 1956
  • De broederschap van de rode haren
  • Vincent van Gogh, een groot Nederlands schilder
  • De toverfluit (bloemlezing, met D.L.Daalder)
  • Wij doen geschiedenis B (met C. Eegdeman)
  • Wat zal ik worden? Beroepsmogelijkheden voor jongens. Een eenvoudige leidraad (met D.G.G. van Ringelestein)
1954
  • Over water en zo (met Dr. D.G.G. van Ringelestein) (Uitgegeven door Rijkspostspaarbank)
  • Het zonderlinge testament (Fantasiareeks)
1955
  • Appie Ammerlaan
  • Liesje gaat naar het ziekenhuis
  • De club van Kareltje (Uitgegeven door de Rijkspostspaarbank)
1956
  • Rembrandt
  • Een gezellige dag (Uitgegeven door de Rijkspostspaarbank)
1957
  • Een zeldzaam partijtje voetbal, of Het gezelschap Vierhout
  • De klok voor de spiegel. Nieuwe belevenissen van de familie Ambrosius. (Fantasiareeks). Vervolg van: Het zonderlinge testament, en wordt gevolgd door De blauwe Braziliaan
  • Spanning in “De Rode Leeuw” (Fantasiareeks)
  • De kleine Marioleine (Uitgegeven door de Rijkspostspaarbank)
1958
  • Een stuiver drop
  • De radio-detective (herdruk in Van Goor’s Zilverserie van Draadlooze oogen)
  • Wat zal ik worden? (met Dr. D.G.G. van Ringelestein)
1959
  • De blauwe Braziliaan. Verdere lotgevallen van de familie Ambrosius
  • Radion sprookjes
    • Serie A, no. 1: Klein duimpje
    • Serie A, no. 2: Hans en Grietje
    • Serie A, no. 3: Doornroosje
    • Serie A, no. 4: Gelukkige Hans
    • Serie B, no. 5: De wolf en de zeven geitjes
    • Serie B, no. 6: De haas en de egel
    • Serie B, no. 7: Zwaan kleef aan
    • Serie C, no. 8: Assepoester
    • Serie C, no. 9: Vrouw Holle
    • Serie C, no. 10: Roodkapje
  • Daar was eens...!. Bevat: Klein Duimpje; Hans en Grietje; Doornroosje; Gelukkige Hans; De wolf en de zeven geitjes; De haas en de egel; Zwaan kleef aan; Assepoester; Vrouw Holle; Roodkapje
  • Kris-kras door Den Haag
195?

De pantoffels van Teunisboer. Bevat tevens de verhalen: Het poortdeurtje; Het cadeau; Marietje en Kiekeboe; Kie-ke-boe's verdriet; In de sneeuw; Li-se-lot-je

1960
  • De loep
  • Leonard Roggeveen omnibus. Bevat: De ongelofelijke avonturen van Bram Vingerling; Voorjaar op de Klaverwei; In de staart van de komeet; Woudstra knapt 't op!
1976
  • Leonard Roggeveen omnibus 2. Bevat: De klok voor de spiegel; Draadloze ogen (ook verschenen o.d.t.: De Radio-detective) ISBN 90-00-02351-3
Jaartal onbekend
  • De gouden kastanje (toneelstuk voor de zesde klas)



Bronnen

  1. 1 2 3 RKDartists; geraadpleegd op: 11 december 2025; RKDartists-identificatiecode: 108296.
  2. 1 2 Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 18 december 2022; NKC-identificatiecode: jo20181007749.
  3. ↑ https://hdl.handle.net/21.12123/245429; geraadpleegd op: 16 mei 2023.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.